Pedagogika ogólna 380-DN5-1POG

Treści przedmiotu:
• Pedagogika jako nauka.
• Przedmiot badań i system pojęciowy współczesnej polskiej pedagogiki. Wychowanie – pojęcie, znaczenia, dylematy.
• Związek teorii pedagogicznej z praktyką edukacyjną.
• Znaczenie pedagogiki dla rozwoju osoby i prawidłowych więzi w środowiskach społecznych.
• Klasyfikacje nauk pedagogicznych.
• Pogranicza pedagogiki i nauk pomocniczych.
• Krytyczna analiza wiedzy teoretycznej z zakresu pedagogiki.
• Zmiany relacji między teorią a praktyką edukacyjną w kontekście ewolucji tożsamości pedagogiki.
• Pedagogika na mapie paradygmatów i teorii.
• Język pedagogiki – próba budowania systemu kategorialnego różnych odmian pedagogiki współczesnej w kontekście mapy pojęciowej pedagogiki tradycyjnej.
• Krytyczna analiza teorii wychowania i kształcenia oraz ich wartości aplikacyjnych

Założenia (opisowo)

Cele przedmiotu: • doprowadzenie studentów do poprawnego posługiwania się kategoriami pojęciowymi współczesnych nauk społecznych; • zapoznanie ze złożonością i zmiennością relacji między teorią i praktyką edukacyjną zorientowanych na konieczność podejmowania innowacji pedagogicznych • nabycie umiejętności budowania „mapy” pojęciowej dla wybranych orientacji w pedagogice i pedagogii; • nabycie umiejętności poprawnego formułowania problemów oraz tworzenia dyrektyw i projektów zorientowanych na szacunek i godność dla każdego człowieka, które mogłyby być egzemplifikowane w przyszłych działaniach praktycznych (edukacyjnych) absolwentów; • kształtowanie umiejętności formułowania problemów badawczych osadzonych w kontekście filozoficznym, teoretycznym i historycznym. Treści przedmiotu: • Pedagogika jako nauka. • Przedmiot badań i system pojęciowy współczesnej polskiej pedagogiki. Wychowanie – pojęcie, znaczenia, dylematy. • Związek teorii pedagogicznej z praktyką edukacyjną. • Znaczenie pedagogiki dla rozwoju osoby i prawidłowych więzi w środowiskach społecznych. • Klasyfikacje nauk pedagogicznych. • Pogranicza pedagogiki i nauk pomocniczych. • Krytyczna analiza wiedzy teoretycznej z zakresu pedagogiki. • Zmiany relacji między teorią a praktyką edukacyjną w kontekście ewolucji tożsamości pedagogiki. • Pedagogika na mapie paradygmatów i teorii. • Język pedagogiki – próba budowania systemu kategorialnego różnych odmian pedagogiki współczesnej w kontekście mapy pojęciowej pedagogiki tradycyjnej. • Krytyczna analiza teorii wychowania i kształcenia oraz ich wartości aplikacyjnych

Koordynatorzy przedmiotu

Katarzyna Szorc

Rodzaj przedmiotu

W cyklu 2024:

obowiązkowe

W cyklu 2025:

obowiązkowe

Ogólnie:

kierunkowe
obowiązkowe

W cyklu 2026:

obowiązkowe

Tryb prowadzenia przedmiotu

w sali

Efekty kształcenia

EFEKTY OGÓLNE UCZENIA SIĘ W ZAKRESIE:

- WIEDZY – Student zna i rozumie:
O.W2 klasyczne i współczesne teorie rozwoju człowieka, wychowania, uczenia się i nauczania lub kształcenia oraz ich wartości aplikacyjne, a także potrafi je krytycznie oceniać i twórczo z nich korzystać.

Efekt szczegółowy:
A.1.W2. procesy wychowania i kształcenia (wybrane ujęcia teoretyczne): ontologiczne, aksjologiczne i antropologiczne podstawy wychowania, istotę wychowania, zagadnienia wychowania jako spotkania w dialogu […].
Sposoby weryfikacji:
Wykład: egzamin pisemny.
Ćwiczenia: kolokwium pisemne.

- UMIEJĘTNOŚCI – Student potrafi:
O.U3 wykorzystywać w codziennej praktyce edukacyjnej różnorodne sposoby organizowania środowiska uczenia się i nauczania, z uwzględnieniem specyficznych potrzeb i możliwości poszczególnych dzieci lub uczniów oraz grupy.

Efekty szczegółowe:
A.1.U1. wykorzystać posiadaną wiedzę teoretyczną w sposób refleksyjny i krytyczny, poprawnie konstruować rozbudowane ustne i pisemne wypowiedzi dotyczące różnych zagadnień pedagogicznych.
Sposoby weryfikacji:
Ćwiczenia: prezentacja multimedialna, wypowiedź ustna, esej.

A.1.U2. interpretować działalność nauczycieli w kontekstach jej prowadzenia z wykorzystaniem posiadanej wiedzy w zakresie pedagogiki i psychologii, charakteryzować swoistość działania pedagogicznego, a także prezentować własne pomysły, wątpliwości i sugestie poparte rozbudowaną argumentacją teoretyczną.
Sposoby weryfikacji:
Ćwiczenia: prezentacja multimedialna, wypowiedź ustna, esej.

- KOMPETENCJI SPOŁECZNYCH – Student jest gotów do:
O.K4. pracy w zespole, pełnienia w nim różnych ról oraz współpracy z nauczycielami, pedagogami, specjalistami, rodzicami lub opiekunami dzieci lub uczniów i innymi członkami społeczności przedszkolnej, szkolnej i lokalnej.

Efekty szczegółowe:
A.1.K1. doceniania znaczenia pedagogiki dla rozwoju osoby i prawidłowych więzi w środowiskach społecznych.
Sposoby weryfikacji:
Ćwiczenia: prezentacja multimedialna, wypowiedź ustna, esej.

A.1.K2. nabywania wiedzy z zakresu pedagogiki i budowania warsztatu pracy nauczyciela dziecka w wieku przedszkolnym i ucznia w młodszym wieku szkolnym.
Sposoby weryfikacji:
Ćwiczenia: prezentacja multimedialna, wypowiedź ustna, esej.

Kryteria oceniania

Forma zaliczenia przedmiotu: egzamin pisemny (pytania zamknięte jednokrotnego wyboru i otwarte); ćwiczenia: zaliczenie na ocenę.

Zaliczenia cząstkowe ćwiczeń:
 kolokwium (pytania otwarte),
 ocena aktywności studenta na ćwiczeniach,
 pisemne prace zespołowe na ćwiczeniach,
 samoocena studentów,
 esej.

51% punktów uzyskanych przez studenta z zaliczenia ćwiczeń i wykładu jest niezbędne do uzyskania oceny pozytywnej.
50% nieobecności nieusprawiedliwionych podczas wykładów kwalifikuje do niezaliczenia przedmiotu.

Literatura

1. Dudel B., Kowalczuk-Walędziak M., Łogwiniuk K. M., Szorc K., Wróblewska U., Innowacje w teorii i praktyce edukacyjnej, Białystok 2014.
2. Gutek G. L., Filozoficzne i ideologiczne podstawy edukacji, Gdańsk 2003.
3. Hejnicka - Bezwińska T., Pedagogika ogólna, Warszawa 2008, s. 210-256.
4. Kunowski S., Podstawy współczesnej pedagogiki, Warszawa 1993, Rozdział II Pojęcie pedagogiki jako nauki, s. 25 –34, rozdz. 1. Pojęcie wychowania s.164-180.
5. Kwiatkowska H., Pedeutologia, Warszawa 2008. s. 101-109.
6. Kwieciński Z., Śliwerski B. (red.), Pedagogika, Warszawa 2019, s. 24 – 29.
7. Nowotniak J., Ukryty program rzeczywistości edukacyjnej, Szczecin 2002.
8. Rutkowiak J., Wielość języków pedagogiki a problem jej tożsamości, [W:] Wprowadzenie do pedagogiki, T. Jaworska, R. Leppert (red.), Kraków 1996 LUB [W:] Ewolucja tożsamości pedagogiki, H. Kwiatkowska (red.), Warszawa 1994.
9. Szkudlarek T., Śliwerski B., Wyzwania pedagogiki krytycznej i antypedagogiki, Kraków 2000. s. 38-48.
10. Wróbel A., Język współczesnej pedagogiki w perspektywie komparatystyki myśli pedagogicznej. Wybrane przykłady zmian leksykalnych. Forum Pedagogiczne 2018, 1, s. 93-103.

W cyklu 2024:

Literatura podstawowa:
• Hejnicka - Bezwińska T., Pedagogika ogólna, Warszawa 2008
• Kunowski S. Podstawy współczesnej pedagogiki. Warszawa 1997.
• Benner D., Pedagogika ogólna, tłum. D. Stępkowski, Warszawa 2015.
• Schulz R. Szkice z pedagogiki ogólnej, Toruń 2016.
• Rutkowiak J., Wielość języków pedagogiki a problem jej tożsamości, [W:]Wprowadzenie do pedagogiki. T. Jaworska, R. Leppert (red.), Kraków 1996 LUB [W:] Ewolucja tożsamości pedagogiki, H. Kwiatkowska (red.), Warszawa 1994.
• Pedagogika. T.1 i 2, Z. Kwieciński, B. Śliwerski (red.), Warszawa 2003 (i późniejsze).
• Pedagogika. Z. Kwieciński, B. Śliwerski (red.), Warszawa 2019
• Kwiatkowska H., Pedeutologia, Warszawa 2008.
• Gutek G. L., Filozoficzne i ideologiczne podstawy edukacji. Gdańsk 2003.
• Śliwerski B., Pedagogika ogólna, Podstawowe prawidłowości, Kraków 2012.
• Szkudlarek T., Śliwerski B., Wyzwania pedagogiki krytycznej i antypedagogiki. Kraków 2000.
• Illich I.: Społeczeństwo bez szkoły, Warszawa 1986, (ważna przedmowa B. Suchodolskiego).
• Kontestacje pedagogiczne, Śliwerski B. ( red.), Kraków 1995.
• Wróbel, A. (2018). Język współczesnej pedagogiki w perspektywie komparatystyki myśli pedagogicznej. wybrane przykłady zmian leksykalnych. Forum Pedagogiczne, 1, s.93-103. DOI: 10.21697/fp.2018.1.07
Literatura uzupełniająca
• T. Szkudlarek. Pedagogie amerykańskiego postmodernizmu: edukacja wobec kulturowego przełomu. W: Spory o edukację… L. Witkowski, Z. Kwieciński (red.)Warszawa 1993.
• Rozwój pedagogiki ogólnej. Bogaj A. (red.). Warszawa - Kielce 2001.
• Blusz K.: Edukacja i wyzwolenie. Kraków 1992.
• Schoenebeck H.: Antypedagogika. Być i wspierać zamiast wychowywać, Warszawa 1994.
• Ewolucja „ogólności” w dyskursach pedagogicznych. T. Hejnicka-Bezwińska (red.), Bydgoszcz 2005.
• Hejnicka-Bezwińska T., O zmianach w edukacji. Konteksty, zagrożenia i możliwości. Bydgoszcz 2000.
• Pedagogika ogólna a teoria i praktyka dydaktyczna. M. Myszkowska-Litwa (red.), Kraków 2011.
• Pedagogika ogólna. Dyskursy o statusie naukowym i dydaktycznym. T. Hejnicka-Bezwińska (red.), Bydgoszcz 2011.

W cyklu 2025:

W cyklu 2026:

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 380-DN5-1POG w USOSweb