Psychologia osobowości 380-PS5-1JRI
Kurs ma na celu przedstawienie najważniejszych ujęć osobowości człowieka w psychologii – od historycznych, w tym koncepcji klasycznych, po modele współczesne. Nacisk położony jest na kluczowe uwarunkowania osobowości, jej dynamikę oraz procesy rozwojowe. Podczas zajęć studenci rozwijają kompetencje w zakresie rozumienia i interpretowania teorii osobowości w świetle aktualnych badań oraz wybranych perspektyw z innych obszarów humanistyki i nauk społecznych. Omawiane są także strategie opisu i konceptualizacji najważniejszych aspektów funkcjonowania osobowości. W ramach kursu poznawane są zarówno typowe, jak i zaburzone formy działania kluczowych mechanizmów osobowości w różnych podejściach. Studenci ćwiczą również podstawowe umiejętności potrzebne w praktycznych zastosowaniach wiedzy o osobowości, wspierających proces zmiany, rozwoju i adaptacji psychologicznej człowieka.
Profil studiów: Praktyczny
Forma studiów: Stacjonarne
Rodzaj przedmiotu: Obowiązkowy
Dziedzina - nauki społeczne, dyscyplina - psychologia
Rok studiów /semestr: II/semestr: 3
Liczba godzin zajęć dydaktycznych z podziałem na formy prowadzenia zajęć: Wykład: 30 godz.
Ćwiczenia: 30 godz.
Metody dydaktyczne: Wykład: wykład interaktywny z wykorzystaniem pokazu i przykładów
Ćwiczenia: dyskusja moderowana, zadania indywidualne i zespołowe – praca warsztatowa, analiza tekstów naukowych dotyczących opisu i badania osobowości, analiza studiów przypadków, opracowywanie przypadków z wykorzystaniem teorii i badań opartych na dowodach, ćwiczenie umiejętności konceptualizacji funkcjonowania osobowości, praca z narracjami i przykładami z praktyki, krótkie prezentacje i naukowa analiza krytyczna wyników pracy
Punkty ECTS: 6
Bilans nakładu pracy studenta: Wykłady: 30 godz.
Ćwiczenia: 30 godz.
Przygotowanie do zajęć (samodzielne studiowanie literatury): 20 godz.
Przygotowanie się do egzaminu / zaliczenia 20 godz.
Wykonanie projektu zaliczeniowego polegającego na opartej na dowodach konceptualizacji funkcjonowania osobowości w oparciu o wskazane koncepcje: 35 godz.
Konsultacje: 14 godz.
Egzamin: 1 godz.
Wskaźniki ilościowe:
Nakład pracy studenta związany z zajęciami:
- wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: – 75 godzin; 3 ECTS
- o charakterze praktycznym: 65 godz., 2,6 punkty ECTS
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia przedmiotu
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
(K_W02) P7S_WG: ma uporządkowaną wiedzę o kierunkach rozwoju psychologii osobowości, jej głównych nurtach, założeniach oraz historycznych i współczesnych osiągnięciach; zna i rozumie historyczne i społeczno-kulturowe uwarunkowania psychologii osobowości
(K_W05) P7S_WG: ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę na temat osobowości człowieka w cyklu życia w aspekcie biologicznym, psychologicznym oraz społecznym (wpływ genów, szeroko i wąsko rozumianego środowiska oraz kultury)
(K_W08) P7S_WG: zna składowe procedury badawczej w psychologii osobowości i charakteryzuje badania nad osobowością z użyciem poznanych terminów metodologicznych. Ma wiedzę na temat związku między teorią a konkretnym pomiarem konstruktu z zakresu psychologii osobowości. Rozróżnia wpływ konkretnych nurtów teoretycznych na metodologię i praktykę w psychologii osobowości człowieka
(K_W17) P7S_WG: ma wiedzę o wpływie mechanizmów o różnej proweniencji na zachowanie i osobowością człowieka w odniesieniu do normy i patologii
(K_U01) P7S_UW: posiada pogłębione umiejętności obserwowania, interpretowania i wyjaśniania zjawisk społecznych, sytuacji psychospołecznych oraz motywów i wzorów ludzkich zachowań w kontekście zmiennych osobowościowych
(K_U03) P7S_UW: potrafi analizować przyczyny i przebieg procesów oraz zjawisk psychospołecznych z punktu widzenia teorii osobowości. Potrafi przeprowadzić badanie, dokonać analizy wyników i krytycznie ocenić ich użyteczność pod kątem wybranego problemu. Potrafi uzasadnić użyteczność danych badawczych w porównaniu z innymi spostrzeżeniami czy opiniami
(K_U08) P7S_UW: w opisie i interpretacji osobowości odróżnia treści naukowe od innych, pozanaukowych typów przekazów czy informacji i potrafi bronić naukowego statusu psychologii z wykorzystaniem specjalistycznej wiedzy o osobowości w różnych jej ujęciach
(K_U10) P7S_UK: kierując się zasadami etycznymi, umiejętnie przedstawia własne idee, czyniąc to w sposób krytyczny, z zastosowaniem naukowej argumentacji, w prawidłowo dookreślonym kontekście bazującym na teorii osobowości
(K_K01) P7S_KK: krytycznie podchodzi do oceny zagadnień teoretycznych i praktycznych z zakresu osobowości człowieka. Ma pogłębioną świadomość swej wiedzy i umiejętności, rozumiejąc potrzebę ich rozwijania
Kryteria oceniania
zaliczenie (pisemne/ustne)
egzamin (pisemny/ustny)
Literatura
Literatura podstawowa:
1. Bandura, A. (2020). Social Cognitive Theory: An Agentic Perspective. Psychology: The Journal of the Hellenic Psychological Society, 12(3), 313–333. https://doi.org/10.12681/psy_hps.23964
2. Hall, C.S., Lindzey, G., Campbell, J.B. (2004). Teorie osobowości. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
3. McCrae, R., Costa, P. (2005). Osobowość dorosłego człowieka. Kraków: Wyd. WA.
4. Mitchell, S. A., Black, M. J. (2017). Freud i inni: Historia współczesnej myśli psychoanalitycznej. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
5. Oleś, P. K. (2003). Wprowadzenie do psychologii osobowości. Warszawa: Scholar.
6. Paulhus, D. L., & Williams, K. M. (2002). The Dark Triad of Personality: Narcissism, Machiavellianism, and Psychopathy. Journal of Research in Personality, 36(6), 556–563.
7. Pervin, L.A., Cervone. D. (2007). Osobowość. Teoria i badania. Kraków: Wydawnictwo UJ.
8. Strelau, J. (2003). Rozdział VII Osobowość i różnice indywidualne. W: J. Strelau (red.). Psychologia. Podręcznik akademicki, tom 2.
9. Strelau, J. (2003). Temperament (Rozdział 38). W: J. Strelau (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki, tom 2. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
10. Strus, W. i Cieciuch, J. (2014). Poza wielką piątkę - przegląd nowych modeli struktury osobowości. Polskie Forum Psychologiczne, 19(1), 17-49.
Literatura uzupełniająca:
1. Freud, A. (2004). Ego i mechanizmy obronne. Wydawnictwo Naukowe PWN.
2. Freud, Z. (2007). Objaśnianie marzeń sennych. Wydawnictwo Naukowe PWN.
3. Cierpiałkowska, L. (2025). Psychopatologia. Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, rozdziały 1-2, 10 (część rozdziału 10 dotycząca zaburzeń osobowości).
4. Jung, C.G. (1974). Archetypy i symbole. Pisma wybrane. Czytelnik.
5. Strus, W., Cieciuch, J., & Rowiński, T. (2014). The Circumplex of Personality Metatraits: A Synthesizing Model of Personality Based on the Big Five. Review of General Psychology, 18(4), 273–286.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: