Wykład monograficzny - Zastosowanie metod izotopowych w kryminalistyce
310-KS2-2MON1
Profil studiów - ogólnoakademicki
Forma studiów - stacjonarne
Rodzaj przedmiotu - monograficzne
Dziedzina - nauki ścisłe i przyrodnicze, dyscyplina - nauki chemiczne
Rok studiów - 2024/25/sem. I
Wymagania wstępne - brak
Liczba godzin zajęć dydaktycznych z podziałem na formy prowadzenia zajęć - 15 godzin wykładu
Metody dydaktyczne - metoda podająca (wykład tradycyjny, wykład z elementami aktywizującymi studentów)
Punkty ETCS - 2
Bilans nakładu pracy studenta
Wskaźniki ilościowe:
- całkowita liczba godzin przedmiotu - 15 (ETCS -2)
Bilans pracy studenta:
- całkowity nakład pracy studenta związany z zajęciami - 50 godz. (ETCS -2);
- nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela - 25 godz. (ETCS - 1), w tym:
- udział w wykładach - 15 godz. (ETCS - 0,6);
- udział w konsultacjach/zaliczeniach/egzaminach - 10 godz. (ETCS - 0,4);
- przygotowanie się do zajęć/zaliczeń/egzaminów (praca własna studenta) - 25 godz. (ETCS - 1).
|
W cyklu 2025:
Omówienie poszczególnych założeń wykładu:
1. Teoria metod izotopowych.
Przestawione zostaną podstawowe definicje związane z izotopami pierwiastków; omówione zostaną typy przemian promieniotwórczych; podany zostanie podział izotopów (trwałe, promieniotwórcze, radiogeniczne); omówiony zostanie współczynnik δ; omówione zostaną wzorce używane w metodach izotopowych oraz sprzęt do pomiarów metodami izotopowymi.
2. Praktyczne zastosowanie metod izotopowych w kryminalistyce - narkotyki.
Omówione ogólnie zostaną najbardziej popularne narkotyki; pokazane będą przykłady zastosowania metod izotopowych do charakterystyki najbardziej popularnych narkotyków (marihuana, amfetamina, metamfetamina, kokaina, MDMA, heroina); omówione zostanie zagadnienie profilowania amfetaminy - co to jest i jaki jest jego cel.
3. Praktyczne zastosowanie metod izotopowych w kryminalistyce - ochrona środowiska.
Podane zostaną przykłady zastosowania metod izotopowych do monitorowania stanu środowiska naturalnego, głównie przy użyciu izotopów ołowiu. Omówione będą głównie zanieczyszczenia gleb i powietrza ze wskazaniem źródeł zanieczyszczeń.
4. Praktyczne zastosowanie metod izotopowych w kryminalistyce - archeologia.
Na początek zostanie omówiona teoria dotycząca datowania metodą radiowęglową (C14). Następnie omówiony zostanie przykład z wykorzystaniem datowania C14 - datowanie Całunu Turyńskiego wraz z komentarzem związanym z uzyskanym wynikiem. Kolejno zostanie omówiona metoda datowania U-Th oraz jej zastosowanie i przykład związany z archeologią dotyczący datowania fresków jaskiniowych. Następnie zostaną omówione przykłady zastosowana metod izotopowych (szczególnie izotopów ołowiu) do charakterystyki elementów artefaktów oraz do wykrywania ich faktycznego pochodzenia i ewentualnych fałszerstw.
5. Praktyczne zastosowanie metod izotopowych w kryminalistyce - materiały wybuchowe i sfałszowane leki.
Omówiona zostanie krótko teoria związana z podziałem materiałów wybuchowych. Następnie zostaną podane przykłady zastosowania metod izotopowych do charakterystyki grup materiałów wybuchowych i możliwości ich odróżniania po takich analizach - jest to przydatne podczas tworzenia opinii kryminalistycznych związanych ze zdarzeniami z użyciem materiałów wybuchowych.
Ponadto zostanie omówiony problem sfałszowanych leków - co to za zjawisko, jego skala i niebezpieczeństwo jakie niesie za sobą używanie takich preparatów. Na przykładach zostaną omówione możliwości zastosowania metod izotopowych do odróżniania leków oryginalnych od sfałszowanych.
6. Praktyczne zastosowanie metod izotopowych w kryminalistyce - żywność.
Omówione zostaną przykłady zastosowanie metod izotopowych do charakterystyki wybranych produktów spożywczych - wina, serów, soku pomarańczowego, masła, miodu. Pokazane będzie w jaki sposób fałszowanie wymienionych produktów jest możliwe do wykrycia metodami izotopowymi.
7. Praktyczne zastosowanie metod izotopowych w kryminalistyce - człowiek.
Omówiona zostanie problematyka związana z zastosowaniem izotopów przy badaniach: włosów, zębów i kości człowieka. Na przykładach omówione będą zmiany składu izotopowego włosów człowieka przy zmianie miejsca pobytu i zmianie nawyków żywnościowych. Ponadto podane zostaną przykłady związane z zastosowaniem izotopów przy badaniach ludzkich i zwierzęcych kości oraz zębów.
8. Podsumowanie całości.
Zostaną krótko omówione poszczególne zagadnienia poruszane na wykładach związane z tematem izotopów w kryminalistyce. |
W cyklu 2026:
Omówienie poszczególnych założeń wykładu:
1. Teoria metod izotopowych.
Przestawione zostaną podstawowe definicje związane z izotopami pierwiastków; omówione zostaną typy przemian promieniotwórczych; podany zostanie podział izotopów (trwałe, promieniotwórcze, radiogeniczne); omówiony zostanie współczynnik δ; omówione zostaną wzorce używane w metodach izotopowych oraz sprzęt do pomiarów metodami izotopowymi.
2. Praktyczne zastosowanie metod izotopowych w kryminalistyce - narkotyki.
Omówione ogólnie zostaną najbardziej popularne narkotyki; pokazane będą przykłady zastosowania metod izotopowych do charakterystyki najbardziej popularnych narkotyków (marihuana, amfetamina, metamfetamina, kokaina, MDMA, heroina); omówione zostanie zagadnienie profilowania amfetaminy - co to jest i jaki jest jego cel.
3. Praktyczne zastosowanie metod izotopowych w kryminalistyce - ochrona środowiska.
Podane zostaną przykłady zastosowania metod izotopowych do monitorowania stanu środowiska naturalnego, głównie przy użyciu izotopów ołowiu. Omówione będą głównie zanieczyszczenia gleb i powietrza ze wskazaniem źródeł zanieczyszczeń.
4. Praktyczne zastosowanie metod izotopowych w kryminalistyce - archeologia.
Na początek zostanie omówiona teoria dotycząca datowania metodą radiowęglową (C14). Następnie omówiony zostanie przykład z wykorzystaniem datowania C14 - datowanie Całunu Turyńskiego wraz z komentarzem związanym z uzyskanym wynikiem. Kolejno zostanie omówiona metoda datowania U-Th oraz jej zastosowanie i przykład związany z archeologią dotyczący datowania fresków jaskiniowych. Następnie zostaną omówione przykłady zastosowana metod izotopowych (szczególnie izotopów ołowiu) do charakterystyki elementów artefaktów oraz do wykrywania ich faktycznego pochodzenia i ewentualnych fałszerstw.
5. Praktyczne zastosowanie metod izotopowych w kryminalistyce - materiały wybuchowe i sfałszowane leki.
Omówiona zostanie krótko teoria związana z podziałem materiałów wybuchowych. Następnie zostaną podane przykłady zastosowania metod izotopowych do charakterystyki grup materiałów wybuchowych i możliwości ich odróżniania po takich analizach - jest to przydatne podczas tworzenia opinii kryminalistycznych związanych ze zdarzeniami z użyciem materiałów wybuchowych.
Ponadto zostanie omówiony problem sfałszowanych leków - co to za zjawisko, jego skala i niebezpieczeństwo jakie niesie za sobą używanie takich preparatów. Na przykładach zostaną omówione możliwości zastosowania metod izotopowych do odróżniania leków oryginalnych od sfałszowanych.
6. Praktyczne zastosowanie metod izotopowych w kryminalistyce - żywność.
Omówione zostaną przykłady zastosowanie metod izotopowych do charakterystyki wybranych produktów spożywczych - wina, serów, soku pomarańczowego, masła, miodu. Pokazane będzie w jaki sposób fałszowanie wymienionych produktów jest możliwe do wykrycia metodami izotopowymi.
7. Praktyczne zastosowanie metod izotopowych w kryminalistyce - człowiek.
Omówiona zostanie problematyka związana z zastosowaniem izotopów przy badaniach: włosów, zębów i kości człowieka. Na przykładach omówione będą zmiany składu izotopowego włosów człowieka przy zmianie miejsca pobytu i zmianie nawyków żywnościowych. Ponadto podane zostaną przykłady związane z zastosowaniem izotopów przy badaniach ludzkich i zwierzęcych kości oraz zębów.
8. Podsumowanie całości.
Zostaną krótko omówione poszczególne zagadnienia poruszane na wykładach związane z tematem izotopów w kryminalistyce. |
Założenia (opisowo)
1. Zapoznanie studenta z teorią dotyczącą badań metodami izotopowymi
2. Zapoznanie studenta z metodami izotopowymi stosowanymi w kryminalistyce
3. Praktyczne przykłady zastosowania metod izotopowych w różnych dziedzinach kryminalistyki:
- w badaniach narkotyków
- w ochronie środowiska
- w archeologii
- w badaniach materiałów wybuchowych i sfałszowanych leków
- w badaniach żywności
- w badaniach związanych z człowiekiem
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
monograficzne
Tryb prowadzenia przedmiotu
w sali
Efekty kształcenia
Wiedza (absolwent zna i rozumie):
P7S_WK1 - zna i rozumie pojęcia z zakresu prawa i postępowania dowodowego, niezbędne w zakresie studiowanego kierunku
P7S_WK2 - zna prawne, organizacyjne i etyczne uwarunkowania wykonywania działalności zawodowej w ramach studiowanego kierunku studiów
P7S_WG1- w pogłębionym stopniu wyjaśnia fakty, obiekty i zjawiska
obejmujące zaawansowaną wiedzę, z zakresie chemii kryminalistycznej i
sądowej, przydatną do formułowania i rozwiązywania złożonych zadań z
zakresu studiowanego kierunku
Umiejętności, absolwent potrafi:
P7S_UW2 - potrafi przygotowywać opracowania naukowe i wystąpienia zarówno w języku polskim, jak i angielskim, przedstawiające zarówno wyniki własnych badań, jak i obecny stan wiedzy
Kompetencje społeczne - absolwent jest gotów do:
P7S_KK2 - jest gotów do przekazywania społeczeństwu informacji o osiągnięciach nauki i innych aspektach działalności absolwenta studiowanego kierunku i potrafi przekazać takie informacje w sposób powszechnie zrozumiały, także w języku obcym
Umiejętności jakie powinien posiąść student po przyswojeniu sobie informacji podanych na wykładach:
1. Znajomość teorii metod izotopowych i ich zastosowania w kryminalistyce.
2. Umiejętność dopasowania danej metody do badanych przedmiotów i rzeczy.
3. Umiejętność odczytywania diagramów charakteryzujących badane przedmioty i rzeczy.
4. Umiejętność wyciągania wniosków na podstawie wyników analiz metodami izotopowymi.
5. Umiejętność znalezienia odpowiedniej literatury do badanego zagadnienia.
Kryteria oceniania
Egzamin: test 25 pytań zamkniętych, jednokrotnego wyboru (każda prawidłowa odpowiedź - 1 pkt) - maksymalna suma punktów z egzaminu - 25.
Kryteria oceny:
< 13 pkt - niedostateczny (niezaliczone)
13-15 pkt - dostateczny (3)
16-17 pkt - dostateczny plus (3,5)
18-20 pkt - dobry (4)
21-23 pkt - dobry plus (4,5)
24-25 pkt - bardzo dobry (5)
Możliwe jest wprowadzenie elastycznych form zaliczenia w porozumieniu wykładowca – student zgodnie z zasadami projektowania uniwersalnego, przy czym warunki takie powinny być ustalone na początku cyklu nauczania.
Literatura
1. W. Meier-Augenstein - "Stable Isotope Forensic" - Wiley-Blackwell, 2010.
2. J. Burchart, J. Kral - "Izotopowy zapis przeszłości ziemi" - Wydawnictwo UMCS, 2015.
3. P.V.Mayara et. al - "Isotope ratio mass spectrometry in forensic science applicantions" - For. Chem. 2019, 13.
4. w. Krawczyk - "Profilowanie narkotyków" - Wydawnictwo CLKP, 1998.
5. A. Stefańska - "Warsaw ING PAN Isotope Laboratory research reports. 5. Lead isotopic composition in natural environment" - Bull. Pol. Ac Sci.Earth Sci. 2000, 48 (2).
6. P.E. Damon et al - "Radiocarbon dating of the Shroud of Turin" - Nature 1989, 337.
7. D.L. Hoffamann et al. - "U-Th dating of carbonate crust reveals Neandertal origin of Iberian cave art" - Science2018, 359.
8. C. Renfrew, P. Bahn - "Archeologia, teorie, metody, praktyka". Wyd. Prószyński i S-ka. 2005.
9. D. Widory et al. -"Sourcing explosives: A multi-isotope approach" - Sc. and Just. 2009, 49.
10. Z. Fijałek, K. Sarna - "Wybrane aspekty produktów leczniczych i suplementów diety - produkty substandardowe, nielegalne i sfałszowane" - Rynek Farmaceutyczny, 2009, 65 (7).
11. N. Christoph et al. - "25 Years authentication of wine with stable isotope analysis in the European Union - Review and Outlook". BIO Web of Conferences 2015, 5.
12. F. Camin et al. - "H, C, N and S stable isotopes and mineral profiles to objectively guarantee the authenticity of grated hard cheeses". An. Chim Acta, 2012, 711.
13. M. Tosun - "Detection of adulteration in honey samples added various sugar syrups with 13C/12C isotope ratio analysis method" - Food Chem. 2013, 138.
14. J.R. Ehleringer at al. - "Hydrogen and oxygen isotope ratios in human hair are related to geography" - PNAS, 2008, 105 (8).
15. Dostępne strony www na temad zastosowania metod izotopowych w kryminalistyce.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i
terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: