Historia Europy Środkowo-Wschodniej 340-SW1-1HEW

Czy można mówić o ciągłym istnieniu Europy Środkowej lub Środkowo--Wschodniej jako regionu o szczególnych cechach gospodarczych, politycznych i kulturowych od czasu jego chrystianizacji i powstania państw dynastycznych w IX–X w. po współczesność? Region Europy Środkowo-Wschodniej ukształtował się wraz z powstaniem w IX–X w. kilku dynastycznych ośrodków władzy na wschód od dawnego imperium karolińskiego. Następnie ukazanie upadku tutejszych monarchii w XIV–XVIII w. i podporządkowanie ich władzy imperiów z centrami położonymi poza granicami regionu (Stambuł, Wiedeń, Petersburg, Berlin) a na koniec rządy komunistyczne i fakt zależności od ZSRR od 1945 r. oraz nowy rozdział w dziejach państw Europy Środkowo-Wschodnich po upadku zimnej wojny.
1. Integralne ujęcia dziejów całości ziem Europy Środkowo-Wschodniej od pojawienia
się Słowian na arenie dziejowej do początku XIV w.
2. Integralne ujęcia dziejów całości ziem Europy Środkowo-Wschodniej w stuleciach od XIV do XVII w.
3. Rzeczypospolita Polsko-Litewska w XVI- XVIII w.
4. Wiosna Narodów w XIX w.- Wschód Europy Środkowej.
5. i 6. Wiek XX- trudna droga do samostanowienia.

Założenia (opisowo)

Ukazanie szeregu problemów politycznych, struktur gospodarczych i społecznych a zwłaszcza zaś kulturowych – w tym wiele miejsca poświęcone będzie problematyce wyznaniowej państw Europy Środkowo-Wschodniej. Każda epoka wymaga nieco innego ujęcia dlatego też, czasy do wieku XIV omawiane będą łącznie dla całości ziem późniejszej Europy Środkowo- Wschodniej. Szczególnie dla tematu ważne wieki XIV-XVII- kiedy to tworzą się silne więzi kulturowe a nawet polityczne, następnie zaś wiek XVIII i XIX przynoszą silne zróżnicowaną problematykę. Z jednej strony polsko-litewską, z drugiej krajów, które znalazły się były pod władaniem habsburskim. I oczywiście ukazanie historii państw Europy Środkowo-Wschodniej w wieku XX -XXI, co zostanie zaprezentowane w układzie chronologicznym i modelowym.

Koordynatorzy przedmiotu

Urszula Pawluczuk

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Kryteria oceniania

Metody: dyskusja dydaktyczna, objaśnianie lub wyjaśnianie, warsztaty grupowe, prezentacje

Zaliczenie na ocenę po I semestrze na podstawie uczestnictwa w zajęciach, aktywności i samodzielnej pracy zaliczeniowej studenta (prezentacja multimedialna)

Dopuszcza się opuszczenie 1 zajęć w semestrze (z przyczyn zależnych i niezależnych od studenta, np. choroba).

Sposoby weryfikacji:

Ocena aktywności i zaangażowania studentów; prezentacja; ocena według kryteriów.

Literatura

Historia Europy Środkowo-Wschodniej, t. 1–2, red. J. Kłoczowski, Lublin 2000
O. Halecki, Historia Europy — jej granice i podziały, Lublin 2002 (oryg.ang.1950).
O. Hnatiuk, Pożegnanie z imperium. Ukraińskie dyskusje o tożsamości, Lublin 2003, s. 173–230.
N. Jakowenko, Historia Ukrainy. Od czasów najdawniejszych do końca XVIII w., Lublin 2000, s.283–303.
J. Kilias, Naród a idea narodowa. Nacjonalizm T. G. Masaryka, Warszawa 1998,
J. Kłoczowski, Europa Środkowowschodnia w historiografii krajów regionu, Lublin 1993.
J. Kłoczowski, Tolerancja w Rzeczypospolitej polsko-litewskiej: konstytucja z 1573 roku o zachowaniu pokoju religijnego oraz Unia brzeska, w: Historia Europy Środkowo--Wschodniej, t. 2, s. 88–118.
J. Kłoczowski, Unia polsko-litewska, w: Historia Europy Środkowo-Wschodniej, t. 2, s. 80.
M. Kukiel, Czartoryski a jedność Europy 1770–1861, Lublin 2008.
M. Kundera, Zachód porwany albo tragedia Europy Środkowej, „Zeszyty Literackie” 1984, 5, s. 14–31 (oryg. ang. 1984).
E. Hobsbawm, Narody i nacjonalizm po 1780 roku. Program, mit, rzeczywistość, Warszawa 2010 (oryg.ang.1990)
A. Podraza, Europa Środkowa jako region historyczny, w: idem, Europa. Galicja. Regiony. Pisma historyczne, oprac. G. Nieć, Kraków 2006,s.27–38.
Polityka Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej po 1989 roku, red. S.P. Ramet, Warszawa 2012.
Ruch prometejski i walka przebudowę Europy Wschodniej 1918–1940.Studia i szkice, red. M. Kornat, Warszawa 2012.
H. Samsonowicz, Powstanie Europy Środkowo-Wschodniej i Nowy porządek społeczny i polityczny, w: Historia Europy Środkowo-Wschodniej, t. 1, s. 35–54.
J. Skowronek, Sprzymierzeńcy narodów bałkańskich, Warszawa 1983.
J. Szűcs, Trzy Europy, Lublin 1995 (tł. z wyd.fr.1985,oryg.węg.1981).
P.S. Wandycz, Cena wolności. Historia Europy Środkowo-Wschodniej od średniowiecza do współczesności, Kraków 1995 (oryg. ang. 1992)
P.S. Wandycz, The Lands of Partitioned Poland 1795–1918,Seattle–London 1975 (t.7, wyd. pol. Pod zaborami. Ziemie Rzeczypospolitej w latach 1795–1918,Warszawa 1994).
A. F. Kola, Europa w dyskursie polskim, czeskim i chorwackim. Rekonfiguracje krytyczne, Toruń 2011, s.61–103.
P. Żurek, Hôtel Lambert i Chorwaci, Warszawa 2005.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 340-SW1-1HEW w USOSweb