Specyficzne zaburzenia mowy u dzieci i dorosłych chorych neurologicznie 340-SPE-1SZM

Celem zajęć jest pogłębienie wiedzy dotyczącej specyficznych zaburzeń mowy w perspektywie neurologopedycznej, ze szczególnym uwzględnieniem nazewnictwa (SLI – DLD), diagnozy oraz miejsca w systemach klasyfikacji zaburzeń i chorób. Zajęcia obejmują problematykę zaburzeń występujących zarówno w wieku rozwojowym, jak i u osób dorosłych z chorobami i uszkodzeniami układu nerwowego. Przygotowują do prawidłowego rozumienia i różnicowania specyficznych oraz niespecyficznych zaburzeń mowy, krytycznego korzystania z terminologii i klasyfikacji diagnostycznych, rozpoznawania trudności wymagających pogłębionej diagnozy oraz planowania postępowania neurologopedycznego we współpracy z zespołem specjalistów.

obowiązkowe

w sali

[zna i rozumie]
SPN7_WG1 - ma pogłębioną wiedzę w zakresie anatomii, fizjologii i patofizjologii układu nerwowego oraz narządów niezbędnych do odbioru i wytwarzania mowy
SPN7_WG2 - ma pogłębioną wiedzę z zakresu neurobiologii, psychiatrii oraz społecznych i kulturowych uwarunkowań rozwoju mowy i języka
SPN7_WG3 - ma pogłębioną wiedzę na temat zaburzeń mowy oraz komunikacji językowej
SPN7_WG4 - ma pogłębioną wiedzę z zakresu prowadzenia diagnozy i terapii neurologopedycznej oraz profilaktyki i interwencji w zakresie nabywania i zaburzeń mowy i komunikacji u różnych wiekowo pacjentów
SPN7_WG5 - posiada wiedzę na temat jednostek nozologicznych i ujętych w ICD-10 i ICD-11 oraz DSM-V oraz zespołów zaburzeń, w ramach których współwystępują zaburzenia mowy oraz komunikacji językowej; zna ich symptomatologię, diagnostykę i procedury terapeutyczne
SPN7_WG6 - posiada wiedzę na temat dysfagii i trudności związanych z przyjmowaniem pokarmu powstałych w wyniku zmian anatomicznych lub czynnościowych oraz metod terapii tego zaburzenia
SPN7_WG7 - alternatywne i wspomagające metody komunikacji oraz technologie z tym związane
SPN7_WK1 - ma wiedzę na temat nagłego zagrożenia życia oraz udzielania pomocy osobom będącym w takim stanie
SPN7_WK2 - zna zasady relacji i interakcji terapeutycznej z osobą z zaburzeniami mowy i komunikacji oraz opiekunem pacjenta

[potrafi]
SPN7_UW1 - przeprowadzić badanie pacjenta z zaburzeniami neurologicznymi i psychicznymi (diagnozę neurologopedyczną)
SPN7_UW2 - dokonać analizy i interpretacji specjalistycznej dokumentacji medycznej, psychologicznej, pedagogicznej i innej, przydatnej do rozpoznania zaburzeń mowy i komunikacji
SPN7_UW3 - przeprowadzić diagnozę różnicową ośrodkowych i obwodowych zaburzeń mowy u osób dorosłych i dzieci
SPN7_UW4 - ocenić stan i rozwój psychomotoryczny/aktywność ruchową oraz aktywność językową pacjentów w różnym wieku (niemowlę, dziecko, pacjent dorosły)
SPN7_UK1 - sporządzić opinię neurologopedyczną do celów orzeczniczych, o potrzebie WWR i potrzebie zapewnienia warunków do wspomagania mowy i komunikacji
SPN7_UK2 - współpracować w zespole interdyscyplinarnym
SPN7_UO2 - nawiązać relację terapeutyczną z pacjentem z zaburzeniami mowy i komunikacji w różnym wieku oraz jego opiekunem
SPN7_UU1 - udzielić pierwszej pomocy osobie z zagrożeniem życia i/lub zdrowia

[jest gotów]
SPN7_KK1 - ma świadomość własnych ograniczeń i potrafi ocenić sytuacje, w których należy poszukać wsparcia innych specjalistów
SPN7_KK3 - tworzenia warunków do rozwoju podmiotowości pacjenta/uczestnika terapii neurologopedycznej
SPN7_KO1 - przestrzegania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy swojej oraz osób, z którymi współpracuje oraz opiekunów pacjentów
SPN7_KR1 - dbania o własny rozwój i rozumie potrzebę stałego dokształcania się

- ocena pracy indywidualnej na zajęciach oraz udziału w dyskusji - 25%
- ocena pracy grupowej na zajęciach - 25%
- egzaminacyjny test kontrolny - 50%

Zaliczenie przedmiotu wymaga obecności na więcej niż połowie zajęć i uzyskania pozytywnej oceny z testu zaliczeniowego oraz z prac wykonywanych na zajęciach. Nieobecność należy zaliczyć w sposób indywidualnie ustalony.

PODSTAWOWA
Bishop D. Specific language impairment as a language learning disability. Child Language Teaching and Therapy, 2009; 25(2): 163–65.
Czaplewska E, Kochańska M, Maryniak A, Haman E, Smoczyńska M. SLI –specyficzne zaburzenia językowe. IBE, 2014.
Cygan H., Bryłka M.Zaburzenie rozwojowe języka (DLD): definicja, objawy, diagnoza i implikacje kliniczne w świetle klasyfikacji ICD-11, Zaburzenie rozwojowe języka (DLD): definicja, objawy, diagnoza i implikacje kliniczne w świetle klasyfikacji ICD-11, „Nowa Audiofonologia” 2025, 14(4). DOI: 10.17431/na/20994.
Daniluk B. Specyficzne zaburzenia językowe u dzieci. Neurologia kliniczna dziecka. PWN, 2006
Drewniak-Wołosz E. Niedokształcenie mowy o typie afazji. Logopedia, 2009; 1(7).
Kackieło-Tomulewicz, J., & Boćkowski, L. (2018). Trudności diagnostyczne w rozpoznaniu specyficznego zaburzenia językowego – SLI. Neurologia Dziecięca, 27(54), 65–70. https://doi.org/10.20966/chn.2018.54.422.
Krasowicz-Kupis G. Nowe narzędzia do diagnozowania dysleksji i zaburzeń językowych. IBE, 2014.
Krasowicz-Kupis G. SLI i inne zaburzenia językowe. Od badań mózgu do praktyki psychologicznej. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 2012.
Leonard L.B. SLI – specyficzne zaburzenie rozwoju językowego. 2006.
Pietraszko, A., Domeracka-Kołodziej, A., Szkiełkowska, A., & Krasnodębska, P. (2020). Specific language impairment – SLI. „Nowa Audiofonologia”, 7(4), 19–25. https://doi.org/10.17431/1003094.
Stanton-Chapman T, Chapman D, Bainbridge N, Scott K. Identification of early risk factors for language impairment. Research in Developmental Disabilities, 2002; 23(6): 390–405.
Szeląg E. Neuropsychologiczne podłoże różnych zaburzeń językowego porozumiewania się u dorosłych i dzieci. W: Gałkowski T, Jastrzębowska G, red. Logopedia. Pytania i odpowiedzi. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, 2003.
American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). American Psychiatric Publishing.
ICD-10: https://www.icd10.pl/
ICD-11: https://www.icd11.pl/

UZUPEŁNIAJĄCA
Olempska-Wysocka M. Dziecko z zaburzeniami mowy w systemie oświaty. Studia Edukacyjne. Poznań, 2014.

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

• Strona przedmiotu 340-SPE-1SZM w USOSweb