Systemy operacyjne 390-FS1-1SO

Profil studiów: ogólnoakademicki
Forma studiów: stacjonarne
Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy
Dziedzina i dyscyplina nauki: Dziedzina nauk ścisłych i przyrodniczych, Dyscyplina nauki fizyczne.
Poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia
Rok studiów/semestr: 1. rok/1. semestr
Punkty ECTS: 3
Wymagania wstępne:

Bilans nakładu pracy studenta:
- udział w wykładach (15 godz.),
- udział w laboratoriach (30 godz.),
- udział w konsultacjach (15 godz.),
- praca własna studenta w domu (15 godz.),

Wskaźniki ilościowe:
- nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela - 2.4 ECTS;
- nakład pracy studenta związany z samodzielna pracą - 0.6 ECTS.

Zasady użycia sztucznej inteligencji (SI):
Podczas zajęć dozwolone jest korzystanie z systemów SI w zakresie:
1. Tłumaczenia maszynowego tekstów źródłowych z języków obcych.
2. Wyszukiwania i organizowania źródeł naukowych.
3. Tworzenia symulacji i modelowania omawianych na wykładzie zjawisk fizycznych.

W przypadku stwierdzenia naruszeń powyższych zasad, osoba kształcąca się może zostać pociągnięta do odpowiedzialności na podstawie odrębnych przepisów dyscyplinarnych.

WYKŁAD zapoznaje studenta z następującymi zagadnieniami:
1. Działanie procesora - wykonywanie zadań. Język maszynowy. Rejestry systemowe. Pojęcie procesu. Wielozadaniowość.
2. Podstawowe pojęcia w dziedzinie systemów operacyjnych: jądro systemu, procesy, wątki, sygnały i przerwania systemowe, zasoby systemowe, pamięć fizyczna i wirtualna.
3. Rodzaje systemów operacyjnych - klasyfikacja i przykłady. Start systemu. Maszyny wirtualne (VirtualBox firmy Oracle).
4. Warstwa sprzętowa komputera. Pojęcia plików i katalogów. Systemy plików – FAT, NTFS, ext3/4. Pojęcia związane z zapisem plików na dysku twardym. Defragmentacja. I-węzły. Rozmiar pliku.
5. Praca sieciowa. Konfiguracja sieci. Podstawowe pojęcia (adres IP, MAC).
6. Potoki i strumienie. Praca z plikami wsadowymi (skrypty). Narzędzia do pracy z plikami tekstowymi (grep, sed). Inne przydatne narzędzia, w tym tekstowe edytory tekstu.
7. Konfigurowanie powłoki (bash). Zmienne środowiskowe. Tworzenie skryptów powłoki. Pętle i instrukcje warunkowe.
9. Praca administratora systemu.

LABORATORIA
Głównym celem zajęć laboratoryjnych jest umożliwienie studentowi kontaktu z praktyczną częścią pracy w systemie operacyjnym Linux/Unix. Student poznaje też bardziej zaawansowane narzędzia w Windows.
1. Uruchomienie komputera. Podstawowe funkcje w BIOSie komputera. Praca w systemie Linux/Unix. Logowanie do systemu – uwierzytelnianie, grupy, prawa. Pliki i katalogi – atrybuty. Poruszanie się po katalogach (polecenia cd, ls, ls -l, pwd). Struktura katalogów w Linuxie. Rejestr systemowy w porównaniu do /etc. Konfiguracja sprzętowa - katalog /proc. Zainstalowane oprogramowanie - katalog /bin oraz /usr/bin. Skojarzenia plików i programów w Windows (rejestr) a Linux - rozszerzenia plików (program file, typy plików: tekstowe sformatowane i nie; program cat). Przykłady programów: cal (kalendarz) oraz date (data i godzina). Czytanie stron instruktażowych poleceń - program man. Konsole tekstowe - F1..F6. Wylogowanie z systemu. Praca w środowisku graficznym (GUI), menadżer plików.
2. Struktura katalogów. Poruszanie się po drzewie katalogów (cd, pwd, ls), pytanie o rozmiar katalogu, dysku, pamięci operacyjneh (du, df, free). Nazewnictwo dysków w Linuxie. Kopiowanie plików i katalogów (cp,mv,rm). Praca w środowisku graficznym (GUI) - menadżer plików, kopiowanie plików, usuwanie, zmiana nazwy. Adresowanie pośrednie i bezpośrednie. Szukanie plików na dysku (find). Menager procesów w Linux/Unix (top, ps). Monitorowanie zasobów. Prawa plików i katalogów - polecenia chmod, chgrp. Strumienie wyjścia/wejścia, potoki. Polecenie wc, grep.
3. Instalowanie systemu Linux/Unix w maszynie wirtualnej. Partcjonowanie dysku. Instalacja kilku systemów operacyjnym na jednym dysku - w maszynie wirtualnej.
4. Zdalna praca – ipconfig, ping, tracert, Putty, WinSC (Windows), ifconfig, taraceroute, ping, ssh, scp, rsync (Unix/Linux); przeglądanie i kopiowanie w środowisu GUI (także sieciowo).
5. Narzędzia w Linux/Unix (bc,wc,tr,calc,date); uruchamianie procesów (bg, fg, jobs); pomiar czasu zadania; nadawanie priorytetów zadaniom;
6. Edytor tekstu (nano); praca z plikami tekstowymi (sed, grep).
7. Potoki i strumienie.
8. Pliki wsadowe w Bash-u.
9. Praca administratora systemu. Instalowanie oprogramowania. Zarządzanie bibliotekami systemowymi. Konfiguracja sieci.