Teorie języka 340-TP1-1TEJ

- Pochodzenie języka. Definicja języka. Języki świata (klasyfikacja genetyczna, geograficzna i typologiczna);
- Starożytne językoznawstwo.
- Językoznawstwo historyczno-porównawcze XIX w. (psychologizm -Humboltd, Wundt; szkoła kazańska - Jan Ignacy Niecisław Baudouin de Courtenay i Mikołaj Kruszewski);
- Strukturalizm europejski (F. de Saussure – pojęcia: langue, parole, synchronia, diachronia, relacje syntagmatyczne, paradygmatyczne; szkoła praska: Jacobson i jego funkcjonalizm; szkoła londyńska; szkoła genewska; szkoła kopenhaska; Karl Ludwig Bühler – aksjomaty językowe, ujęcie pragmatyczno-komunikacyjne języka);
- Semiotyka i semantyka: klasyfikacja znaków Ch. S. Peirce'a, wymiary znaku E. Benveniste'a; trójkąt semiotyczny C. K. Ogdena i I. A. Richarda (1923); analiza semantyczna A. Wierzbickiej;
- Językoznawstwo kognitywne: geneza i założenia; konceptualizacja, konotacja, metafora, metonimia. Główne kierunki rozwojowe kognitywistycznej myśli językoznawczej w świecie i w Polsce;
- Lingwistyka kulturowa i JOS;
- Antropolingwistyka amerykańska (F. Boas, E. Sapir, B. L. Whorf).

Literatura podstawowa:
Encyklopedia języka polskiego, pod red. S. Urbańczyka, Wrocław 1991.
Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, pod red. K. Polańskiego, Wrocław 1993.
Fisiak J., Wstęp do współczesnych teorii lingwistycznych, Warszawa 1975.
Grice P., Logika a konwersacja [w:] Język w świetle nauki, Warszawa, 1980, s. 91–114.
Grzegorczykowa R., Wprowadzenie do semantyki językoznawczej, Warszawa 1990 (szczególnie rozdz. IV: Problemy modalności; rozdz. VI: Informacje niejawne przekazywane systemowo (problem presupozycji).
Heinz A, Dzieje językoznawstwa w zarysie, Warszawa 1978. (wybrane fragmenty).
Słownik terminologii językoznawczej, red. Z. Gołąb, A. Heinz, K. Polański, Warszawa 1968.
Tabakowska E., Gramatyka i obrazowanie. Wprowadzenie do językoznawstwa kognitywnego, Seria "Nauka dla wszystkich" nr 474, PAN Kraków 1995.

Literatura uzupełniająca:
Akty i gatunki mowy, pod red. Bartmiński i inni w serii, Lublin 2004.
Ivić M., Kierunki w lingwistyce, Wrocław 1975.
Język i społeczeństwo, red. M. Głowiński, Warszawa 1980.
Lakoff G., Johnson M., Metafory w naszym życiu, Warszawa 1988.
Majewicz A., Języki świata i ich klasyfikowanie, Warszawa 1989.
Searle J.R., Umysł, język, społeczeństwo. Filozofia i rzeczywistość, Warszawa 1999 (szczególnie rozdz. VI: Mowa jako działanie s.215–253).
Tabakowska E., Kognitywne podstawy języka i językoznawstwa, Kraków 2001.
Taylor J. R., Kategoryzacja w języku. Prototypy w teorii językoznawczej, Kraków 2001.
Wierzbicka A., O języku dla wszystkich, Warszawa 1965.

Wykład z prezentacją multimedialną, z wykorzystaniem metody heurystycznej, metody problemowej oraz elementów dyskusji podczas wykładu.
Ponieważ przedmiot realizowany jest wyłącznie w postaci wykładu, warunkiem dopuszczenia do egzaminu są informacje przekazane z Dziekanatu oraz lista studentów roku zamieszczona w USOS.
Egzamin końcowy: forma ustna w sali – odpowiedź opisowa na pytania sformułowane na podstawie przekazanej studentom listy zagadnień.
Skala ocen zgodna z Regulaminem studiów.