Ochrona radiologiczna w praktyce medycznej 390-FM2-2ORM
Profil studiów: ogólnoakademicki
Forma studiów: stacjonarne
Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy
Dziedzina i dyscyplina nauki: Dziedzina nauk ścisłych i przyrodniczych, Dyscyplina nauki fizyczne
Poziom kształcenia: studia drugiego stopnia
Rok studiów/semestr: 2. rok/4. semestr
Punkty ECTS: 4
Wymagania wstępne:
Bilans nakładu pracy studenta:
- udział w wykładach (15 godz.),
- udział w laboratoriach (30 godz.),
- udział w konsultacjach (15 godz.),
- praca własna studenta w domu (25 godz.),
Wskaźniki ilościowe:
- nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela - 3.0 ECTS;
- nakład pracy studenta związany z samodzielna pracą - 1.0 ECTS.
Zasady użycia sztucznej inteligencji (SI):
Podczas zajęć dozwolone jest korzystanie z systemów SI w zakresie:
1. Tłumaczenia maszynowego tekstów źródłowych z języków obcych.
2. Wyszukiwania i organizowania źródeł naukowych.
3. Tworzenia symulacji i modelowania omawianych na wykładzie zjawisk fizycznych.
Podczas egzaminu niedozwolone jest korzystanie z systemów SI.
W przypadku stwierdzenia naruszeń powyższych zasad, osoba kształcąca się może zostać pociągnięta do odpowiedzialności na podstawie odrębnych przepisów dyscyplinarnych.
Treści merytoryczne przedmiotu:
Tematy podejmowane na wykładzie:
1. Fizyczne podstawy ochrony radiologicznej: historia, ochrona radiologiczna, rodzaje promieniowania jonizującego, rodzaje jonizacji, podział promieniowania, własności promieniowania, promieniotwórczość, prawo rozpadu, źródła promieniowania jonizującego, przemiany promieniotwórcze, powstawanie promieniowania, oddziaływanie promieniowania z materią
2. Regulacje prawne: dyrektywy unijne, przewodniki (guidelines), krajowe regulacje prawne.
3. Oddziaływanie promieniowania na organizm człowieka: promieniowanie naturalne, hormeza radiacyjna, rodzaje dawek i mocy dawek promieniowania, czynniki wagowe, skutki napromienienia, efekty napromienienia, działanie promieniowania na komórkę, prawo Bergonie/Tribondeau, powstawanie nowotworu, kliniczna manifestacja choroby nowotworowej, metody zapobiegania bezpośrednim skutkom napromieniowania.
4. Ochrona pracowników: ochrona kobiet w ciąży, kategorie narażenia, dawkomierze indywidualne, rodzaje terenów i ich oznakowanie, rodzaje pracowni i ich oznakowanie, klasy pracowni, grupy izotopów promieniotwórczych, strefa awaryjna, dawki graniczne.
5. Osłony: ograniczanie narażenia w pracowniach: rentgenodiagnostyka, radioterapia, medycyna nuklearna, brachyterapia, rodzaje osłon, krotność osłabienia, materiały osłonowe do różnego rodzaju promieniowania.
6. Ochrona radiologiczna pacjenta: bezpieczna realizacja teleradioterapii, wypadek w radioterapii, zastosowanie radioterapii u kobiet w wieku reprodukcyjnym, procedury w radioterapii.
7. Dekontaminacja: procedura dekontaminacji, rodzaje dekontaminacji, hospitalizacja pacjentów.
8. Wykonywanie obliczeń: zasada pesymizacji, szeroka i skolimowana wiązka promieniowania, liniowy współczynnik osłabienia, nomogramy, zasięg maksymalny promieniowania beta, narażenie wewnętrzne, stała ekspozycyjna.
Tematy podejmowane na laboratorium:
1. Rozwiązywanie zadań
2. Demonstracja sprzętu radiometrycznego
3. Brachyterapia
4. Medycyna nuklearna
5. Aparaty rentgenowskie w medycynie
6. Akceleratory medyczne
7. PET, SPECT
8. Gammaknife, Cyberknife
9. Rezonans magnetyczny
10. Tomografia komputerowa, tomoterapia
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza, absolwent zna i rozumie:
KP7_WG2 w pogłębionym stopniu współczesne teorie fizyczne oraz, w zakresie przewidzianym programem kształcenia, jej znaczenie dla ochrony zdrowia
KP7_WG3 problematykę dotyczącą narzędzi i metod stosowanych w różnych dziedzinach fizyki, oraz w zakresie przewidzianym programem kształcenia, zastosowań medycznych
KP7_WG4 specjalistyczne narzędzia badawcze stosowane w wybranej dziedzinie fizyki, w tym, w zakresie przewidzianym programem kształcenia, procedur pomiarowych stosowanych w fizyce medycznej
KP7_WG5 zasady planowania i przeprowadzania złożonych, wieloetapowych badań naukowych w zakresie fizyki, w tym, w zakresie przewidzianym programem kształcenia, z zastosowaniami w praktyce medycznej
KP7_WK1 ekonomiczne, prawne oraz społeczne aspekty związane z zawodem fizyka
Umiejętności, absolwent potrafi:
KP7_UW2 dobrać i zastosować w praktyce narzędzia badawcze właściwe dla danej dziedziny fizykiKP7_UW3 ilościowo i jakościowo wyjaśnić przebieg złożonych zjawisk w oparciu o prawa fizyki
KP7_UW4 przedstawić wyniki przeprowadzonych badań w rozbudowanej formie pisemnej i w postaci wystąpienia publicznego, zachowując kontekst przeprowadzonych badań oraz wyciągać z nich wnioski
KP7_UK1 zaplanować i przeprowadzić badania naukowe w wybranej dziedzinie fizyki i astronomii, dobierając odpowiednie narzędzia badawcze w zakresie przewidzianym programem kształcenia
KP7_UK2 pozyskiwać informację i oceniać jej wiarygodność, dokonywać jej interpretacji, wyciągać na jej podstawie wnioski i formułować opinie
Kompetencje społeczne, absolwent jest gotów do:
KP7_KK1 nieustannego podnoszenia własnych kompetencji, mając na względzie szybki postęp w dziedzinie fizyki
KP7_KK2 krytycznej oceny posiadanej wiedzy mierząc się z rzeczywistymi problemami badawczymi i stosowanymi
KP7_KO1 kreatywnego myślenia i działania w instytucjach badawczych, rozwojowych i usługowych wykorzystujących narzędzia i dorobek fizyki
KP7_KR1 przyjęcia odpowiedzialności wynikającej z etyki pracy fizyka
Kryteria oceniania
Wykład – dwuczęściowy egzamin pisemny (test, zadania) i egzamin ustny (zaliczenie części pisemnej i ustnej: powyżej 66%);
Laboratorium – zaliczenie na podstawie przygotowanych tematów oraz obecności.
Literatura
Podstawowa:
1. Fizyczne podstawy ochrony radiologicznej - Bożena Gostkowska
2. Wielkości, jednostki i obliczenia - Bożena Gostkowska
3. Ochrona radiologiczna - Wiesław Gorączko
4. Skuteczna ochrona radiologiczna w medycynie - Maria Kubicka, Janusz Barczyk
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: