Astrophysics and Cosmology 390-ERS-2ASK
Profil studiów: ogólnoakademicki
Forma studiów: stacjonarne
Rodzaj przedmiotu: zajęcia do wyboru (Grupa zajęć: Fizyka Teoretyczna)
Dziedzina i dyscyplina nauki: Dziedzina nauk ścisłych i przyrodnicznych, Dyscyplina: Nauki fizyczne
Rok studiów/semestr: 1 rok/2 semestr
Punkty ECTS: 6
Wymagania wstępne:
Bilans nakładu pracy studenta:
- udział w wykładach (30 godz.),
- udział w konwersatorium (30 godz.),
- udział w konsultacjach (15 godz.),
- praca własna studenta w domu (15 godz.),
Przypomnienie: studentom oferowana jest możliwość udziału w nieobowiązkowych konsultacjach.
Wskaźniki ilościowe:
- nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela - 3 ECTS;
- nakład pracy studenta związany z samodzielna pracą - 3 ECTS.
Metody dydaktyczne: wykład podawczy, wykład konwersatoryjny, metoda heurystyczna, metoda problemowa.
Zasady użycia sztucznej inteligencji (SI):
Podczas zajęć dozwolone jest korzystanie z systemów SI w zakresie:
1. Tłumaczenia maszynowego tekstów źródłowych z języków obcych.
2. Wyszukiwania i organizowania źródeł naukowych.
3. Tworzenia symulacji i modelowania omawianych na wykładzie zjawisk fizycznych.
W przypadku stwierdzenia naruszeń powyższych zasad, osoba kształcąca się może zostać pociągnięta do odpowiedzialności na podstawie odrębnych przepisów dyscyplinarnych.
Tematy podejmowane na Wykładzie:
I. Budowa wnętrza gwiazdy, ewolucja gwiazd:
1. Źródła informacji o kosmosie, promieniowanie ciała doskonale czarnego;
2. Twierdzenie o wiriale. Ujemne ciepło właściwe gwiazdy;
3. Równania budowy wewnetrznej gwiazdy.
4. Transport energii w gwieździe: konwekcja, transport promienisty.
5. Reakcje jądrowe we wnętrzach gwiazd; Jasność Eddingtona.
6. Masa Jeansa. Długość Jeansa
7. Diagram Hertzsprunga-Russela
8. Podwójne układy półrozdzielone: punkty Lagrange'a, paradoks Algola.
II) Astrofizyka relatywistyczna
1. Zakaz Pauliego, Równanie stanu materii zdegenerowanej.
2. Białe karły: podstawowe parametry, masa Chandrasekhara.
3. Gwiazdy neutronowe i pulsary; czarne dziury: podstawowe parametry, budowa wewnętrzna.
4. Fale grawitacyjne: czym są i jakie mają własności? Detektory fal grawitacyjnych. Podwójny pulsar Hulse'a i Taylora, źródło GW150914, GW170817.
III) Kosmologia
1. Metryka Friedmana-Lemaître’a-Robertsona-Walkera, Model kosmologiczny Friedmana-Lemaître’a,
2. Teoria Wielkiego Wybuchu.
3. Ciemna materia i ciemna energia
Tematy podejmowane na Konwersatorium:
I. Astrofizyka nierelatywistyczna
1. Twierdzenie o wiriale; oszacowanie energii potencjalnej gwiazdy;
2. Oszacowanie wydajności różnych źródeł energii; oszacowanie skal czasowych
3. Zadania dotyczące równań budowy wew. gwiazd;
4. Masa i długość Jeansa typowego obłoku molekularnego;
5. Diagram Hertzprunga-Rusella;
II) Astrofizyka relatywistyczna
1. Oszacowanie podstawowych parametrów białego karła i masy Chandrasekhara;
2. Zadania dotyczące szacowania podstawowych parametrów gwiazd neutronowych i pulsarów;
3. Obliczanie, za pomocą formuły kwadrupolowej, mocy promieniowania grawitacyjnego najprostszych źródeł;
III) Kosmologia
1. Zadania związane z modelami Friedmana-Lemaitre'a;
2. Mikrofalowe promieniowanie tła;
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia przedmiotu
mieszany: w sali i zdalnie
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2024: | W cyklu 2025: | W cyklu 2023: |
Efekty kształcenia
Absolwent zna i rozumie:
1. w pogłębionym stopniu koncepcje, zasady i teorie właściwe dla fizyki (KP7_WG1);
2. główne tendencje rozwojowe dyscypliny fizyka (KP7_WG6);
3. fundamentalne dylematy współczesnej cywilizacji w
kontekście fizyki (KP7_WK1);
Absolwent potrafi:
1. nieustanie uczyć się oraz inspirować i organizować proces
uczenia się innych osób (KP7_UU2);
Absolwent jest gotów do:
1. krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści (KP7_KK1);
2. uznawania znaczenia wiedzy w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych (KP7_KK2);
3. współpracy z ekspertami w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązaniem problemów (KP7_KK3);
4. wypełniania zobowiązań społecznych oraz negowania dezinformacji w zakresie zdobytej wiedzy (KP7_KO1);
Kryteria oceniania
Na zakończenie konwersatoriów odbędzie się egzamin pisemny w formie testu (składającego się z zadań liczbowych). Egzamin ustny odbędzie się na zakończenie wykładu, tj. po zakończeniu kursu.
Skala ocen:
0–50% poprawnych odpowiedzi – 2,0 (F)
51–60% – 3,0 (E)
61–70% – 3,5 (D)
71–80% – 4,0 (C)
81–90% – 4,5 (B)
91–100% – 5,0 (A)
Praktyki zawodowe
Nie wymagane.
Literatura
Literatura podstawowa:
B. Basu, An Introduction to Astrophysics, PHI Learning Private Limited, Delhi, 2013.
2. L. A. Anchordoqui, Lectures os Astronomy, Astrophysics and Cosmology, 2016 ( http://arxiv.org/pdf/0706.1988v3.pdf ).
3. A. Liddle, An Introduction to Modern Cosmology, WILEY, 2009.
Literature dodatkowa:
1. M. S. Longair, High Energy Astrophysics, Cambridge University Press, Cambridge 2011
2. M.S. Longair, Galaxy formation,
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: