Astronomia 390-FS1-3AST

Profil studiów: ogólnoakademicki
Forma studiów: stacjonarne
Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy
Dziedzina i dyscyplina nauki: Dziedzina nauk ścisłych i przyrodniczych, Dyscyplina nauki fizyczne
Poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia
Rok studiów/semestr: 3. rok/5. semestr
Punkty ECTS: 3
Wymagania wstępne:

Bilans nakładu pracy studenta:
- udział w wykładach (30 godz.),
- udział w laboratoriach (15 godz.),
- udział w konsultacjach (15 godz.),
- praca własna studenta w domu (15 godz.),
Przypomnienie: studentom oferowana jest możliwość udziału w nieobowiązkowych konsultacjach.

Wskaźniki ilościowe:
- nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela - 2,4 ECTS;
- nakład pracy studenta związany z samodzielna pracą - 0,6 ECTS.

Zasady użycia sztucznej inteligencji (SI):
Podczas zajęć dozwolone jest korzystanie z systemów SI w zakresie:
1. Tłumaczenia maszynowego tekstów źródłowych z języków obcych.
2. Wyszukiwania i organizowania źródeł naukowych.
3. Tworzenia symulacji i modelowania omawianych na wykładzie zjawisk fizycznych.

W przypadku stwierdzenia naruszeń powyższych zasad, osoba kształcąca się może zostać pociągnięta do odpowiedzialności na podstawie odrębnych przepisów dyscyplinarnych.

Wykład (prowadzący prof. dr hab. Piotr Jaranowski) obejmuje następujące zagadnienia:
1. istota astronomii, instrumenty astronomiczne;
2. Ziemia i Księżyc;
3. zagadnienie dwóch ciał i prawa Keplera;
4. Słońce i Układ Słoneczny;
5. planety pozasłoneczne;
6. gwiazdy i ich ewolucja;
7. elementy ogólnej teorii względności i astronomia fal grawitacyjnych;
8. galaktyki;
9. kosmologia.

Wykład (prowadzący dr hab. M. Nikołajuk, prof. UwB) obejmuje następujące zagadnienia:
1. istota astronomii, instrumenty i obserwatoria astronomiczne (w tym satelitarne);
2. ciało doskonale czarne, wyznaczenie temperatury efektywnej Słońca;
3. Ziemia (budowa wewnętrzna, atmosfera), Księżyc, wpływ mikrograwitacji na zdrowie człowieka;
4. prawa Keplera;
5. Słońce i Układ Słoneczny (w tym planety, planety karłowate, pas Kuipera, obłok Oorta);
6. planety pozasłoneczne (metody detekcji, przykłady);
7. skala jasności, wzór Pogsona;
8. skala widmowa i skala jasności, diagram HR, gwiazdy (karły, olbrzymy, nadolbrzymy), ich ewolucja na przykładzie Słońca;
9. gwiazdy zaćmieniowe, gwiazdy pulsujące, nowe i supernowe;
10. białe karły, gwiazdy neutronowe, czarne dziury;
11. galaktyki (Droga Mleczna, M31, Lokalna Grupa Galaktyk, supergromady i pustki, typy galaktyk);
12. elementy kosmologii (prawo Hubble'a, reliktowe promieniowanie tła, Wielki Wybuch, ciemna materia i energia).

Laboratorium -- zajęcia o charakterze warsztatowo-wykładowym. Tematyka zajęć dotyczy następujących zagadnień:
1. obrót sfery nieba jako następstwo wirowania Ziemi;
2. ruch Słońca względem gwiazd, sezonowe zmiany położenia gwiazd wglądem horyzontu i pory roku, jako następstwa wokółsłonecznego ruchu Ziemi;
3. zaćmienia Słońca i Księżyca;
4. współrzędne astronomiczne; trójkąt paralaktyczny,
5. prawa Keplera,
6. Słońce, ruch własny gwiazd,
7. wyznaczanie podstawowych parametrów egzoplanet z obserwacji.
8. Słońce w Drodze Mlecznej,
9. ucieczka galaktyk.
10. obserwacje nieba [zajęcia dodatkowe, realizowane wieczorem zimą o ile pogoda pozwoli i grupa zajęciowa będzie chciała przyjść]: obserwacje (wzrokowe, z wykorzystaniem lornetki i teleskopu) najbardziej interesujących obiektów astronomicznych np. wybranych planet, układów podwójnych gwiazd, mgławicy w Orionie, gromady kulistej, gromady otwartej;