Metodologia badań społecznych 380-RS5-3MBS

Profil studiów: ogólnoakademicki
Poziom studiów: studia magisterskie jednolite
Forma studiów: stacjonarne
Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy
Dziedzina i dyscyplina nauki: nauki społeczne, pedagogika
Rok studiów/semestr: III rok, sem. 5
Wymagania wstępne (tzw. system zajęć i egzaminów:
Pedagogika ogólna, dydaktyka specjalna, psychologia ogólna, pedagogika społeczna
Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności i innych kompetencji:
1. Znajomość podstawowej terminologii stosowanej w pedagogice ogólnej, dydaktyce specjalnej i pedagogice społecznej.
2. Elementarna wiedza o nauce i jej funkcjach.
3. Zaangażowanie i odpowiedzialność za stan własnego procesu uczenia się.
Liczba godzin zajęć dydaktycznych z podziałem na formy prowadzenia zajęć: wykład - 15 godz., ćwiczenia - 15 godz.
Metody dydaktyczne – prezentacje multimedialne, metody aktywizujące, problemowe, dyskusja, praca w grupach
Punkty ECTS: 3
Bilans nakładu pracy studenta:
udział w wykładach i ćwiczeniach: 30 godz.
przygotowanie do ćwiczeń: 35 godz.
przygotowanie zadań przedmiotowych; 13 godz.
przygotowanie do zaliczenia wykładu: 10 godz.
Udział w konsultacjach: 2
Wskaźniki ilościowe: nakład pracy studenta związany z zajęciami: wymagający bezpośredniego udziału nauczyciela: 32 godz. (1 ECTS)
niewymagającymi bezpośredniego kontaktu z nauczycielem: 58 godz. (2 ECTS)

W cyklu 2024:

Profil studiów: ogólnoakademicki
Poziom studiów: studia magisterskie jednolite
Forma studiów: stacjonarne
Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy
Dziedzina i dyscyplina nauki: nauki społeczne, pedagogika
Rok studiów/semestr: III rok, sem. 5
Wymagania wstępne (tzw. system zajęć i egzaminów:
Wprowadzenie do pedagogiki, dydaktyka specjalna, psychologia ogólna, pedagogika społeczna
Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności i innych kompetencji:
1. Znajomość podstawowej terminologii stosowanej w pedagogice ogólnej, dydaktyce specjalnej i pedagogice społecznej.
2. Elementarna wiedza o nauce i jej funkcjach.
3. Zaangażowanie i odpowiedzialność za stan własnego procesu uczenia się.
Liczba godzin zajęć dydaktycznych z podziałem na formy prowadzenia zajęć: wykład - 15 godz., ćwiczenia - 15 godz.
Metody dydaktyczne – prezentacje multimedialne, metody aktywizujące, problemowe, dyskusja, praca w grupach
Punkty ECTS: 3
Bilans nakładu pracy studenta:
udział w wykładach i ćwiczeniach: 30 godz.
przygotowanie do ćwiczeń: 35 godz.
przygotowanie zadań przedmiotowych; 13 godz.
przygotowanie do zaliczenia wykładu: 10 godz.
Udział w konsultacjach: 2
Wskaźniki ilościowe: nakład pracy studenta związany z zajęciami: wymagający bezpośredniego udziału nauczyciela: 32 godz.
o charakterze praktycznym: 90 godz. (3 ECTS)

W cyklu 2025:

Profil studiów: ogólnoakademicki
Poziom studiów: studia magisterskie jednolite
Forma studiów: stacjonarne
Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy
Dziedzina i dyscyplina nauki: nauki społeczne, pedagogika
Rok studiów/semestr: III rok, sem. 5
Wymagania wstępne (tzw. system zajęć i egzaminów:
Wprowadzenie do pedagogiki, dydaktyka specjalna, psychologia ogólna, pedagogika społeczna
Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności i innych kompetencji:
1. Znajomość podstawowej terminologii stosowanej w pedagogice ogólnej, dydaktyce specjalnej i pedagogice społecznej.
2. Elementarna wiedza o nauce i jej funkcjach.
3. Zaangażowanie i odpowiedzialność za stan własnego procesu uczenia się.
Liczba godzin zajęć dydaktycznych z podziałem na formy prowadzenia zajęć: wykład - 15 godz., ćwiczenia - 15 godz.
Metody dydaktyczne – prezentacje multimedialne, metody aktywizujące, problemowe, dyskusja, praca w grupach
Punkty ECTS: 3
Bilans nakładu pracy studenta:
udział w wykładach i ćwiczeniach: 30 godz.
przygotowanie do ćwiczeń: 35 godz.
przygotowanie zadań przedmiotowych; 13 godz.
przygotowanie do zaliczenia wykładu: 10 godz.
Udział w konsultacjach: 2
Wskaźniki ilościowe: nakład pracy studenta związany z zajęciami: wymagający bezpośredniego udziału nauczyciela: 32 godz.
o charakterze praktycznym: 90 godz. (3 ECTS)

W cyklu 2026:

Profil studiów: ogólnoakademicki
Poziom studiów: studia magisterskie jednolite
Forma studiów: stacjonarne
Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy
Dziedzina i dyscyplina nauki: nauki społeczne, pedagogika
Rok studiów/semestr: III rok, sem. 5
Wymagania wstępne (tzw. system zajęć i egzaminów:
Wprowadzenie do pedagogiki, dydaktyka specjalna, psychologia ogólna, pedagogika społeczna
Wymagania wstępne w zakresie wiedzy, umiejętności i innych kompetencji:
1. Znajomość podstawowej terminologii stosowanej w pedagogice ogólnej, dydaktyce specjalnej i pedagogice społecznej.
2. Elementarna wiedza o nauce i jej funkcjach.
3. Zaangażowanie i odpowiedzialność za stan własnego procesu uczenia się.
Liczba godzin zajęć dydaktycznych z podziałem na formy prowadzenia zajęć: wykład - 15 godz., ćwiczenia - 15 godz.
Metody dydaktyczne – prezentacje multimedialne, metody aktywizujące, problemowe, dyskusja, praca w grupach
Punkty ECTS: 3
Bilans nakładu pracy studenta:
udział w wykładach i ćwiczeniach: 30 godz.
przygotowanie do ćwiczeń: 35 godz.
przygotowanie zadań przedmiotowych; 13 godz.
przygotowanie do zaliczenia wykładu: 10 godz.
Udział w konsultacjach: 2
Wskaźniki ilościowe: nakład pracy studenta związany z zajęciami: wymagający bezpośredniego udziału nauczyciela: 32 godz. (1 ECTS)
niewymagającymi bezpośredniego kontaktu z nauczycielem: 58 godz. (2 ECTS)

Założenia (opisowo)

Przed rozpoczęciem realizacji zajęć student powinien: • poprawnie posługiwać się terminologią z zakresu pedagogiki, psychologii; • posiadać wiedzę o podstawowych procesach psychologicznych i pedagogicznych charakteryzujących rozwój dzieci i dorosłych o specjalnych potrzebach; • posiadać wiedzę o zjawiskach pedagogicznych, społecznych - ich istocie, przyczyn, złożoności - rodzajów/wymiarów, ich skutków, możliwości ich wzmacniania/ ograniczania; Przyjmuje się, że realizacja treści kształcenia z przedmiotu umożliwi zapoznanie studentów z podstawami metodologii badań w naukach społecznych, opracowywaniem koncepcji badań oraz postępowaniem w badaniach naukowych.

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2024:

Anna Krajewska

W cyklu 2025:

Anna Krajewska

W cyklu 2026:

Alicja Korzeniecka-Bondar

W cyklu 2023:

Anna Krajewska

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Wymagania (lista przedmiotów)

Dydaktyka ogólna
Pedagogika społeczna
Podstawy pedagogiki
Psychologia ogólna

Założenia (lista przedmiotów)

Dydaktyka ogólna
Pedagogika społeczna
Podstawy pedagogiki
Psychologia ogólna

Tryb prowadzenia przedmiotu

w sali

Efekty kształcenia

STUDENT/KA ZNA I ROZUMIE:
K_W06, K_W07: G.W1, G.W2, G.W3, G.W4, G.W5, G.W6, G.W7; G.W8
K_W06 metodologię badań naukowych stosowanych w dziedzinach nauk humanistycznych i nauk społecznych, w szczególności zasady projektowania i prowadzenia badań naukowych w zakresie pedagogiki specjalnej, oraz postulat wieloparadygmatyczności
K_W07 metodologiczne założenia i zasady oraz etyczne normy projektowania i realizacji badań naukowych w zakresie pedagogiki specjalnej

G.W1. filozoficzne, metodologiczne i kulturowe podstawy badań społecznych i edukacyjnych,
w tym koncepcje wiedzy, pojęcia nauki i statusu wiedzy naukowej; społeczno-kulturowe
uwarunkowania badań naukowych; nurty filozoficzne, paradygmaty badawcze i strategie badań
naukowych oraz znaczenie i sposoby budowania teorii w badaniach naukowych;
G.W2. strukturę procesu badawczego w kontekście przyjętej strategii badań naukowych
(strategie ilościowe, jakościowe i mieszane), zasady opracowania projektu badawczego, etapy
badań naukowych, kryteria wyboru strategii badawczej, w tym cele badań, problemy i hipotezy
badawcze, zmienne i związki między zmiennymi, konceptualizację, operacjonalizację
zmiennych; strategie i techniki doboru próby badawczej, definiowanie przypadku badawczego;
rodzaje i typy badań naukowych, w tym opisowe, diagnostyczne, wyjaśniające, weryfikacyjne,
projektujące, porównawcze, eksperymentalne, quasi-eksperymentalne i sondażowe;
G.W3. specyfikę badań naukowych nad dziećmi i młodzieżą oraz osobami dorosłymi z
niepełnosprawnościami;
G.W4. sposoby prezentacji wyników badań naukowych oraz zasady przygotowania i
opracowania różnych rodzajów tekstów naukowych;
G.W5. różne kryteria jakości badań naukowych, a także zagadnienia: reprezentatywności,
trafności, rzetelności, wiarygodności, transparentności, autentyczności, triangulacji perspektyw
teoretycznych, metod badawczych i źródeł danych, możliwości uogólnienia i transferu
rezultatów badawczych;
G.W6. cele badawcze i typy badań w kontekście możliwości ich praktycznego zastosowania;
sposoby praktycznego wykorzystania badań naukowych, w tym analizę i diagnozę sytuacji,
analizę problemów społecznych i pedagogicznych, określanie potrzeb i planowanie działań
interwencyjnych, ewaluację osiągnięć; krytyczno-emancypacyjny i transformacyjny potencjał
badań naukowych;
G.W7. podstawowe zasady przeprowadzania badań naukowych, dylematy i wybory etyczne na
różnych etapach procesu badawczego, problematykę zaangażowania uczestników badań;
G.W8. zasady i technikę przygotowywania prac naukowych.

STUDENT/KA POTRAFI:
K_U03, K_U15: G.U1, G.U2, G.U3; G.U4, G.U5; G.U6
K_U03 rozróżniać orientacje metodologiczne w badaniach naukowych w zakresie pedagogiki, formułować cele i problemy badawcze, stosować dobór adekwatnych metod i technik, konstruować narzędzia badawcze, opracowywać, prezentować i interpretować wyniki badań, wyciągać wnioski, wskazywać kierunki dalszych badań w obrębie wybranego zakresu pedagogiki specjalnej
K_U15 współpracować z członkami zespołów badawczych na każdym etapie projektowania i realizacji badań naukowych

G.U1. przygotować projekt badawczy z zastosowaniem różnych strategii badań, w tym
ilościowych, jakościowych lub mieszanych
G.U2. dokonać analizy i interpretacji wyników badań oraz sformułować wnioski pedagogiczne
z przeprowadzonych badań;
G.U3. zastosować wiedzę i umiejętności metodologiczne w projekcie badawczym; wybrać
strategię badawczą, sformułować cel i przedmiot badań, opracować metody i techniki badań,
sformułować problematykę badań, przygotować narzędzia badawcze, dobrać próbę badawczą,
teren i wyznaczyć przebieg badań;
G.U4. stosować technikę pracy naukowej;
G.U5. prowadzić badania empiryczne oraz dokonać analizy wyników tych badań;
G.U6. przeprowadzić proces wnioskowania i zaprezentować wyniki badań.

STUDENT/KA JEST GOTÓW/A DO:
K_K01; K_K08: G.K1, G.K2;
K_K01 posługiwania się uniwersalnymi zasadami i normami etycznymi w działalności zawodowej, kierując się szacunkiem dla każdego człowieka
K_K08 doceniania tradycji i dorobku badań naukowych w zakresie pedagogiki specjalnej oraz ich kontynuacji i poszerzania o nowe obszary i procedury badawcze
G.K1. przestrzegania etyki badań naukowych;
G.K2. stosowania etycznych norm w pracy badawczej.

Kryteria oceniania

Formy zaliczenia przedmiotu:
wykład zaliczenie na ocenę, pisemne; pytania problemowe
ćwiczenia: zaliczenie na ocenę na podstawie punktów za: aktywność podczas ćwiczeń; wykonanie zadań przedmiotowych;
51% punktów uzyskanych przez studenta z zaliczenia ćwiczeń i wykładu jest niezbędne do uzyskania oceny pozytywnej.
50% nieobecności nieusprawiedliwionych podczas wykładów kwalifikuje do niezaliczenia przedmiotu.

Literatura

Literatura podstawowa:
Babbie, E. (2004). Badania społeczne w praktyce. Tłum. W. Betkiewicz, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Babbie, E. (2008). Podstawy badań społecznych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Berliner, D. C. (2002). Educational research: The hardest science of all. Educational Researchers, 31(8), 18–20.
Denzin, N.K., Lincoln Y.S. (red.) (2010). Metody badań jakościowych, Tom 1, Tom 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Flick, U. (2012). Projektowanie badania jakościowego. Niezbędnik Badacza, tłum. P. Tomanek. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Gajdzica, Z. (2018). Perspektywa rozwoju pedagogiki specjalnej w tyglu jej dualnego i dwoistego charakteru. Nauki o Wychowaniu. Studia Interdyscyplinarne, 1, 51–63.
Knapik-Szweda, S. (2019). The Significance of Qualitative Research – Arts-based Research in Special Needs Education and Music Therapy. Interdisciplinary Contexts of Special Pedagogy, no. 26, Pp. 369–388. DOI: https://doi.org/10.14746/ikps.2019.26.17
Krajewska A., Statystyka dla pedagogów: wybrane zagadnienia. Trans Humana, Białystok 2001.
Krause, A. (2017). Budowanie wiedzy w pedagogice specjalnej. Niepełnosprawność, Nr 27, s. 13-23 https://doi.org/10.4467/25439561.NP.17.034.8109
Łobocki M., Metody i techniki badań pedagogicznych, Warszawa 2000.
Łobocki M., Wprowadzenie do metodologii badań pedagogicznych, Warszawa 1999.
Odom, S. L., Brantlinger, E., Gersten, R., Horner, R., Thompson, B., & Harris, K. R. (2005). Research in special education: Scientific methods and evidence-based practices. Exceptional Children, 71(2), 137–148.
Palka S., Metodologia badania. Praktyka pedagogiczna, Gdańsk, 2006.
Pilch T. Bauman T., Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe, „Żak” Warszawa 2001.
Rubacha K. (2008). Metodologia badań nad edukacją, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa.
Torres C., Farley C.A., Cook B.G. (2012), A Special Educator’s Guide to Successfully Implementing Evidence-Based Practices, Teaching Exeptional Children, 1, 45: 64–73.
Urbaniak – Zając, D. (2018). O łączeniu badań ilościowych i jakościowych - oczekiwania i wątpliwości. „Przegląd Badań Edukacyjnych”, nr 26 (1), s. 121 – 138.

Literatura dodatkowa:
Borowska-Beszta, B. (2005). Etnografia dla terapeutów (pedagogów specjalnych): Szkice metodologiczne. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls".
Rudewicz, M. and Borowska-Beszta, B. (2019). Challenges around Inclusive Classroom according to Supporting Teachers: Ethnographic Report from School Cultures. International Research Journal for Quality in Education, Vol. 6 (2), 1-10.

W cyklu 2024:

Literatura podstawowa:
Bereźnicki F., Praca dyplomowa na studiach I i II stopnia z nauk społecznych, Kraków 2010.
Krajewska A., Badania ilościowe w pedagogice – podstawowe właściwości i koncepcja badań, (w:) A. Krajewska (red.) Przemiany w kształceniu pedagogów, Olecko 2010.
Krajewska A., Statystyka dla pedagogów: wybrane zagadnienia. Trans Humana, Białystok 2001.
Łobocki M., Wprowadzenie do metodologii badań pedagogicznych, Warszawa 1999.
Łobocki M., Metody i techniki badań pedagogicznych, Warszawa 2000.
Palka S., Metodologia badania. Praktyka pedagogiczna, Gdańsk, 2006.
Palka S. (red.), Podstawy metodologii badań w pedagogice, Gdańsk 2010.
Palka S., Wiązanie podejść metodologicznych w pedagogice teoretyczno-praktycznej, Kraków 2018.
Pilch T. Bauman T., Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe, „Żak” Warszawa 2001.
Literatura uzupełniająca:
Babbie E., Badania społeczne w praktyce, PWN, Warszawa, 2004.
Cohen L., Manion L., Research Methods in Education, London-New York, Routledge, 1996.
Rubacha K., Metodologia badań nad edukacją, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa, 2008.

W cyklu 2025:

W cyklu 2026:

Uwagi

W cyklu 2024:

W cyklu 2025:

W cyklu 2026:

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 380-RS5-3MBS w USOSweb