Podstawy edukacji literackiej 380-DS5-1IAW

Przedmiot przygotowuje studentów do organizacji inicjacji literackiej jako procesu zaznajamiania i obcowania z książką, w którym uczestniczy dziecko i pośrednik literacki lektury, którym jest wychowawca, nauczyciel, opiekun bądź rodzic. Celem zajęć będzie przygotowanie studentów do umiejętności krytycznego wartościowania książki, ukazanie roli literatury pięknej w wychowaniu dzieci w młodszym wieku szkolnym. Studenci zapoznani zostaną zarówno z klasyką literatury dziecięcej jak i propozycjami książek najnowszych współczesnych wydawnictw obecnych na rynku książki dziecięcej, w tym lekturami edukacji wczesnoszkolnej. Poznają kreatywne formy pracy a z lekturą, będę mieli okazję samodzielnie zaprojektować „spotkania” z lekturą.

Celem cyklu zajęć jest:
*przygotowanie studentów do pracy dydaktyczno-wychowawczej z książką dziecięcą
*kształcenie umiejętność estetycznego wartościowania książki.
*wskazanie na budowanie w sobie i swoich wychowankach potrzeby systematycznego obcowania z literaturą piękną.
*ukazaniu problemów podejmowanych a literaturze współczesnej dla dzieci (klasyce i najnowszej- XXI w)
*przegląd i analiza propozycji lekturowych zawartych w podstawie programowej pod kątem ich poznawczych i wychowawczych wartości.

Profil studiów: ogólnoakademicki
Forma studiów: stacjonarne
Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy
Dziedzina: nauki społeczne, dyscyplina: pedagogika
Rok studiów/semestr: 1 rok jednolite magisterskie
Wymagania wstępne: brak
Liczba godzin godzin ćwiczeń: 15, wykładów 15

PUNKTY ECTS: 3
PUNKTY ECTS: 3

Bilans nakładu pracy studenta:
- udział w zajęciach: 15 godz.
- udział w konsultacjach: 4 godz.,
- przygotowanie do zajęć 27 godz
- przygotowanie do zaliczenia/egzaminu: 28 godz.
- egzamin: 2 godz.
Razem: 76 godzin, co odpowiada 3 ECTS

Nakład pracy studenta związany z zajęciami: wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 38 godz. – 1,5 ECTS; niewymagającymi bezpośredniego kontaktu z nauczycielem: 38 godz. - 1,5 ECTS

Metody dydaktyczne:
problemowa- dyskusja, rozmowa, pogadanka, praca z tekstem
podająca- wykład

W jaki sposób mówimy dzieciom o wojnie? Charakterystyka prozy o tematyce wojennej na podstawie wybranych książek dla dzieci, „Acta Universitatis Lodziensis Folia Librorum” 2 (19), 2014
Bettelcheim B., Cudowne i pożyteczne, tu: Wstęp (pdf.)
Bajka jako gatunek w edukacji literackiej dzieci, Encyklopedia dzieciństwa http://encyklopediadziecinstwa.pl/index.php/Bajka_jako_gatunek_w_edukacji_literackiej_dzieci
CZABANOWSKA-WRÓBEL A., Ta dziwna instytucja zwana literaturą dla dzieci. Historia literatury dla dzieci w perspektywie kulturowej (pdf).
Jak wychować pożeracza książek? https://sp4-skierniewice.pl/wp-content/uploads/2022/04/Jak-wychowac-pozeracza-ksiazek.pdf [ dostęp 27.08.2023] Kleiber Anna: „Jak wychować „pożeracza” książek”?, dodatek do Poradnika Bibliotekarza nr 1/2011, s.3
Janus-Sitarz A., Po co gogle inteligentowi literatura, czyli o nowej roli lektury szkolnej (pdf.)
Józefowicz A., Czego można nauczyć się z literatury dla dzieci, prezentującej dzieciństwo naznaczone doświadczaniem uchodźstwa? „KWARTALNIK PEDAGOGICZNY” 2019 NR 1.
Józefowicz A., Edukacyjny potencjał książek obrazkowych na przykładzie twórczości Iwony Chmielewskiej, „Kultura i Edukacja” 2021, nr 1 (131), s. 50–64 (pdf.)

Józefowicz A., Obrazy dzieciństwa…, Białystok 2020, tu: rozdział 5 i tu s. 139-157; rozdział 9 i tu s. 270-280; rozdział 11, s. 362-371; rozdział 12 s. 446-453.

Kwaśna K., Implikacje praktyczne- jak wspierać integralny rozwój dziecka poprzez lekturę?, Roczniki teologiczne, tom LXII, Lublin 2015, s. 147.
Ungeheuer-Gołąb A., Jaki naprawdę chciałby być człowiek…? – o wartościach utworu Asiunia autorstwa Joanny Papuzińskiej, Vol. 17, 2022, No. 4(67)
Ungeheuer-Gołąb A., literatura dla dzieci jako przestrzeń wczesnej edukacji w kontekście kanonu lektur, LUBELSKI ROCZNIK PEDAGOGICZNY T. XXXIX, z. 3 – 2020 (pdf.)
Wawer K., Lekcje (polskiego) z wielokulturowości. Praca z serią Wojny dorosłych – historie dzieci w szkole podstawowej na wybranych przykładach, Polonistyka 2021
Wądolny-Tatar K., Dziecko i wojna w perspektywie postpamięci. Narracje dla najmłodszych, 2017
Wójcik W., Lapbook jako narzędzie promocji książki dla dzieci, „PRZEGLĄD BIBLIOTECZNY” 2020 z. 3 (pdf.)

Zadęcka-Cekiera A. , Jovita Vaškevič-Buś, Praca z tekstem literackim w edukacji wczesnoszkolnej (tekst w pdf.)

Żółtkowski D., Czytanie emocji i czytanie emocjami (tekst wyślę w pdf.)

Podstawa programowa kształcenia przedszkolnego i kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej z komentarzem, https://www.ore.edu.pl/wp-content/uploads/2017/05/wychowanie-przedszkolne-i-edukacja-wczesnoszkolna.-pp-z-komentarzem.pdf

Lektury kl. 1-3 (wybór):

Justyna Bednarek, Niesamowite przygody dziesięciu skarpetek
Jan Brzechwa, Brzechwa dzieciom;
Waldemar Cichoń, Cukierku, ty łobuzie!;
Agnieszka Frączek, Rany Julek! O tym, jak Julian Tuwim został poetą;
Grzegorz Kasdepke, Detektyw Pozytywka;
Joanna Papuzińska, Asiunia;
Łukasz Wierzbicki, Afryka Kazika;
Łukasz Wierzbicki, Dziadek i niedźwiadek.
.

W jaki sposób mówimy dzieciom o wojnie? Charakterystyka prozy o tematyce wojennej na podstawie wybranych książek dla dzieci, „Acta Universitatis Lodziensis Folia Librorum” 2 (19), 2014
Bettelcheim B., Cudowne i pożyteczne, tu: Wstęp (pdf.)
Bajka jako gatunek w edukacji literackiej dzieci, Encyklopedia dzieciństwa http://encyklopediadziecinstwa.pl/index.php/Bajka_jako_gatunek_w_edukacji_literackiej_dzieci
CZABANOWSKA-WRÓBEL A., Ta dziwna instytucja zwana literaturą dla dzieci. Historia literatury dla dzieci w perspektywie kulturowej (pdf).
Jak wychować pożeracza książek? https://sp4-skierniewice.pl/wp-content/uploads/2022/04/Jak-wychowac-pozeracza-ksiazek.pdf [ dostęp 27.08.2023] Kleiber Anna: „Jak wychować „pożeracza” książek”?, dodatek do Poradnika Bibliotekarza nr 1/2011, s.3
Janus-Sitarz A., Po co gogle inteligentowi literatura, czyli o nowej roli lektury szkolnej (pdf.)
Józefowicz A., Czego można nauczyć się z literatury dla dzieci, prezentującej dzieciństwo naznaczone doświadczaniem uchodźstwa? „KWARTALNIK PEDAGOGICZNY” 2019 NR 1.
Józefowicz A., Edukacyjny potencjał książek obrazkowych na przykładzie twórczości Iwony Chmielewskiej, „Kultura i Edukacja” 2021, nr 1 (131), s. 50–64 (pdf.)

Józefowicz A., Obrazy dzieciństwa…, Białystok 2020, tu: rozdział 5 i tu s. 139-157; rozdział 9 i tu s. 270-280; rozdział 11, s. 362-371; rozdział 12 s. 446-453.

Kwaśna K., Implikacje praktyczne- jak wspierać integralny rozwój dziecka poprzez lekturę?, Roczniki teologiczne, tom LXII, Lublin 2015, s. 147.
Ungeheuer-Gołąb A., Jaki naprawdę chciałby być człowiek…? – o wartościach utworu Asiunia autorstwa Joanny Papuzińskiej, Vol. 17, 2022, No. 4(67)
Ungeheuer-Gołąb A., literatura dla dzieci jako przestrzeń wczesnej edukacji w kontekście kanonu lektur, LUBELSKI ROCZNIK PEDAGOGICZNY T. XXXIX, z. 3 – 2020 (pdf.)
Wawer K., Lekcje (polskiego) z wielokulturowości. Praca z serią Wojny dorosłych – historie dzieci w szkole podstawowej na wybranych przykładach, Polonistyka 2021
Wądolny-Tatar K., Dziecko i wojna w perspektywie postpamięci. Narracje dla najmłodszych, 2017
Wójcik W., Lapbook jako narzędzie promocji książki dla dzieci, „PRZEGLĄD BIBLIOTECZNY” 2020 z. 3 (pdf.)

Zadęcka-Cekiera A. , Jovita Vaškevič-Buś, Praca z tekstem literackim w edukacji wczesnoszkolnej (tekst w pdf.)

Żółtkowski D., Czytanie emocji i czytanie emocjami (tekst wyślę w pdf.)

Podstawa programowa kształcenia przedszkolnego i kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej z komentarzem, https://www.ore.edu.pl/wp-content/uploads/2017/05/wychowanie-przedszkolne-i-edukacja-wczesnoszkolna.-pp-z-komentarzem.pdf

Lektury kl. 1-3 (wybór):

Justyna Bednarek, Niesamowite przygody dziesięciu skarpetek
Jan Brzechwa, Brzechwa dzieciom;
Waldemar Cichoń, Cukierku, ty łobuzie!;
Agnieszka Frączek, Rany Julek! O tym, jak Julian Tuwim został poetą;
Grzegorz Kasdepke, Detektyw Pozytywka;
Joanna Papuzińska, Asiunia;
Łukasz Wierzbicki, Afryka Kazika;
Łukasz Wierzbicki, Dziadek i niedźwiadek.
.

Bettelheim, B. (1985). Cudowne i pożyteczne.Wstęp. Plik PDF: https://cdn.preterhuman.net/texts/religion.occult.new_age/occult_library/B_Bruno-Cudowne_i_po%EF%BF%BDyteczne_PL.pdf ].

Bajka jako gatunek w edukacji literackiej dzieci. Encyklopedia
Dzieciństwa http://encyklopediadziecinstwa.pl/index.php/Bajka_jako_gatunek_w_edukacji_literackiej_dzieci

Czabanowska-Wróbel, A. (2013). Ta dziwna instytucja zwana literaturą dla dzieci.
Historia literatury dla dzieci w perspektywie kulturowej plik PDF: http://rcin.org.pl/Content/62253/WA248_79281_P-I-2524_czaban-instytucja_o.pdf

Kleiber, A. (2011). Jak wychować „pożeracza” książek? Poradnik Bibliotekarza, (1), 3 plik PDF https://sp4-skierniewice.pl/wp-content/uploads/2022/04/Jak-wychowac-pozeracza-ksiazek.pdf 

Józefowicz, A. (2020). Obrazy dzieciństwa. Białystok. [Rozdz. 5, s. 139–157; rozdz. 9, s. 270–280; rozdz. 11, s. 362–371; rozdz. 12, s. 446–453].

Kwaśna, K. (2015). Implikacje praktyczne – jak wspierać integralny rozwój dziecka poprzez lekturę? Roczniki Teologiczne, 62, 147.

Podemska-Kałuża, A. LEGO‐LOGOS jako alternatywna metoda pracy z tekstem literackim (s.131-145.) Plik w PDF: https://sbc.org.pl/Content/422141/jezyk-lektura-interpretacja.pdf

Ungeheuer-Gołąb, A. (2020). Literatura dla dzieci jako przestrzeń wczesnej edukacji w kontekście kanonu lektur. Lubelski Rocznik Pedagogiczny, 39(3). Plik PDF https://journals.umcs.pl/lrp/article/view/9787/8011

Wawer, K. (2021). Lekcje (polskiego) z wielokulturowości. Praca z serią Wojny dorosłych – historie dzieci w szkole podstawowej na wybranych przykładach. Polonistyka.

Wójcik, W. (2020). Lapbook jako narzędzie promocji książki dla dzieci. Przegląd Biblioteczny, 2020(3). Plik PDF: https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/014ae9ff-e771-4a52-9c8d-bb8808834635/content

Zadęcka-Cekiera, A., & Vaškevič-Buś, J. (brak roku). Praca z tekstem literackim w edukacji wczesnoszkolnej Plik PDF: https://rep.up.krakow.pl/xmlui/bitstream/handle/11716/10817/PM1005--07--Praca-z-tekstem--Zadecka-Cekiera--Vaskevic-Bus.pdf?sequence=1&isAllowed=y

Żółtowski, D. (2019) Czytanie emocji i czytanie emocjami Plik PDF: https://open.icm.edu.pl/items/2dcd551d-63f6-4ee6-974b-3dec81d7d930

Józefowicz, A. (2020). Obrazy dzieciństwa w polskiej prozie XXI wieku. W poszukiwaniu kontekstów edukacyjnych.
Białystok.

Józefowicz, A. (2022). Obecność motywów „slow life” w literaturze dziecięcej XXI wieku. Kilka uwag w kontekście edukacji dziecka. Kultura Współczesna, (1).

Józefowicz, A. (2022). Co z tą zmianą? Opinie nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej na temat lektur szkolnych. Podstawy Edukacji, (15).

Józefowicz, A. (2023). Literatura dla dzieci uwrażliwiająca na sytuacje zagrożenia wykluczeniem – wybór i implikacje pedagogiczne. Edukacja Międzykulturowa, (2).

Józefowicz, A. (2024). Jaką książką zaciekawić dziecko w „kulturze skrótu myślowego”? Kultura Współczesna (2).

Józefowicz, A. (2024). Prawa dziecka – prawa człowieka w najnowszej literaturze dla dzieci – wybór i wskazania dla edukacji. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, (1).

Kupiec, M. (2024). W stronę nostalgicznej lektury literatury dziecięcej w dydaktyce akademickiej, Lubelski Rocznik Pedagogiczny. Tekst w PDF: https://journals.umcs.pl/lrp/article/view/15679/0

Swędrowska, M. (2020). Czytanie wrażeniowe jako aktywna metoda w edukacji wczesnoszkolnej Plik w PDF: https://repozytorium.amu.edu.pl/items/e8d542f2-3e10-4995-b17d-d573ac1ec0d1/

Śmiechowska-Petrovskij, E. (2024). Wezwanie do własnej aktywności w kontekście doboru literatury dla dzieci przez pedagogów. Forum Pedagogiczne (2).

Ungeheuer-Gołąb, A. (2022). Jaki naprawdę chciałby być człowiek…? – o wartościach utworu Asiunia autorstwa Joanny Papuzińskiej. Vol. 17, No. 4(67). Plik w pdf: https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/2330

Warzocha, A. (2021). Transgresje kulturowe we współczesnych tekstach literackich dla dzieci. Plik w PDF: https://czasopisma.ujd.edu.pl/index.php/PE/article/view/1280

Wojciechowska, J. (2021). Biologia lektury. Ranga tekstów literackich w edukacji elementarnej. Plik w PDF: https://www.google.com/search?client=safari&rls=en&q=Wojciechowska%2C+J.+().%C2%A0Biologia+lektury&ie=UTF-8&oe=UTF-8

Bettelheim, B. (1985). Cudowne i pożyteczne.Wstęp. Plik PDF: https://cdn.preterhuman.net/texts/religion.occult.new_age/occult_library/B_Bruno-Cudowne_i_po%EF%BF%BDyteczne_PL.pdf ].

Bajka jako gatunek w edukacji literackiej dzieci. Encyklopedia
Dzieciństwa http://encyklopediadziecinstwa.pl/index.php/Bajka_jako_gatunek_w_edukacji_literackiej_dzieci

Czabanowska-Wróbel, A. (2013). Ta dziwna instytucja zwana literaturą dla dzieci.
Historia literatury dla dzieci w perspektywie kulturowej plik PDF: http://rcin.org.pl/Content/62253/WA248_79281_P-I-2524_czaban-instytucja_o.pdf

Kleiber, A. (2011). Jak wychować „pożeracza” książek? Poradnik Bibliotekarza, (1), 3 plik PDF https://sp4-skierniewice.pl/wp-content/uploads/2022/04/Jak-wychowac-pozeracza-ksiazek.pdf 

Józefowicz, A. (2020). Obrazy dzieciństwa. Białystok. [Rozdz. 5, s. 139–157; rozdz. 9, s. 270–280; rozdz. 11, s. 362–371; rozdz. 12, s. 446–453].

Kwaśna, K. (2015). Implikacje praktyczne – jak wspierać integralny rozwój dziecka poprzez lekturę? Roczniki Teologiczne, 62, 147.

Podemska-Kałuża, A. LEGO‐LOGOS jako alternatywna metoda pracy z tekstem literackim (s.131-145.) Plik w PDF: https://sbc.org.pl/Content/422141/jezyk-lektura-interpretacja.pdf

Ungeheuer-Gołąb, A. (2020). Literatura dla dzieci jako przestrzeń wczesnej edukacji w kontekście kanonu lektur. Lubelski Rocznik Pedagogiczny, 39(3). Plik PDF https://journals.umcs.pl/lrp/article/view/9787/8011

Wawer, K. (2021). Lekcje (polskiego) z wielokulturowości. Praca z serią Wojny dorosłych – historie dzieci w szkole podstawowej na wybranych przykładach. Polonistyka.

Wójcik, W. (2020). Lapbook jako narzędzie promocji książki dla dzieci. Przegląd Biblioteczny, 2020(3). Plik PDF: https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/014ae9ff-e771-4a52-9c8d-bb8808834635/content

Zadęcka-Cekiera, A., & Vaškevič-Buś, J. (brak roku). Praca z tekstem literackim w edukacji wczesnoszkolnej Plik PDF: https://rep.up.krakow.pl/xmlui/bitstream/handle/11716/10817/PM1005--07--Praca-z-tekstem--Zadecka-Cekiera--Vaskevic-Bus.pdf?sequence=1&isAllowed=y

Żółtowski, D. (2019) Czytanie emocji i czytanie emocjami Plik PDF: https://open.icm.edu.pl/items/2dcd551d-63f6-4ee6-974b-3dec81d7d930

Józefowicz, A. (2020). Obrazy dzieciństwa w polskiej prozie XXI wieku. W poszukiwaniu kontekstów edukacyjnych.
Białystok.

Józefowicz, A. (2022). Obecność motywów „slow life” w literaturze dziecięcej XXI wieku. Kilka uwag w kontekście edukacji dziecka. Kultura Współczesna, (1).

Józefowicz, A. (2022). Co z tą zmianą? Opinie nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej na temat lektur szkolnych. Podstawy Edukacji, (15).

Józefowicz, A. (2023). Literatura dla dzieci uwrażliwiająca na sytuacje zagrożenia wykluczeniem – wybór i implikacje pedagogiczne. Edukacja Międzykulturowa, (2).

Józefowicz, A. (2024). Jaką książką zaciekawić dziecko w „kulturze skrótu myślowego”? Kultura Współczesna (2).

Józefowicz, A. (2024). Prawa dziecka – prawa człowieka w najnowszej literaturze dla dzieci – wybór i wskazania dla edukacji. Edukacja Elementarna w Teorii i Praktyce, (1).

Kupiec, M. (2024). W stronę nostalgicznej lektury literatury dziecięcej w dydaktyce akademickiej, Lubelski Rocznik Pedagogiczny. Tekst w PDF: https://journals.umcs.pl/lrp/article/view/15679/0

Swędrowska, M. (2020). Czytanie wrażeniowe jako aktywna metoda w edukacji wczesnoszkolnej Plik w PDF: https://repozytorium.amu.edu.pl/items/e8d542f2-3e10-4995-b17d-d573ac1ec0d1/

Śmiechowska-Petrovskij, E. (2024). Wezwanie do własnej aktywności w kontekście doboru literatury dla dzieci przez pedagogów. Forum Pedagogiczne (2).

Ungeheuer-Gołąb, A. (2022). Jaki naprawdę chciałby być człowiek…? – o wartościach utworu Asiunia autorstwa Joanny Papuzińskiej. Vol. 17, No. 4(67). Plik w pdf: https://czasopisma.ignatianum.edu.pl/eetp/article/view/2330

Warzocha, A. (2021). Transgresje kulturowe we współczesnych tekstach literackich dla dzieci. Plik w PDF: https://czasopisma.ujd.edu.pl/index.php/PE/article/view/1280

Wojciechowska, J. (2021). Biologia lektury. Ranga tekstów literackich w edukacji elementarnej. Plik w PDF: https://www.google.com/search?client=safari&rls=en&q=Wojciechowska%2C+J.+().%C2%A0Biologia+lektury&ie=UTF-8&oe=UTF-8