Teatr i spektakl 340-PN2-2TIS

Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z teatrem i spektaklem jako narzędziami edukacyjnymi stosowanymi na różnych etapach kształcenia na tle historii dramatu i profesjonalnego (publicznego) teatru. Szczególny nacisk zostanie położony na historię fenomenu teatru amatorskiego (szkolnego) oraz na współczesne inwariantywne formy teatralnego aktywizowania i partycypacji.
Studenci zapoznają się z konkretnymi przykładami przedsięwzięć teatralnych, które mogą zostać przez nich wykorzystane w praktyce dydaktycznej. W ramach zajęć odbywają się też spotkania z nauczycielami i animatorami kultury, którzy prowadzą zajęcia teatralne w szkołach.

Szczegółowe problemy:
Teatr i drama w edukacji – rozdzielność pojęć, celów i praktyk; wielowymiarowość edukacji teatralnej; improwizacja i gra – wchodzenie w rolę i odgrywanie roli; sposoby „teatralizowania” edukacji polonistycznej; edukacja performatywna – różnica między podejściem performatywnym (akcent na zdarzeniowość komunikowania się) a semiotycznym (akcent na przekaz); małe formy teatralne (przygotowywanie scenariuszy etiud dramaturgicznych i ich realizacja); drama jako forma aktywnego uczenia się poprzez działanie i doświadczenie; specyfika teatru partycypacyjnego, w którym anulowany zostaje klasyczny podział ról na reżysera, aktorów i widzów, a uczestnikom stwarza się warunki ekspresji własnych doświadczeń, emocji, narracji; działania teatralne jako sposób reagowania na problemy społeczne, instrument umożliwiający ich diagnozowanie i kształtowanie postaw; reprezentatywne przykłady teatru partycypacyjnego (polskie i zagraniczne), tworzenie przez studentów własnego spektaklu bądź jego projektu.

Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z teatrem i spektaklem jako narzędziami edukacyjnymi stosowanymi na różnych etapach kształcenia na tle historii dramatu i profesjonalnego (publicznego) teatru. Szczególny nacisk zostanie położony na historię fenomenu teatru amatorskiego (szkolnego) oraz na współczesne inwariantywne formy teatralnego aktywizowania i partycypacji.
Studenci zapoznają się z konkretnymi przykładami przedsięwzięć teatralnych, które mogą zostać przez nich wykorzystane w praktyce dydaktycznej. W ramach zajęć odbywają się też spotkania z nauczycielami i animatorami kultury, którzy prowadzą zajęcia teatralne w szkołach.

Szczegółowe problemy:
Teatr i drama w edukacji – rozdzielność pojęć, celów i praktyk; wielowymiarowość edukacji teatralnej; improwizacja i gra – wchodzenie w rolę i odgrywanie roli; sposoby „teatralizowania” edukacji polonistycznej; edukacja performatywna – różnica między podejściem performatywnym (akcent na zdarzeniowość komunikowania się) a semiotycznym (akcent na przekaz); małe formy teatralne (przygotowywanie scenariuszy etiud dramaturgicznych i ich realizacja); drama jako forma aktywnego uczenia się poprzez działanie i doświadczenie; specyfika teatru partycypacyjnego, w którym anulowany zostaje klasyczny podział ról na reżysera, aktorów i widzów, a uczestnikom stwarza się warunki ekspresji własnych doświadczeń, emocji, narracji; działania teatralne jako sposób reagowania na problemy społeczne, instrument umożliwiający ich diagnozowanie i kształtowanie postaw; reprezentatywne przykłady teatru partycypacyjnego (polskie i zagraniczne), tworzenie przez studentów własnego spektaklu bądź jego projektu.

Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z teatrem i spektaklem jako narzędziami edukacyjnymi stosowanymi na różnych etapach kształcenia na tle historii dramatu i profesjonalnego (publicznego) teatru. Szczególny nacisk zostanie położony na historię fenomenu teatru amatorskiego (szkolnego) oraz na współczesne inwariantywne formy teatralnego aktywizowania i partycypacji.
Studenci zapoznają się z konkretnymi przykładami przedsięwzięć teatralnych, które mogą zostać przez nich wykorzystane w praktyce dydaktycznej. W ramach zajęć odbywają się też spotkania z nauczycielami i animatorami kultury, którzy prowadzą zajęcia teatralne w szkołach.

Szczegółowe problemy:
Teatr i drama w edukacji – rozdzielność pojęć, celów i praktyk; wielowymiarowość edukacji teatralnej; improwizacja i gra – wchodzenie w rolę i odgrywanie roli; sposoby „teatralizowania” edukacji polonistycznej; edukacja performatywna – różnica między podejściem performatywnym (akcent na zdarzeniowość komunikowania się) a semiotycznym (akcent na przekaz); małe formy teatralne (przygotowywanie scenariuszy etiud dramaturgicznych i ich realizacja); drama jako forma aktywnego uczenia się poprzez działanie i doświadczenie; specyfika teatru partycypacyjnego, w którym anulowany zostaje klasyczny podział ról na reżysera, aktorów i widzów, a uczestnikom stwarza się warunki ekspresji własnych doświadczeń, emocji, narracji; działania teatralne jako sposób reagowania na problemy społeczne, instrument umożliwiający ich diagnozowanie i kształtowanie postaw; reprezentatywne przykłady teatru partycypacyjnego (polskie i zagraniczne), tworzenie przez studentów własnego spektaklu bądź jego projektu.

Edwarg G. Craig, O sztuce teatru, Warszawa 1983
Perter Brook, Nie ma sekretów – myśli o aktorstwie i teatrze, Łódź 1997
Włodzimierz Szturc, Rytualne źródło teatru – obrzęd, maska, święto, Kraków 2013
Dorota Fox, Teatr amatorski jako doświadczenie wspólnotowe, „Kwartalnik Kulturalny” 2015, nr 1-2, s. 98-105
Teatr amatorski – zadania i metody pracy, opr. T. Terlecki, Londyn 1951
Mariusz Lach, Bóg na scenie. Prezentacje: chrześcijański teatr amatorski w Polsce na przełomie XX i XXI w., Lublin 2020
Jerzy Skotnicki, Teatr szkolny i edukacja, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 1997, nr 5, s. 34-36
Iwona Michalska, Grzegorz Michalski, Wychowanie o teatr szkolny w II Rzeczypospolitej, Warszawa 1999
Bożena Olszewska, Teatr szkolny w okresie międzywojennym. Jego założenia, cele i repertuar, „Edukacja Humanistyczna” 2010, t. 6-7, s. 281-193
Izolda Kiec, Polski teatr szkolny na Wschodzie 1941-1945, „Pamiętnik Teatralny” 1998, z. 1-2.s. 178-186
Teatr amatorski: teoria i praktyka w środowisku lokalnym: zapis wystąpień z „Konferencji Ruchu Teatrów Amatorskich – teatr i praktyka pracy w środowisku lokalnym”, red. Ewelina Wyszkowska, Białystok 2022
Teatr amatorski: teoria i praktyka w środowisku zróżnicowanym kulturowo: „II Konferencja Ruchu Teatrów Amatorskich WeNa. Edukacja – inspiracja – praktyka. Praca w środowisku zróżnicowanym kulturowo, Białystok 2023
Teatr amatorski, dostępność. III Konferencja Ruchu Teatrów Amatorskich WeNa. Edukacja – praktyka – praktyka, Białystok 2024

Mariola Antczak, Drama a teatr szkolny jako metody dydaktyczne – podobieństwa i różnice, „Annales Universitas Pedagogicae Cracoviensis. Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia”, t. 16, 2018, s. 295-303
Urszula Wierzbicka, Szkolny teatr małych form w moim doświadczeniu pedagogicznym, Warszawa 1979
Piotr Kołodioej, Janusz Waligura, Jerzy Waligura, Szkolny teatr interakcji – od pomysłu do przedstawienia, Kraków 2016
Marek Pieniążek, Szkolny teatr przemiany. Dramatyzacja działań twórczych w procesie wychowawczym, Kraków 2009
Klementyna Sołonowicz-Olbrychska, Teatr radości: teatr szkolny – doświadczenia, uwagi i myśli, Warszawa 1961
Edyta M. Nieduziak, Teatr szkolny jako forma praktyk performatywnych. Możliwe wyjście z kryzysu kultury emocjonalnej szkoły, w: Kultura emocjonalna szkoły – czasoprzestrzenie doświadczenia emocji, Katowice 2019, s. 119-136
Nina Karniej, Teatr szkolny jako miejsce kształtowania świadomości polskiej młodzieży: projekty pedagogiczne Juliusza Osterwy, w: Wzrastać w cieniu historii: dzieci i młodzież w instytucjach edukacyjnych w Polsce (1918-1939), red. Elżbieta Gorloff, Toruń 2015, s. 179-190
Irena Hlubek, Teatr amatorski w wychowaniu młodzieży, „Wychowawca” 2003, nr 7-8, s. 6
Benedykt Hertz, Bajki na scenie, Warszawa 1951
Stanisław Iłowski, Kukiełki w szkole i świetlicy, Warszawa 1953
Jan Brzechwa, Wagary – szopka szkolna, Warszawa 1953
Ewa Szelburg-Zarębina, Za siedmioma górami: baśń sceniczna, Warszawa 1948

Edwarg G. Craig, O sztuce teatru, Warszawa 1983
Perter Brook, Nie ma sekretów – myśli o aktorstwie i teatrze, Łódź 1997
Włodzimierz Szturc, Rytualne źródło teatru – obrzęd, maska, święto, Kraków 2013
Dorota Fox, Teatr amatorski jako doświadczenie wspólnotowe, „Kwartalnik Kulturalny” 2015, nr 1-2, s. 98-105
Teatr amatorski – zadania i metody pracy, opr. T. Terlecki, Londyn 1951
Mariusz Lach, Bóg na scenie. Prezentacje: chrześcijański teatr amatorski w Polsce na przełomie XX i XXI w., Lublin 2020
Jerzy Skotnicki, Teatr szkolny i edukacja, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 1997, nr 5, s. 34-36
Iwona Michalska, Grzegorz Michalski, Wychowanie o teatr szkolny w II Rzeczypospolitej, Warszawa 1999
Bożena Olszewska, Teatr szkolny w okresie międzywojennym. Jego założenia, cele i repertuar, „Edukacja Humanistyczna” 2010, t. 6-7, s. 281-193
Izolda Kiec, Polski teatr szkolny na Wschodzie 1941-1945, „Pamiętnik Teatralny” 1998, z. 1-2.s. 178-186
Teatr amatorski: teoria i praktyka w środowisku lokalnym: zapis wystąpień z „Konferencji Ruchu Teatrów Amatorskich – teatr i praktyka pracy w środowisku lokalnym”, red. Ewelina Wyszkowska, Białystok 2022
Teatr amatorski: teoria i praktyka w środowisku zróżnicowanym kulturowo: „II Konferencja Ruchu Teatrów Amatorskich WeNa. Edukacja – inspiracja – praktyka. Praca w środowisku zróżnicowanym kulturowo, Białystok 2023
Teatr amatorski, dostępność. III Konferencja Ruchu Teatrów Amatorskich WeNa. Edukacja – praktyka – praktyka, Białystok 2024

Mariola Antczak, Drama a teatr szkolny jako metody dydaktyczne – podobieństwa i różnice, „Annales Universitas Pedagogicae Cracoviensis. Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia”, t. 16, 2018, s. 295-303
Urszula Wierzbicka, Szkolny teatr małych form w moim doświadczeniu pedagogicznym, Warszawa 1979
Piotr Kołodioej, Janusz Waligura, Jerzy Waligura, Szkolny teatr interakcji – od pomysłu do przedstawienia, Kraków 2016
Marek Pieniążek, Szkolny teatr przemiany. Dramatyzacja działań twórczych w procesie wychowawczym, Kraków 2009
Klementyna Sołonowicz-Olbrychska, Teatr radości: teatr szkolny – doświadczenia, uwagi i myśli, Warszawa 1961
Edyta M. Nieduziak, Teatr szkolny jako forma praktyk performatywnych. Możliwe wyjście z kryzysu kultury emocjonalnej szkoły, w: Kultura emocjonalna szkoły – czasoprzestrzenie doświadczenia emocji, Katowice 2019, s. 119-136
Nina Karniej, Teatr szkolny jako miejsce kształtowania świadomości polskiej młodzieży: projekty pedagogiczne Juliusza Osterwy, w: Wzrastać w cieniu historii: dzieci i młodzież w instytucjach edukacyjnych w Polsce (1918-1939), red. Elżbieta Gorloff, Toruń 2015, s. 179-190
Irena Hlubek, Teatr amatorski w wychowaniu młodzieży, „Wychowawca” 2003, nr 7-8, s. 6
Benedykt Hertz, Bajki na scenie, Warszawa 1951
Stanisław Iłowski, Kukiełki w szkole i świetlicy, Warszawa 1953
Jan Brzechwa, Wagary – szopka szkolna, Warszawa 1953
Ewa Szelburg-Zarębina, Za siedmioma górami: baśń sceniczna, Warszawa 1948

Edwarg G. Craig, O sztuce teatru, Warszawa 1983
Perter Brook, Nie ma sekretów – myśli o aktorstwie i teatrze, Łódź 1997
Włodzimierz Szturc, Rytualne źródło teatru – obrzęd, maska, święto, Kraków 2013
Dorota Fox, Teatr amatorski jako doświadczenie wspólnotowe, „Kwartalnik Kulturalny” 2015, nr 1-2, s. 98-105
Teatr amatorski – zadania i metody pracy, opr. T. Terlecki, Londyn 1951
Mariusz Lach, Bóg na scenie. Prezentacje: chrześcijański teatr amatorski w Polsce na przełomie XX i XXI w., Lublin 2020
Jerzy Skotnicki, Teatr szkolny i edukacja, „Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze” 1997, nr 5, s. 34-36
Iwona Michalska, Grzegorz Michalski, Wychowanie o teatr szkolny w II Rzeczypospolitej, Warszawa 1999
Bożena Olszewska, Teatr szkolny w okresie międzywojennym. Jego założenia, cele i repertuar, „Edukacja Humanistyczna” 2010, t. 6-7, s. 281-193
Izolda Kiec, Polski teatr szkolny na Wschodzie 1941-1945, „Pamiętnik Teatralny” 1998, z. 1-2.s. 178-186
Teatr amatorski: teoria i praktyka w środowisku lokalnym: zapis wystąpień z „Konferencji Ruchu Teatrów Amatorskich – teatr i praktyka pracy w środowisku lokalnym”, red. Ewelina Wyszkowska, Białystok 2022
Teatr amatorski: teoria i praktyka w środowisku zróżnicowanym kulturowo: „II Konferencja Ruchu Teatrów Amatorskich WeNa. Edukacja – inspiracja – praktyka. Praca w środowisku zróżnicowanym kulturowo, Białystok 2023
Teatr amatorski, dostępność. III Konferencja Ruchu Teatrów Amatorskich WeNa. Edukacja – praktyka – praktyka, Białystok 2024

Mariola Antczak, Drama a teatr szkolny jako metody dydaktyczne – podobieństwa i różnice, „Annales Universitas Pedagogicae Cracoviensis. Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia”, t. 16, 2018, s. 295-303
Urszula Wierzbicka, Szkolny teatr małych form w moim doświadczeniu pedagogicznym, Warszawa 1979
Piotr Kołodioej, Janusz Waligura, Jerzy Waligura, Szkolny teatr interakcji – od pomysłu do przedstawienia, Kraków 2016
Marek Pieniążek, Szkolny teatr przemiany. Dramatyzacja działań twórczych w procesie wychowawczym, Kraków 2009
Klementyna Sołonowicz-Olbrychska, Teatr radości: teatr szkolny – doświadczenia, uwagi i myśli, Warszawa 1961
Edyta M. Nieduziak, Teatr szkolny jako forma praktyk performatywnych. Możliwe wyjście z kryzysu kultury emocjonalnej szkoły, w: Kultura emocjonalna szkoły – czasoprzestrzenie doświadczenia emocji, Katowice 2019, s. 119-136
Nina Karniej, Teatr szkolny jako miejsce kształtowania świadomości polskiej młodzieży: projekty pedagogiczne Juliusza Osterwy, w: Wzrastać w cieniu historii: dzieci i młodzież w instytucjach edukacyjnych w Polsce (1918-1939), red. Elżbieta Gorloff, Toruń 2015, s. 179-190
Irena Hlubek, Teatr amatorski w wychowaniu młodzieży, „Wychowawca” 2003, nr 7-8, s. 6
Benedykt Hertz, Bajki na scenie, Warszawa 1951
Stanisław Iłowski, Kukiełki w szkole i świetlicy, Warszawa 1953
Jan Brzechwa, Wagary – szopka szkolna, Warszawa 1953
Ewa Szelburg-Zarębina, Za siedmioma górami: baśń sceniczna, Warszawa 1948

Bazę warsztatową stanowić będą istniejące scenariusze teatralne, monodramy (np. Kazimierz Braun, Emigrantki, Lublin 2022); realizacje teatru szkolnego (m.in. oparte na oryginalnym scenariuszu szkolnego kabaretu); „teatroteka szkolna – baza materiałów” on-line); spotkania z nauczycielami i animatorami kultury, którzy prowadzą zajęcia teatralne w szkołach.

Bazę warsztatową stanowić będą istniejące scenariusze teatralne, monodramy (np. Kazimierz Braun, Emigrantki, Lublin 2022); realizacje teatru szkolnego (m.in. oparte na oryginalnym scenariuszu szkolnego kabaretu); „teatroteka szkolna – baza materiałów” on-line); spotkania z nauczycielami i animatorami kultury, którzy prowadzą zajęcia teatralne w szkołach.

Bazę warsztatową stanowić będą istniejące scenariusze teatralne, monodramy (np. Kazimierz Braun, Emigrantki, Lublin 2022); realizacje teatru szkolnego (m.in. oparte na oryginalnym scenariuszu szkolnego kabaretu); „teatroteka szkolna – baza materiałów” on-line); spotkania z nauczycielami i animatorami kultury, którzy prowadzą zajęcia teatralne w szkołach.