Analiza dzieła literackiego - literatura oświecenia 340-PS1-1ADLO
Profil studiów: ogólnoakademicki.
Forma studiów: stacjonarne.
Rodzaj przedmiotu: kierunkowy, obowiązkowy.
Dziedzina i dyscyplina: nauki humanistyczne, literaturoznawstwo.
Rok i semestr studiów: rok I pierwszego stopnia, semestr 2.
Wymagania wstępne: zaliczony kurs historii literatury staropolskiej.
Liczba godzin dydaktycznych: 15
Metody dydaktyczne: heureza, wykład, dyskusja, prezentacja.
Metody weryfikacji: zaliczenie ustne, egzamin ustny, ocena aktywności na zajęciach.
Punkty ECTS: 2.
Bilans nakładu pracy studenta:
- udział w zajęciach – 15 godz.
- praca indywidualna obejmująca przygotowanie do zajęć - 15 x 3 godz. tygodniowo = 45 godz.
Wskaźniki ilościowe nakładu pracy studenta:
- zajęcia wymagające bezpośredniego udziału nauczyciela: 15 godz. / 0,7 ECTS.
- zajęcia nie wymagające bezpośredniego udziału nauczyciela : 45 godz. / 1,3 ECTS.
Tryb prowadzenia przedmiotu
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
W cyklu 2024: kierunkowe obowiązkowe | W cyklu 2025: kierunkowe obowiązkowe | Ogólnie: obowiązkowe kierunkowe | W cyklu 2026: kierunkowe obowiązkowe |
Efekty kształcenia
[KP6_WG1] Student zna i rozumie w zaawansowanym stopniu miejsce i znaczenie literaturoznawstwa w systemie nauk oraz jego specyfikę przedmiotową i metodologiczną, a także podstawowe metody i teorie wyjaśniające złożone zależności między wybranymi faktami, obiektami i zjawiskami z zakresu literatury polskiej okresu oświecenia.
[KP6_WG2] Student zna i rozumie reguły procesu historycznoliterackiego, zna głównych twórców, tematy, prądy literatury polskiej okresu oświecenia oraz wybrane zagadnienia literatury powszechnej XVIII wieku.
[KP6_UW1] Student potrafi wyszukiwać, krytycznie analizować, oceniać, selekcjonować i syntetyzować informacje z wykorzystaniem różnych źródeł, z zastosowaniem właściwych metod i narzędzi, w tym zaawansowanych technik informacyjno-komunikacyjnych.
[KP6_UW2] Student potrafi analizować tekst artystyczny okresu oświecenia na płaszczyźnie historycznoliterackiej, stylistycznej, gatunkowej, kompozycyjnej, z uwzględnieniem kontekstów.
[K P6_UW3] Student potrafi posługiwać się podstawowymi pojęciami teoretycznymi oraz paradygmatami badawczymi właściwymi dla literaturoznawstwa w celu formułowania i rozwiązywania złożonych i nietypowych problemów z zakresu literatury oświecenia.
[KP6_UK1] Student potrafi planować i konstruować wypowiedzi ustne i pisemne sproblematyzowane interpretacyjnie, brać udział w debacie, merytorycznie argumentować z wykorzystaniem poglądów innych autorów oraz własnych wniosków.
[KP6_UU1] Student potrafi samodzielnie zdobywać wiedzę i rozwijać umiejętności badawcze, kierując się wskazówkami opiekuna naukowego, oraz planować samodzielnie własne uczenie się przez całe życie.
[KP6_KK1] Student po zakończeniu zajęć jest gotów do krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści, uznawania znaczenia wiedzy w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych oraz zasięgania opinii ekspertów w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązaniem problemu.
[KP6_KO2] Student po zakończeniu zajęć jest gotów do odpowiedzialności za tradycję literacką regionu, kraju i Europy, z wykazaniem wrażliwości na jej poznawcze, estetyczne i aksjologiczne aspekty, oraz do uczestniczenia w różnych formach kultury literackiej.
Kryteria oceniania
Zaliczenie na ocenę (szczegóły w części B) - na podstawie oceny jakości aktywności na zajęciach.
Wstępnym warunkiem zaliczenia jest udział w zajęciach (można opuścić jedno spotkanie).
Literatura
Tematy / teksty literackie
1. Teatr śmierci
Józef Baka, Uwagi, oprac. A. Czyż, A. Nawarecki, gwasze J. Lebenstein. Lublin 2000. Tu z Uwag śmierci niechybnej przeczytać utwory: Do czytelnika, Starym uwaga, Młodym uwaga, Bogaczom ciemnym oświecenie.
2. Poezja religijna: przeżycie i zmysły
Konstancja Benisławska, Pieśni sobie śpiewane, wydał T. Chachulski, Warszawa 2000 (seria: „Biblioteka Pisarzy Polskiego Oświecenia”).
3. Wiersze-komplementy
Adam Naruszewicz, Filżanka. Imieniem A.L.K. Najlepiej korzystać z wydania: A. Naruszewicz, Poezje zebrane, t. II, wyd. B. Wolska, Warszawa 2009 (seria: „Biblioteka Pisarzy Polskiego Oświecenia").
Stanisław Trembecki, List do Irydy
4. „Dobry rozum, ale…”
Ignacy Krasicki, Pochwała wieku, w: tegoż, Satyry i listy, wstęp J. T. Pokrzywniak, oprac. Z. Goliński, Wrocław 1988. Przedruk: Z. Libera, Poezja polska XVIII wieku, Warszawa 1983.
5. Cykl (nie tylko) o miłości
Franciszek D. Kniaźnin, Wiersze wybrane, wybór, oprac. i wstęp A. K. Guzek, Warszawa 1981. Tu: Erotykon; Filozof z biedy; Pasterka [inc. „Siedząc Halina nad brzegiem Wisły…”].
6. W gościnie u Branickich. Spacer historyczny i literacki
Elżbieta Drużbacka, Wiersze wybrane, wstęp i oprac. K. Stasiewicz, Warszawa 2003. Tu: Raj białostocki każdemu otwarty w zupełnej szczęśliwości… oraz Dekret na upierów morzących hetmana.
7. Pro publico bono. Głos wolnego słowa
Hugo Kołłątaj, Listy Anonima i prawo polityczne narodu polskiego, t. 1, oprac. B. Leśnodorski i H. Wereszycka, Warszawa 1954, s. 257-313 (Listy, cz. II / 1, 2, 3).
Stanisław Staszic, Przestrogi dla Polski, oprac. S. Czarnowski, Wrocław 2003. Tu: Przedmowa; Prawo natury; Prawo człowieka; Własność; Wniosek dla Polski; Do szlachty.
Opracowania
1.A. Nawarecki, Sarmacki kanibalizm księdza Baki, „Pamiętnik Literacki” 1981, z. 3. Przedruk w książce: Czarny karnawał. „Uwagi śmierci niechybnej” księdza Baki. Poetyka tekstu i paradoksy recepcji, Wrocław 1991.
2.T. Chachulski, „Hej, gdybym stworzyć hymn zdołała nowy!” O „Pieśniach sobie śpiewanych” Konstancji Benisławskiej, w: Motywy religijne w twórczości pisarzy polskiego oświecenia, red. T. Kostkiewiczowa, Lublin 1995.
3. A. Okopień-Sławińska, Adam Naruszewicz „Filżanka”, w: Liryka polska. Interpretacje, pod red. J. Prokopa i J. Sławińskiego, Kraków 1971.
R. Dąbrowski, O urokach rokokowego konceptu: „List do Izydy”, w: Czytanie Trembeckiego 1, pod red. J. Snopka, W. Kaliszewskiego i B. Mazurkowej, Warszawa 2016.
4.T. Kostkiewiczowa, „Czcze światła, dymy znikłe…”. Pochwała „wieku oświeconego” w poezji i prozie literackiej, w: tejże, Polski wiek świateł. Obszary swoistości”, Wrocław 2002.
J. T. Pokrzywniak, „Satyra prawdę mówi”, czyli rzecz o fałszywych przesłankach, „Pamiętnik Literacki” 1984, z. 4.
5.A. Rogala, O „Erotykach” Franciszka Dionizego Kniaźnina, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Litteraria Polonica”, t. 14 (2011), nr 2 (http://repozytorium.uni.lodz.pl).
Czytanie Kniaźnina, red. B. Mazurkowa i T. Chachulski, Warszawa 2010. Tu: B. Wolska, Skarga porzuconej kobiety; A. Roćko, Poetycki autoportret „filozofa niedbałego”.
6.A. Oleńska, Jan Klemens Branicki „Sarmata nowoczesny”. Kreowanie wizerunku poprzez sztukę, Warszawa 2011. Tu rozdz. I.
7. T. Kostkiewiczowa, O sposobach perswazji w prozie publicystycznej polskiego oświecenia [z tego studium wstęp oraz fragmenty dotyczące Staszica i Kołłątaja], w: Oświecenie. Próg naszej współczesności, Warszawa 1994, s. 163-167, 184-197, 207-219.
„Wiek Oświecenia” 2006, t. 22: Stanisław Staszic – myśliciel, pisarz, uczony. Tu: A. Grześkowiak-Krwawicz, Koncepcja wolności w myśli politycznej Stanisława Staszica; T. Kitzwalter, Dramat reformatora: między wolnością a modernizacją.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: