Dozymetria 390-FM2-2DOZ
Profil studiów: ogólnoakademicki
Forma studiów: stacjonarne
Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy
Dziedzina i dyscyplina nauki: Dziedzina nauk ścisłych i przyrodniczych, Dyscyplina nauki fizyczne, Dziedzina nauk medycznych
b>Poziom kształcenia: studia drugiego stopnia
Rok studiów/semestr: 2. rok/3. semestr
Punkty ECTS: 3
Wymagania wstępne:
Bilans nakładu pracy studenta:
- udział w wykładach (15 godz.),
- udział w laboratoriach (30 godz.),
- udział w konsultacjach (15 godz.),
- praca własna studenta w domu (25 godz.),
Wskaźniki ilościowe:
- nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela - 2.0 ECTS;
- nakład pracy studenta związany z samodzielna pracą - 1.0 ECTS.
Zasady użycia sztucznej inteligencji (SI):
Podczas zajęć dozwolone jest korzystanie z systemów SI w zakresie:
1. Tłumaczenia maszynowego tekstów źródłowych z języków obcych.
2. Wyszukiwania i organizowania źródeł naukowych.
3. Tworzenia symulacji i modelowania omawianych na wykładzie zjawisk fizycznych.
Podczas egzaminu niedozwolone jest korzystanie z systemów SI.
W przypadku stwierdzenia naruszeń powyższych zasad, osoba kształcąca się może zostać pociągnięta do odpowiedzialności na podstawie odrębnych przepisów dyscyplinarnych.
Zakres tematów:
Tematy podejmowane na wykładzie:
1. Podstawy biologiczno-fizyczne: budowa ośrodka biologicznego, promieniowanie jonizujące, zjawiska fizyczne podczas oddziaływania cząstek naładowanych z ośrodkiem, zjawiska fizyczne podczas oddziaływania cząstek fotonów z ośrodkiem.
2. Budowa akceleratora liniowego: historia radioterapii, budowa współczesnego akceleratora, nowoczesne techniki - inne wykorzystywane technologie.
3. Metody detekcji promieniowania jonizującego:
metody półprzewodnikowe, scyntylatory, metody chemiczne, metody fotograficzne, metody kalorymetryczne, metody wykorzystujące jonizację gazów.
4. Obrazowanie medyczne: klasyfikacja metod, diagnostyka z wykorzystaniem promieniowania emisyjnego, diagnostyka z wykorzystaniem promieniowania transmisyjnego, przegląd metod z wykorzystaniem promieniowania jonizującego.
5. Wielkości i jednostki promieniowania jonizującego: dawka promieniowania, ekspozycja, sposób pomiaru dawki.
6. Zmienne charakteryzujące wiązkę fotonową i elektronową:
jakość wiązki - wartości R50 i TPR, pomiar krzywej PDG, pomiar i ocena profili wiązek, wpływ modyfikatorów na wiązki.
7. Prawo i metodologia: określenie zawodu fizyka medycznego względem prawa polskiego, zalecenia polskie i europejskie, omówienie raportu IAEA TRS-398, omówienie rozporządzenia o bezpiecznym stosowaniu promieniowania jonizującego.
Tematy podejmowane na Laboratorium:
1. Budowa liniowego akceleratora (aparatu terapeutycznego)
2. Wyznaczanie współczynników ks, kpol komory jonizacyjnej dla różnych wiązek.
3. Wyznaczanie współczynników jakości wiązki (kQ) i wydajności akceleratora dla różnych wiązek.
4. Pomiary tygodniowe akceleratora liniowego i weryfikacje planów leczenia technik dynamicznych.
5. Testy miesięczne tomografu komputerowego.
6. Test zgodności izocentrów kilowoltowego i megawoltowego za pomocą fantomu Ballbearing.
7. Wyznaczanie współczynników korekcyjnych detektorów in-vivo.
8. Zajęcia uzupełniające (możliwość uzupełnienia pomiarów, dla osób nieobecnych, dyskusja odnośnie protokołów z pomiarów oraz możliwie przygotowanie do egzaminu).
Rodzaj przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza, absolwent zna i rozumie:
KP7_WG2 w pogłębionym stopniu współczesne teorie fizyczne oraz, w zakresie przewidzianym programem kształcenia, jej znaczenie dla ochrony zdrowia
KP7_WG3 problematykę dotyczącą narzędzi i metod stosowanych w różnych dziedzinach fizyki, oraz w zakresie przewidzianym programem kształcenia, zastosowań medycznych
KP7_WG4 specjalistyczne narzędzia badawcze stosowane w wybranej dziedzinie fizyki, w tym, w zakresie przewidzianym programem kształcenia, procedur pomiarowych stosowanych w fizyce medycznej
KP7_WG5 zasady planowania i przeprowadzania złożonych, wieloetapowych badań naukowych w zakresie fizyki, w tym, w zakresie przewidzianym programem kształcenia, z zastosowaniami w praktyce medycznej
KP7_WK1 ekonomiczne, prawne oraz społeczne aspekty związane z zawodem fizyka
Umiejętności, absolwent potrafi:
KP7_UW2 dobrać i zastosować w praktyce narzędzia badawcze właściwe dla danej dziedziny fizykiKP7_UW3 ilościowo i jakościowo wyjaśnić przebieg złożonych zjawisk w oparciu o prawa fizyki
KP7_UW4 przedstawić wyniki przeprowadzonych badań w rozbudowanej formie pisemnej i w postaci wystąpienia publicznego, zachowując kontekst przeprowadzonych badań oraz wyciągać z nich wnioski
KP7_UK1 zaplanować i przeprowadzić badania naukowe w wybranej dziedzinie fizyki i astronomii, dobierając odpowiednie narzędzia badawcze w zakresie przewidzianym programem kształcenia
KP7_UK2 pozyskiwać informację i oceniać jej wiarygodność, dokonywać jej interpretacji, wyciągać na jej podstawie wnioski i formułować opinie
Kompetencje społeczne, absolwent jest gotów do:
KP7_KK1 nieustannego podnoszenia własnych kompetencji, mając na względzie szybki postęp w dziedzinie fizyki
KP7_KK2 krytycznej oceny posiadanej wiedzy mierząc się z rzeczywistymi problemami badawczymi i stosowanymi
KP7_KO1 kreatywnego myślenia i działania w instytucjach badawczych, rozwojowych i usługowych wykorzystujących narzędzia i dorobek fizyki
KP7_KR1 przyjęcia odpowiedzialności wynikającej z etyki pracy fizyka
Kryteria oceniania
Wykład – egzamin ustny (zaliczenie od 50%)
Laboratorium – zaliczenie na podstawie obecności i oraz wykonanych protokołów z wybranych zajęć.
Literatura
Literatura podstawowa:
1. Planowanie leczenia i dozymetria w radioterapii, red. J. Malicki, K. Ślosarek, Grupa Via Medica, Gdańsk 2016.
2. W. Łobodziec, Dozymetria promieniowania jonizującego w radioterapii, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Gliwice 1999, wyd. drugie.
3. Charakterystyka wiązek terapeutycznych fotonów i elektronów, Paweł F. Kukołowicz, Kielce 2001.
4. Absorbed Dose Determination in External Beam Radiotherapy: An International Code of Practice for Dosimetry Based on Standards of Absorbed Dose to Water; Technical Reports Series No. 398, International Atomic Energy Agency, 2000
Literatura dodatkowa:
Radiation Oncology Physics: A Handbook for Teachers and Student, International Atomic Energy Agency, Wiedeń 2005
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: