Metodologia badań literaturoznawczych 290-LI3-1MBL

Profil ogólnoakademicki
Studia stacjonarne.
Obowiązkowy w ramach wybranej specjalizacji
I rok, II semestr szkoły doktorskiej
Poetyka i teoria literatury. Przedmiot wymaga merytorycznych podstaw z zakresu poetyki oraz wiedzy teoretycznoliterackiej;
30 godz.
Wykład z elementami konwersacji; konsultacje.

Wykaz literatury:

Arystoteles, Poetyka, Wrocław 1983 (i inne wydania)

R. Przybylski, Klasycyzm, tenże, Klasycyzm czyli prawdziwy koniec Królestwa Polskiego, Warszawa 1983.

Podstawa literaturoznawstwa. O edytorstwie z Włodzimierzem Boleckim rozmawiają Dariusz Pachocki i Wojciech Kruszewski, „Sztuka Edycji” 2023, nr 2

Wł. Bolecki, Kogo Gombrowicz ukrył na brygu Banbury?, „Sztuka Edycji” 2023, nr 4

R. Ingarden, Książeczka o człowieku, tu: O dyskusji owocnej słów kilka (1974)

H-G Gadamer, Prawda i metoda, w: tegoż, Hermeneutyczny prymat pytania (1993, s. 337-351)

Z.Kuderowicz, Dilthey, Warszawa 1987 (tu: Człowiek-istota poznająca; Człowiek-istota historyczna; Przeżywanie i rozumienie).

W. Tatarkiewicz, Opozycja w przyrodoznawstwie; Opozycja wśród humanistów, w: tegoż, Historia filozofii, t.3, Warszawa 1981.

Z. Freud, Ego, Id, w: tegoż, Poza zasadą przyjemności, Warszawa 1975.

C.G. Jung, Ego, Cień, Syzygia: anima i animus, Psychologia i literatura, w: tegoż, Archetypy i symbole, Warszawa 1981.

K. Kłosińska, Kobieta autorka, w: Ciało i tekst. Feminizm w literaturoznawstwie – antologia szkiców, red. A. Nasiłowska, Warszawa 2001.

N.K. Miller, Arachnologie: kobieta, tekst i krytyka, w: Teorie literatury XX wieku. Antologia, pod red, A. Burzyńskiej i M.P. Markowskiego, Kraków 2006.

Z. Mitosek, Formalizm rosyjski, w: tejże, Teorie badań literackich, Warszawa 1983.

J. Mukařovsky, O strukturalizmie; Funkcja estetyczna, norma, wartość, w: tegoż, Wśród znaków i struktur, Warszawa 1970.

Semiotyka kultury, red. M.R. Mayenowa, Warszawa 1975 (tu: J. Łotman, B. Uspienski, O semiotycznym mechanizmie kultury oraz B. Uspienski, Strukturalna wspólnota różnych rodzajów sztuki /na przykładzie malarstwa i literatury).

H.-G. Gadamer, Pojęcie doświadczenia i istota doświadczenia hermeneutycznego, w; tegoż, Prawda i metoda, Kraków 1993.

K. Rosner, Krytyka świadomości historycznej jako droga do określenia istoty doświadczenia hermeneutycznego; Gadamerowska koncepcja doświadczenia hermeneutycznego, w: tenże, Hermeneutyka jako krytyka kultury, Warszawa 1991.

A. Burzyńska, Jak czytali dekonstrukcjoniści? oraz Lekturografia. Derridowska filozofia czytania, w: tejże, Anty-teoria literatury, Kraków 2006.

E. Domańska, Jakiej metodologii potrzebuje współczesna humanistyka?, „Teksty Drugie” 2010, nr 12

S. Balbus, Metodologie i mody metodologiczne we współczesnej humanistyce (literaturo-znawczej), „Przestrzenie Teorii”, 2002, nr 1

A, Pawełczyńska, Nauka w służbie przemocy, w: tejże, Głowy hydry. O przewrotności współ-czesnego zła (2014)

R. Nycz, Humanistyka przyszłości, „Teksty Drugie” 2014, nr 5

- literatura podstawowa (przewodniki po metodzie pisania):

J. Kmita, Z metodologicznych problemów interpretacji humanistycznej, Warszawa 1971.

J. Pawłowski, Tworzenie pojęć w naukach humanistycznych, Warszawa 2000.

J. M. Bocheński, Współczesne metody myślenia, Poznań 1992.

M. Krajewski, O metodologii nauk i zasadach pisarstwa naukowego. Uwagi podstawowe, Warszawa 2010.

H. S. Becker, Warsztat pisarski badacza (2013)

J. Maćkiewicz, Jak dobrze pisać (2013)

U. Eco, Jak pisać pracę dyplomową. Poradnik dla humanistów (2007)

A. Chalmers, Czym jest to, co zwiemy nauką? Rozważania o naturze, statusie i metodach nauki. Wprowadzenie do współczesnej filozofii nauki (1993)

J. Pelc, „Myśli o języku humanistyki”. Język współczesnej humanistyki

(2000), s. 171-204.

A. Sokal, J. Briemont, Modne bzdury. O nadużywaniu pojęć z zakresu nauk ścisłych przez postmodernistycznych intelektualistów (2004)

Wykaz literatury

Prolegomena metodologiczne
A. Pawełczyńska, Nauka w służbie przemocy, w: tejże, Głowy hydry. O przewrotności współczesnego zła (2014)
R. Ingarden, Książeczka o człowieku, tu: O dyskusji owocnej słów kilka (1974)
W. Stróżewski, O idei uniwersytetu [w:] Kosmopolityzm i sarmatyzm. Antologia powojennego eseju polskiego, Wrocław 2003
J. Stempowski, O współczesnej formacji humanistycznej, [w:] jw.
W. Tatarkiewicz, Skupienie i marzenie, [w:] jw.
Fenomenologiczna praktyka lekturowa
R. Ingarden, Studia z estetyki, t. 1, W-wa 1975, [tu:] O powstawaniu dzieła literackiego, wstęp i paragrafy 4,6,10,12,18
H. Markiewicz, Sposób istnienia i budowa dzieła literackiego; [w:] tenże, Główne problemy wiedzy o literaturze, Kraków 1980
R. Ingarden, Studia z estetyki, t. 3 [tu:] Wartości artystyczne i estetyczne, Warszawa 1979
Hermeneutyczna praktyka lekturowa
W. Dilthey, Pisma estetyczne, [tu:] Powstanie hermeneutyki, Warszawa 1982
Z. Kuderowicz, Dilthey [tu:] Człowiek istota poznająca, Człowiek istota historyczna; (z aneksu) Dilthey, Przeżywianie i rozumienie, Warszawa 1987
H.G. Gadamer, Rekonstrukcja i integracja jako zadanie hermeneutyki [w:] Współczesna myśl literaturoznawcza w RFN, Warszawa 1986
H.G. Gadamer, Estetyka i hermeneutyka, Problem dziejów w nowszej filozofii niemieckiej [w:] tenże, Rozum, słowo, dzieje, Warszawa 1979
H.G. Gadamer, Pojęcie doświadczenia i istota doświadczenia hermeneutycznego, [w:] tegoż, Prawda i metoda, Kraków 1993.
P. Ricoeur, Egzystencja i hermeneutyka [tu:] Symbol daje do myślenia, Warszawa 1985
B. Skarga, Granice historyczności, Warszawa 1989 (wstęp)
Z. Freud, Ego, Id, w: tegoż, Poza zasadą przyjemności, Warszawa 1975
C.G. Jung, Ego, Cień, Syzygia: anima i animus, Psychologia i literatura, w: tegoż, Archetypy i symbole, Warszawa 1981
G. Bachelard, Wyobraźnia poetycka [tu:] wstęp J. Błońskiego, Warszawa 1975G.
Poulet, Metamorfozy czasu, [tu:] Przedmowa J. Błońskiego oraz rozdz. Flaubert, Warszawa 1977
M. Głowiński, Francuska krytyka tematyczna, „Pamiętnik Literacki” 1971, z 1
L. A. Fiedler, Archetyp i sygnatura [w:] Teoria Badań Literackich za Granicą, t. 2.
Status prawdy i metody
R. Ingarden, Studia z estetyki, t. 1, [tu:] O tzw. prawdzie w literaturze, Warszawa 1957
H.G. Gadamer, Prawda i metoda, [tu:] Hermeneutyczny prymat pytania, s. 337-351), Pojęcie doświadczenia i istota doświadczenia hermeneutycznego ), od s. 324 (Warszawa 1993)
Podstawa literaturoznawstwa. O edytorstwie z Włodzimierzem Boleckim rozmawiają Dariusz Pachocki i Wojciech Kruszewski, „Sztuka Edycji” 2023, nr 2
Wł. Bolecki, Kogo Gombrowicz ukrył na brygu Banbury?, „Sztuka Edycji” 2023, nr 4
W. Gombrowicz, Bakakaj i inne opowiadania, [tu:] Zdarzenia na brygu Banbury, Kraków 2025
Dylematy współczesnej metodologii
E. Domańska, Jakiej metodologii potrzebuje współczesna humanistyka?, „Teksty Drugie” 2010, nr 12
Interesują mnie radykalne koncepcje - rozmowa z prof. Ewą Domańską [w:] A. Nowak, Kto pisze naszą historię? Rozmowy polskie wiosną XXI wieku, Kraków 2024
S. Balbus, Metodologie i mody metodologiczne we współczesnej humanistyce (literaturo-znawczej), „Przestrzenie Teorii”, 2002, nr 1
R. Nycz, Humanistyka przyszłości, „Teksty Drugie” 2014, nr 5
T. Burek, Pamieć głęboka, [tu:] Janusowe oblicze modernizmu, Utopia dobroci (Wilhelm Machg i jego książka nie napisana), Warszawa 2021
Wł. Bolecki, Pytania o przedmiot literaturoznawstwa, [w:] Polonistyka w przebudowie. Literaturoznawstwo – wiedza o języku – wiedza o kulturze – edukacja, Kraków 2005
A. Sokal, J. Briemont, Modne bzdury. O nadużywaniu pojęć z zakresu nauk ścisłych przez postmodernistycznych intelektualistów (2004)

Podręczniki
H. Markiewicz, Główne problemy wiedzy o literaturze, Kraków 1980
Z. Mitosek, Teorie badań literackich. Przegląd historyczny, Warszawa 1983
W. Tatarkiewicz, Dzieje sześciu pojęć, Warszawa 1975
Teoria badań literackich za granicą. Antologia, t. 1-3 (TBLZ), Kraków 1976;
Problemy metodologiczne współczesnego literaturoznawstwa, pod red. H. Markiewicza i J. Sławińskiego, Kraków 1976
Słownik terminów literackich, Wrocław 1976 i wyd. kolejne.
A. Burzyńska, M. P. Markowski, Teorie literatury XX wieku. Podręcznik, Kraków 2006
Kulturowa teoria literatury. Główne pojęcia i problemy, red. M. P. Markowski, R. Nycz, Kraków 2006
Polonistyka w przebudowie. Literaturoznawstwo – wiedza o języku – wiedza o kulturze – edukacja, red. M. Czermińska, S. Gajda i in., Kraków 2005
J. Kmita, Z metodologicznych problemów interpretacji humanistycznej, Warszawa 1971.
J. Pawłowski, Tworzenie pojęć w naukach humanistycznych, Warszawa 2000.
J. M. Bocheński, Współczesne metody myślenia, Poznań 1992.
M. Krajewski, O metodologii nauk i zasadach pisarstwa naukowego. Uwagi podstawowe, Warszawa 2010.
H. S. Becker, Warsztat pisarski badacza (2013)
J. Maćkiewicz, Jak dobrze pisać (2013)
U. Eco, Jak pisać pracę dyplomową. Poradnik dla humanistów (2007)
A. Chalmers, Czym jest to, co zwiemy nauką? Rozważania o naturze, statusie i metodach nauki. Wprowadzenie do współczesnej filozofii nauki (1993)
J. Pelc, „Myśli o języku humanistyki”. Język współczesnej humanistyki
(2000), s. 171-204.