Wstęp do biofizyki 390-FM1-2WDB
Profil studiów: ogólnoakademicki
Forma studiów: stacjonarne
Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy
Dziedzina i dyscyplina nauki: Dziedzina nauk ścisłych i przyrodniczych, Dyscyplina nauki fizyczne, nauki biologiczne, nauki chemiczne, nauki medyczne.
Poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia
Rok studiów/semestr: 2. rok/4. semestr
Punkty ECTS: 4
Wymagania wstępne (tzw. sekwencyjny system zajęć i egzaminów) - student powinien posiadać wiedzę ogólną z zakresu biologii, biochemii, fizjologii człowieka, chemii ogólnej i analitycznej, chemii organicznej, fizyki,.
Bilans nakładu pracy studenta:
- udział w wykładach (30 godz.),
- udział w konsultacjach (30 godz.),
- praca własna studenta w domu (25 godz.),
Wskaźniki ilościowe:
- nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela - 3.0 ECTS;
- nakład pracy studenta związany z samodzielna pracą - 1.0 ECTS.
Zasady użycia sztucznej inteligencji (SI):
Podczas zajęć dozwolone jest korzystanie z systemów SI w zakresie:
1. Tłumaczenia maszynowego tekstów źródłowych z języków obcych.
2. Wyszukiwania i organizowania źródeł naukowych.
3. Tworzenia symulacji i modelowania omawianych na wykładzie zjawisk fizycznych.
Podczas egzaminu niedozwolone jest korzystanie z systemów SI.
W przypadku stwierdzenia naruszeń powyższych zasad, osoba kształcąca się może zostać pociągnięta do odpowiedzialności na podstawie odrębnych przepisów dyscyplinarnych.
Wykład ma za zadanie wprowadzenie studentów w podstawowe zagadnienia z zakresu biofizyki.
Laboratoria mają za zadanie zapoznanie studentów z metodami badawczymi stosowanymi w biofizyce.
Zakres tematów poruszanych na wykładzie:
1. Wprowadzenie. Co to jest biofizyka? Biofizyka teoretyczna i molekularna, biofizyka komórki i procesów błonowych, biofizyka medyczna.
2. Podstawy biofizyki molekularnej komórek. Budowa błony komórkowej. Biofizyka transportu. Transport przez błony: klasyfikacja
procesów transportu, białka pośredniczące w transporcie przez błony. Typy ATPaz i ich klasyfikacja (P, F, V, ABC). Kanały i jonofory.
Liposomy i inne nośniki jako transportery leków, radionuklidów i materiału biologicznie aktywnego.
3. Wprowadzenie do bioenergetyki. Chemiosmotyczna teoria Mitchella. Procesy oksydoredukcyjne. Białkowy kompleks oddechowy.
Struktura i funkcja F1F0 ATP syntazy. Rola mitochondriów w regulacji homeostazy Ca2+ w komórkach. Rola mitochondriów w apoptozie
4. Biofizyka wolnych rodników (WR). WR a choroby. Molekularne mechanizmy powstawania reaktywnych form tlenu i azotu (RFTA)
Główne źródła powstawania RFT (cyt.P450, łańcuch oddechowy mitochondriów, wybuch oddechowy fagocytów). Patofizjologiczne efekty
wolnych rodników. RFT a procesy starzenia. Uszkodzenie składników komórek przez reaktywne formy tlenu. RFT i azotu jako cząsteczki
sygnałowe.
5. Molekularne mechanizmy przekazywania informacji. Receptory ( błony plazmatycznej i organelli komórkowych) i ich klasyfikacja.
Wtórne przekaźniki. Podstawy molekularne fotorecepcji. Podstawy molekularne recepcji smaku i zapachu.
6. Elementy biofizyki kwantowej. ( Fotobiofizyka ) Charakterystyka promieniowania elektromagnetycznego i jego oddziaływanie z materią.
Zjawiska fizyczne zachodzące w cząsteczkach wzbudzonych: fotoluminescencja, diagram Jabłońskiego. Mechanizmy przekazywania
energii. Fizyko-chemiczne podstawy procesów fotobiologicznych. Fotomedycyna , PDT- photodynamic therapy. Wpływ UV na organizmypozytywne
i negatywne skutki . Zastosowanie UV w medycynie Bioluminescencja, zastosowanie w diagnostyce .
7. Lasery, charakterystyka i ich zastosowanie w medycynie .
8. Ultradźwięki, charakterystyka i zastosowanie w diagnostyce i terapii
9. Wpływ PEM na organizmy. Aspekty medyczne i biofizyczne.
10. Rezonansowa spektroskopia Ramana w medycynie
Zakres tematów poruszanych na zajęciach laboratoryjnych:
1. Niepewności pomiarowe, średnia arytmetyczna, odchylenie standardowe, średnie odchylenie standardowe, obliczanie współczynników
regresji liniowej metodą najmniejszych kwadratów. Obliczenia stężeń i rozcieńczeń roztworów.
2. Prawo Stokesa, analiza gęstości płynów biologicznych metodą pomiaru prędkości opadania kropli.
3. Konduktometria: Wyznaczanie krytycznego stężenia micelizacji związku amfifilowego metodą konduktometryczną.
4. Spektroskopia: Wyznaczanie widma absorpcji hemoglobiny. Sprawdzanie prawa Lamberta-Beera.
5. Spektrofluorymetria: Zjawisko gaszenia fluorescencji w albuminie. Wyznaczanie stałej Sterna-Volmera oraz rodzaju gaszenia
fluorescencji.
6. Wiskozymetria: Wyznaczanie punktu izoelektrycznego żelatyny.
7. Osmotyczna oporność erytrocytów.
8. Prawo addytywności absorpcji. Oznaczanie stężenia związku w mieszaninie dwuskładnikowej.
9. Potencjometria: Wyznaczanie charakterystyki elektrody szklanej i pomiar pH roztworu metodą krzywej wzorcowej.
10. Kolokwium
Rodzaj przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza – absolwent zna i rozumie:
KP6_WG5 – w zaawansowanym stopniu podstawy fizyko-chemicznych procesów i metod stosowanych w badaniach biologicznych i biofizycznych, wykorzystujących najważniejsze prawa matematyczne, chemiczne i fizyczne.
KP6_WG6 – w zaawansowanym stopniu podstawowe aspekty budowy i działania aparatury naukowej stosowanej w badaniach z zakresu fizyki.
KP6_WG7 – w zaawansowanym stopniu zasady bezpieczeństwa i higieny pracy.
Umiejętności – absolwent potrafi:
KP6_UW6 – potrafi opisać metody i techniki stosowane w badaniach laboratoryjnych w chemii i biologii; nabiera praktycznej umiejętności pracy z podstawową aparaturą stosowaną w badaniach laboratoryjnych.
KP6_UK1 – w sposób przystępny przedstawić podstawowe fakty w ramach fizyki, przekazywać wiedzę z zakresu nauk przyrodniczych innym.
KP6_UU1 uczyć się samodzielnie.
Kompetencje społeczne – absolwent jest gotów do:
KP6_KK1 – krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści.
KP6_KK5 – rozumienia społecznych aspektów praktycznego stosowania zdobytej wiedzy i umiejętności oraz związanej z tym odpowiedzialności.
KP6_KR2 – stosowania i propagowania zasad uczciwości intelektualnej oraz stosowania metody naukowej w gromadzeniu wiedzy.
Kryteria oceniania
Formy zaliczenia przedmiotu: egzamin na ocenę z wykładów, kolokwium z zajęć laboratoryjnych
Literatura
Literatura podstawowa:
1. Biofizyka pod red. F. Jaroszyka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002.
2. Biofizyka dla biologów, Praca zbiorowa pod red. M. Bryszewskiej i W. Leyko, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997.
3. Biofizyka. Wybrane zagadnienia wraz z ćwiczeniami. pod. red Z. Jóźwiak, G. Bartosz. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2005.
4. Człowiek i promieniowanie jonizujące, pod red. A. Hrynkiewicz, PWN, Warszawa 2001.
Literatura uzupełniająca:
1. Ćwiczenia z biofizyki pod redakcją K. Trębacza, Wydawnictwo Uniwersytetu M. Curie-Skłodowskiej, Lublin 2002.
2. Biofizyka molekularna. G. Slósarek. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 2011.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: