Dzieje wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej 380-DN5-1JRM

Profil studiów: ogólnoakademicki
Poziom kształcenia: studia jednolite magisterskie
Forma studiów: niestacjonarne
Rodzaj przedmiotu: przedmiot obowiązkowy
Rok studiów /semestr: I rok studiów
Wymagania wstępne: brak
Liczba godzin zajęć dydaktycznych z podziałem na formy prowadzenia zajęć:
wykłady 8 godz.
ćwiczenia 14 godz.
Punkty ECTS: 4
Wykład: wykład konwersatoryjny, wykład tradycyjny, pokaz, rozmowa, dyskusja
Ćwiczenia: dyskusja, pokaz, rozmowa, praca z tekstem źródłowym, metoda projektu, metody ćwiczebne
Wskaźniki ilościowe:
Wykłady– 8 g.
Ćwiczenia- 14 g.
Czytanie wskazanej literatury - 15 g.
Przygotowanie do zajęć- 20 g.
Przygotowanie do zaliczenia - 20 g.
Przygotowanie do egzaminu –25 g.

Założenia (opisowo)

Zdobycie wiedzy z zakresu dziejów myśli i doktryn pedagogicznych oraz ideałów wychowawczych; przemian zawodu nauczyciela, szkolnictwa i instytucji oraz środowisk wychowujących; kształtowania pedagogiki jako nauki; historycznych źródeł subdyscyplin pedagogicznych oraz roli i funkcji poszczególnych systemów oświatowych w życiu społeczeństwa w kontekście zmian społecznych, kulturowych i gospodarczych danej epoki historycznej. Nabycie świadomości kulturotwórczej roli tradycji wychowawczej stanowiącej dla przyszłego pedagoga źródło inspiracji zawodowej oraz refleksji nad współczesną teorią i praktyką pedagogiczną.

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2025:

Agata Samsel

W cyklu 2026:

Agnieszka Suplicka

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Tryb prowadzenia przedmiotu

w sali

Efekty kształcenia

WIEDZY – Student zna i rozumie:
A.1.W1, Student definiuje i wyjaśnia problemy wychowawcze, edukacyjne i oświatowe w aspekcie historycznym. Rozumie klasyczne teorie dotyczące oświaty i wychowania człowieka z perspektywy historycznej, a także potrafi je krytycznie oceniać.
A. 1.W2; Potrafi interpretować działalność nauczycieli i wychowawców w kontekście historycznej ciągłości i zmienności ich roli dziejowej.

UMIEJĘTNOŚCI – Student potrafi:
A.1U1., Potrafi wykorzystać podczas dyskusji wiedzę teoretyczną w sposób refleksyjny. Potrafi przeprowadzić krytyczną analizę źródła historycznego.
Umie dokonać ogólnej analizy i interpretacji procesu rozwoju oświaty i opieki na przestrzeni dziejów. Potrafi rozpoznawać związki i współzależności myśli pedagogicznej z praktyką oraz interpretować zjawiska społeczne, ukazując ich powiązania z historią pedagogiki.
A.1 U2
Potrafi interpretować działalność nauczycieli w kontekstach historycznych, a także wykorzystać wiedzę z zakresu historii myśli pedagogicznej w celu analizowania i interpretowania problemów edukacyjnych, wychowawczych i opiekuńczych.

KOMPETENCJI SPOŁECZNYCH – Student jest gotów do:
A.1.K1 Student wskazuje kontynuację inicjatyw podjętych w historii we współczesnej przestrzeni wychowawczej i edukacyjnej.
A.1.K2 Potrafi wypowiadać się, uczestniczyć w dyskusji, współpracuje w grupie. Buduje relacje oparte na wzajemnym zaufaniu między wszystkimi podmiotami procesu wychowania i kształcenia

Kryteria oceniania

Wykład: egzamin, pisemne i ustne zaliczenie na ocenę
Ćwiczenia: zaliczenie pisemne, zaliczenie ustne na ocenę, projekt na ocenę, aktywność podczas zajęć

Literatura

1. Bobrowska - Nowak W., Historia wychowania przedszkolnego, WSiP, Warszawa 1978.
2. Jakubiak K., Początki polskiej pedagogiki przedszkolnej, „Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce”, 2015 nr 4(38), s. 109–118.
3. Kot S. (red.), Historia wychowania, Wydawnictwo ,,Żak”, Warszawa 1994, t. I i II.
4. Kryńska E. J., Ideały wychowawcze i wzory osobowe narodu polskiego w XIX i XX wieku, t. I, II, Białystok 2006.
5. Kryńska E. J., Kalisz Ł., Suplicka A. (red.), Dziecko w historii - między godnością a zniewoleniem. Godność jako fundament praw człowieka, Białystok 2021, t. I i II.
6. Kurdybacha Ł. (red.), Historia wychowania, Wydawnictwo PWN, Warszawa 1965, t. I i II.
7. Litak S, Draus J, Terlecki R., Historia wychowania, t. 1, 2, WAM, Kraków 2004.
8. Loyola-Opiela M., Z dziejów kształtowania idei wychowania przedszkolnego na ziemiach polskich, w: Acta Universitatis Nicolai Copernici. Nauki Humanistyczno-Społeczne. Pedagogika. Z. 29 (2013), s. 67-86.
9. Ostrach Z., Rozwój praktyki przedszkolnej w ujęciu historycznym, w: Z. Ostrach (red.), Praca przedszkola: wybrane zagadnienia teoretyczne, praktyczne i organizacyjne, Kraków 2016, s. 9–31.
10. Samsel A., Kierunki i formy pomocy dziecku w II Rzeczypospolitej w: E. J. Kryńska, A. Suplicka, U. Wróblewska (red.), Dziecko w historii - w kręgu kultury chrześcijańskiej, Białystok 2017, s. 411-432.
11.Samsel A., Podręczniki szkolne w latach międzywojennych jako narzędzie kształtowania postaw młodego pokolenia Polaków, w: K. Domańska, B. Iwańska-Cieślik (red.), Książka i prasa w kulturze, Bydgoszcz 2013, s. 152-168.
12. Samsel A., Wychowanie patriotyczne w przedszkolach II Rzeczypospolitej w: E.J. Kryńska, Ł. Kalisz, A. Konopacki (red.), Kobieta a patriotyzm: konteksty historyczno-pedagogiczne XVI- XX wieku, Białystok 2012, s. 125-137.
13. Samsel A., Wychowanie przedszkolne w latach 1918-1939, cz. 1, „Wychowanie w Przedszkolu” 2003, nr 8, s. 463-466.
14. Samsel A., Wychowanie przedszkolne w latach 1918-1939, cz. 2, „Wychowanie w Przedszkolu” 2003, nr 9, s. 518-522.
15. Suplicka A., Aktywność społeczno-oświatowa Związku Pracy Obywatelskiej Kobiet na rzecz dzieci w wieku przedszkolnym na przykładzie międzywojennego województwa białostockiego „Czasopismo Naukowe Instytutu Studiów Kobiecych”, 1 (16) 2024, s. 61-84.
16. Suplicka A., W trosce o zdrowie dzieci - organizacja „szkół na wolnym powietrzu. W: R. Ślęczka, A. Włoch, J. Wojniak (red.), Szkoła polska od XVIII do XXI wieku. Kraków 2019.
17. Wróbel M., Wychowanie przedszkolne w Polsce w latach 1918-1939, Warszawa 1967.

W cyklu 2025:

W cyklu 2026:

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 380-DN5-1JRM w USOSweb