Projektowanie uniwersalne w przestrzeni edukacyjnej i społecznej 380-OS1-3JER
Profil studiów: ogólnoakademicki
Forma studiów: stacjonarne
Rodzaj przedmiotu: kierunkowy, obowiązkowy
Dziedzina: nauki społeczne, dyscyplina: pedagogika
Rok studiów/semestr: III/VI
Wymagania wstępne: brak
Liczba godzin zajęć dydaktycznych z podziałem na formy prowadzenia zajęć:
10 godzin wykładu, 20 godzin ćwiczeń
Metody dydaktyczne: wykład, dyskusja, pogadanka, pokaz, metoda projektu, praca z tekstem
Punkty ECTS: 2
Bilans nakładu pracy studenta:
- udział w zajęciach (wykłady): 10 godz.
- udział w zajęciach (ćwiczenia): 20 godz.
- udział w konsultacjach: 5 godz.,
- przygotowanie do zajęć: 13 godz.
- przygotowanie do zaliczenia przedmiotu: 10 godz.
- udział w teście – 2 godz.
Razem: 60 godzin, co odpowiada 2 ECTS
Nakład pracy studenta związany z zajęciami:
wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 30 godz. - 1 ECTS
niewymagającymi bezpośredniego kontaktu z nauczycielem: 30 godz. - 1 ECTS
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia przedmiotu
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Student w zakresie wiedzy zna i rozumie:
• różne rodzaje struktur społecznych i instytucje życia społecznego w odniesieniu do współczesnej przestrzeni architektonicznej, społecznej i edukacyjnej ze szczególnym uwzględnieniem inkluzji społecznej oraz zachodzących między nimi relacjach dążących do normalizacji środowisk życia osób z niepełnosprawnością; posiada wiedzę z dziedziny nauk społecznych wyjaśniającą funkcjonowanie zasad dostępności i równości szans, niedyskryminacji (KP6_WG7)
• metodykę wykonywania typowych zadań, norm, procedur stosowanych w odniesieniu do zasad i wytycznych uniwersalnego projektowania stosowanych w różnych obszarach działalności pedagogicznej (KP6_WK9)
Student w zakresie umiejętności potrafi:
• stosować i ocenić przydatność typowych metod, procedur i dobrych praktyk w odniesieniu do analizy dostępności wybranych przedmiotów np. codziennego użytku, informacji pisanych, graficznych, dźwiękowych, itd. oraz funkcjonalności przestrzeni w placówkach oświatowych, obiektach użyteczności publicznej z wykorzystaniem symulatorów wad wzroku, ograniczeń słuchowych, ruchowych w różnych sferach działalności pedagogicznej (KP6_UK4)
• posługiwać się ujęciami teoretycznymi w celu analizowania, interpretowania oraz projektowania strategii działań pedagogicznych z zastosowaniem zasad projektowania uniwersalnego w adaptacji materiałów dydaktycznych zawierających informację pisaną i graficzną, przedmiotów codziennego użytku, projektowania spotkań z uwzględnieniem potrzeb osób z niepełnosprawnościami; potrafi generować rozwiązania konkretnych problemów pedagogicznych (np. eliminację barier i ograniczeń w przestrzeni fizycznej, społecznej, edukacyjnej) i prognozować przebieg ich rozwiązywania oraz przewidywać skutki planowanych działań (KP6_UO1)
Student w zakresie kompetencji społecznych:
• odpowiedzialnie przygotowuje się do swojej pracy ze szczególnym uwzględnieniem zasady dostępności i równości szans; projektuje i wykonuje działania pedagogiczne w odniesieniu do koncepcji projektowania uniwersalnego i zastosowania mechanizmów racjonalnych usprawnień (KP6_KO4)
Kryteria oceniania
Zaliczenie pisemne
Literatura
Bajkowski T., Perkowska M. M., Projektowanie uniwersalne w przestrzeni uniwersyteckiej – idee, możliwości, dobre praktyki, Białystok 2022.
Benek I., Labus A., Kampka M., Fundacja Laboratorium Architektury 60+ (2016) „Wytyczne w zakresie projektowania uniwersalnego mając na uwadze potrzeby osób niepełnosprawnych” – ekspertyza wykonana na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa, Warszawa, pobrano z: https://lab60plus.pl/wp-content/uploads/2016/10/Wytyczne-2017.pdf.
Błaszczak M, Przybylski M.. (2010) Rzeczy są dla ludzi. Niepełnosprawność i idea uniwersalnego projektowania, Warszawa.
Czerwińska M. (2017) Tyflografika - szansa na nowe oblicze książki niewidomego i obecność jej użytkowników w świecie informacji? W kręgu rozważań bibliologiczno-tyflologicznych, Przegląd Biblioteczny z. 2, s. 178-179.
Informacja dla wszystkich. Europejskie standardy przygotowania tekstu łatwego do czytania i zrozumienia, Inclusion Europe, tłum. A. Wojłowicz-Pomienna, Warszawa 2010.
Jacent-Styczyńska J., Organiścik P., Kończyk D. red., (2011) Zasady adaptacji materiałów dydaktycznych dla uczniów słabowidzących.
Jakubowski M. (2009) Tyflografika – historia i współczesność, metody i technologie. Tyfloświat, 1 (3), s.38.
Kalbarczyk M. (2015) Kompendium Przestrzeń i jej obrazy. Dźwięk, tyflografika i magnigrafika, s.18, Warszawa.
Künstler I, Butkiewicz U., Więckowski R., opr. (2012) Audiodeskrypcja - zasady tworzenia, Fundacja Kultury Bez Barier, s.7-10, Warszawa.
Pacholec M. (2015), Audiodeskrypcja, czyli jak opisywać przestrzeń i obrazy., w: „I wszystko jasne! Jak prowadzić szkolenie gdy w grupie jest osoba z dysfunkcją wzroku”, Stowarzyszenie Trenerów Organizacji Pozarządowych, s.22, Warszawa.
Przestrzeń fizyczna i architektoniczna. Przestrzenie edukacji 21. Otwieramy szkołę. Tom 1. Publikacja w ramach projektu „Educational Spaces 21. Open up!”, Warszawa 2016.
Przestrzeń wirtualna i technologiczna. Przestrzenie edukacji 21. Otwieramy szkołę. Tom 2. Publikacja w ramach projektu „Educational Spaces 21. Open up!”, Warszawa 2016.
Przestrzeń społeczna i kulturowa. Przestrzenie edukacji 21. Otwieramy szkołę. Tom 3. Publikacja w ramach projektu „Educational Spaces 21. Open up!”, Warszawa 2016.
Schwartz B. (2004) Paradox of Choice - Why More Is Less, Warszawa.
Szubielska M., Nestorowicz E., Marek B. (2016) Jak rysują osoby które nigdy nie widziały? Badania niewidomych uczniów. Roczniki Psychologiczne 2016, s.662.
Świątkowska E. (2018), O krętej drodze do swobodnego zapisu i odczytu informacji przez niewidomych, Help. Widzieć więcej, 1 (28), s. 21
Wdówik P. (2018) Uniwersytet dla wszystkich. Uniwersalne projektowania zajęć dydaktycznych, Warszawa.
Więckowska E., red. (2011) Instrukcja tworzenia i adaptowania ilustracji i materiałów tyflograficznych dla uczniów niewidomych.
Opracowana na zlecenie Departamentu Zwiększania Szans Edukacyjnych Ministerstwa Edukacji Narodowej, przez zespół tyflopedagogów ze Specjalnych Ośrodków Szkolno-Wychowawczych w Polsce
Zawieska W. red. (2014) Projektowanie obiektów, pomieszczeń oraz przystosowanie stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych o specyficznych potrzebach – ramowe wytyczne, s.69, Warszawa.
Zemło M., Sakowicz – Boboryko A., Bilewicz M., Dziekońska M., Otapowicz D., Szada – Borzyszkowska J., Mantur J., W kierunku inkluzji społecznej. Potrzeby osób z niepełnosprawnością w mieście Białystok, Białystok – Gdańsk 2018.
Żórawska A. Więckowski R., Kunstler I., Butkiewicz U.,(2012) Napisy dla osób niesłyszących i słabosłyszących – zasady tworzenia, Fundacja Kultury Bez Barier, s.2-4, Warszawa.
AKTY PRAWNE:
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414.
Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzona w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., Dz.U. 2012, poz. 1169.
Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się, Dz.U. 2011, Nr 209, poz. 1243.
Załącznik do uchwały 52/VI Prezydium KRASP z dnia 2 Czerwca 2016 r. w sprawie wyrównywania szans edukacyjnych studentów z niepełnosprawnościami w dostępie do kształcenia w szkołach wyższych.
Program rządowy Dostępność Plus 2018-2025, Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju, Warszawa 2018.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie podstawy programowej kształcenia w zawodach, Dz.U. 2012, poz. 184.
Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, Dz.U. 2019, poz. 848.
Ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, Dz. U. 2019, poz. 1696.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: