Konwersatorium "Cenzura wobec literatury polskiej w PRL" 340-PS2-2KON16

monograficzne

Na zajęciach zostanie poruszona kwestia cenzurowania prozy i poezji w Polsce w latach 1945-1989, a także wybranych aspektów z dwudziestowiecznej historii Polski. 1. Zajęcia organizacyjne. Wprowadzenie 2. Kim był cenzor? Wielka ucieczka cenzora, reż. G. Braun, 1999. 3. Cenzura w PRL – kalendarium. Z. Romek, System cenzury PRL, w: T. Strzyżewski, Wielka księga cenzury PRL, Warszawa 2015. 4. Urząd, cenzorzy, dokumenty Wiśniewska-Grabarczyk Anna, „Czytelnik” ocenzurowany. Literatura w kryptotekstach – recenzjach cenzorskich okresu stalinizmu, Warszawa 2018. Wiśniewska-Grabarczyk Anna, Archiwalia „pionierskiego” okresu powojennej cenzury. Literatura w poufnych biuletynach urzędu cenzury (1945-1951), „Sztuka Edycji” 2021, nr 2, s. 51-62. Dodatkowo: Dokumenty do dziejów PRL, opr. D. Nałęcz, Warszawa 1994; „Biuletyn Informacyjno-Instrukcyjny”. Wybór dokumentów z 1955 r., red. K. Budrowska, M. Budnik, W. Gardocki, Białystok 2018. 5. Drugi obieg wydawniczy J. Polkowski, Ogień. Z notatek 1982-1983, [Kraków 1983]. Bez cenzury 1976-1989: literatura, ruch wydawniczy, teatr: bibliografia, red. J. Kandziora, Warszawa 1999. 6. „Sztuka czytania między wierszami”. Cenzurowanie poezji Poeta pamięta: antologia poezji świadectwa i sprzeciwu 1944-1989, wyb. S. Barańczak, Warszawa 1989. 7. Metafory PRL-u J. Andrzejewski, Apelacja, Warszawa 1983. A. Synoradzka, Andrzejewski, Kraków 1997. Dodatkowo: J. Krzysztoń, Obłęd [wydanie dowolne, fragmenty]. M. Janion, Na statku szaleńców, w: J. Krzysztoń, Obłęd, Warszawa 2005. 8. Zniesienie cenzury w Polsce. Podsumowanie Kamińska K., Koniec cenzury PRL, „Studia Medioznawcze” 2014, nr 3.

WIEDZA, absolwent zna i rozumie:
KA7_WG2 - Zna i rozumie zaawansowane metody analizy, interpretacji i wartościowania komunikatów właściwych dla tradycji badawczej w zakresie literaturoznawstwa i językoznawstwa.
KA7_WK1 - Posiada wiedzę o faktycznych i potencjalnych relacjach między rożnymi dyscyplinami naukowymi w ramach dziedziny nauk humanistycznych.
KA7_WGK1 - Definiuje pojęcia z zakresu analizy antropologicznej, teoretycznoliterackiej, historycznoliterackiej, na poziomie rozszerzonym, z uwzględnieniem kontekstów.
KA7_WGK2 - Posiada wiedzę o historycznych, funkcjonalnych, kompozycyjnych, stylistycznych aspektach dyskursu w komunikatach użytkowych, naukowych oraz artystycznych.

UMIEJĘTNOŚCI, absolwent potrafi:
KA7_ UWKOU2 - Analizuje i kontekstowo interpretuje tekst (artystyczny i użytkowy) z uwzględnieniem aspektów: kulturowego, pragmatycznego, poznawczego, aksjologicznego, kompozycyjnego i stylistycznego, biorąc pod uwagę nowe osiągnięcia w zakresie literaturoznawstwa i językoznawstwa.
KA7_UWKOU3 - Potrafi sformułować syntetyczną wypowiedź pisemną i ustną z wykorzystaniem własnych poglądów, poglądów innych autorów z użyciem argumentacji i specjalistycznej terminologii.
KA7_UWKOU4 - Potrafi kierować zespołem badawczym, przygotować się do dyskusji, prowadzić debatę, sporządzić listę kwestii spornych w tradycji naukowej oraz dyskutować z użyciem specjalistycznej terminologii. Wykazuje się przy tym umiejętnością prezentacji informacji z użyciem zaawansowanych technik informacyjno-komunikacyjnych.

Absolwent jest gotów do:
KA7_KKO3 - Uczestniczy w życiu kulturalnym, interesuje się aktualnymi wydarzeniami kulturalnymi, dostrzega powiązania rzeczywistości społeczno-politycznej z literaturą i językiem.

Sposoby weryfikacji: zaliczenie ustne (50%), aktywność na zajęciach (50%).

Zaliczenie na ocenę. Skala ocen (od 2.0 do 5.0) zgodna z Regulaminem studiów UwB. Dopuszczalna nieobecność nieusprawiedliwiona - 2h. Liczba godzin nieobecności kwalifikujących do niezaliczenia przedmiotu - 7,5h (50% zajęć).

Zasady korzystania ze sztucznej inteligencji reguluje właściwe zarządzenie Rektora.

Bikont A., Szczęsna J., Lawina i kamienie. Pisarze wobec komunizmu, Warszawa 2006.

Budrowska K., Literatura i pisarze wobec cenzury PRL. 1948-1958, Białystok 2009.

Czapliński P., Ślady przełomu. O prozie polskiej 1976-1996, Kraków 1997.

Czapliński P., Śliwiński P., Literatura polska 1976-1998: przewodnik po prozie i poezji, Kraków 2000.

Dokumenty do dziejów PRL, opr. D. Nałęcz, Warszawa 1994.

Hobot J., Gra z cenzurą w poezji Nowej Fali (1968-1976), Kraków 2000.

Kondek S.A., Papierowa rewolucja. Oficjalny obieg książek w Polsce w latach 1948-

1955, Warszawa 1999.

Nasiłowska A., Literatura okresu przejściowego 1975-1989, Warszawa 2006.

„Nie należy dopuszczać do publikacji”: cenzura w PRL: zbiór studiów, red. G. Gzella,

J. Gzella, Toruń 2013.

Nie po myśli władzy. Studia nad cenzurą i zakresem wolności słowa na ziemiach

polskich od wieku XIX do czasów współczesnych, red. D. Degen, M. Żynda, Toruń

2012.

Pawlicki A., Kompletna szarość. Cenzura w latach 1965-1972. Instytucja i ludzie,

Warszawa 2001.

Skoczek A., Poezja stanu wojennego: antologia wierszy, piosenek, kontrafaktur, parafraz

i fraszek, Kraków 2014.

Skoczek A., Poezja świadectwa i sprzeciwu: stan wojenny w twórczości wybranych

polskich poetów, Kraków 2004.

Zakazane i niewygodne: ograniczanie wolności słowa od XIX do XXI wieku, red. D.

Degen, G. Gzella, J. Gzella, Toruń 2015.

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

• Strona przedmiotu 340-PS2-2KON16 w USOSweb