Fizyka atomu i cząsteczki 390-FS2-2FAC
Profil studiów: ogólnoakademicki
Forma studiów: stacjonarne
Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy
Dziedzina i dyscyplina nauki: Dziedzina nauk ścisłych i przyrodniczych, Dyscyplina nauki fizyczne
Poziom kształcenia: studia drugiego stopnia
Rok studiów/semestr: 2. rok/3. semestr
Punkty ECTS: 7
Wymagania wstępne:
elementy elektrodynamiki klasycznej, mechanika kwantowa, fizyka statystyczna.
<Bilans nakładu pracy studenta:
- udział w wykładach (30 godz.),
- udział w konwersatoriach (45 godz.),
- udział w konsultacjach (15 godz.),
- praca własna studenta w domu (62.5 godz.),
Wskaźniki ilościowe:
- nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela - 4.5 ECTS;
- nakład pracy studenta związany z samodzielna pracą - 2.5 ECTS.
Zasady użycia sztucznej inteligencji (SI):
Podczas zajęć dozwolone jest korzystanie z systemów SI w zakresie:
1. Tłumaczenia maszynowego tekstów źródłowych z języków obcych.
2. Wyszukiwania i organizowania źródeł naukowych.
3. Tworzenia symulacji i modelowania omawianych na wykładzie zjawisk fizycznych.
Podczas egzaminu niedozwolone jest korzystanie z systemów SI.
W przypadku stwierdzenia naruszeń powyższych zasad, osoba kształcąca się może zostać pociągnięta do odpowiedzialności na podstawie odrębnych przepisów dyscyplinarnych.
Zagadnienia rozpatrywane na wykładzie:
- Atom jednoelektronowy bez uwzględnienia spinu --- struktura prosta
- Oddziaływanie atomu jednoelektronowego z promieniowaniem
- Współczynniki Einsteina
- Relacje Einsteina
- Prawdopodobieństwa przejścia
- Przybliżenie elektryczne dipolowe
- Reguły wyboru dla l i m
- Wybrane zagadnienia spektoskopii
- Linie widmowe
- Przyczyny poszerzenia linii widmowych
- Lasery
- Atom jednoelektronowy ze spinem --- struktura subtelna
- Fakty wskazujące na istnienie wewnętrznych
stopni swobody elektronu --- dubletowa
struktura widma, anomalne zjawisko Zeemana, doświadczenie Sterna i
Gerlacha - Spin i równanie Pauliego
- Oddziaływanie spin-orbita i struktura subtelna
- Inne poprawki relatywistyczne tego samego rzędu
- Przesunięcie Lamba
- Atom dwuelektronowy
- Poprawki relatywistyczne do nierelatywistycznego
hamiltonianu - Oddziaływanie elektrostatyczne i zwyrodnienie wymienne
- Własności równania Schrodingera i funkcji falowej dla
układu składającego się z jednakowych cząstek - Symetryczne i antysymetryczne funkcje falowe
- Funkcje spinowe układu dwóch elektronów
- Stan podstawowy atomu o dwóch elektronach
- Stany wzbudzone atomu dwuelektronowego
- Para i ortho-hel
- Efekt Augera
- Atomy wieloelektronowe
- Spinory układu wielu elektronów
- Przybliżenie jednoelektronowe -
przybliżenie Hartree i Hartree-Focka,
funkcje falowe atomu helu w przybliżeniu Hartree-Focka,
niezależne od czasu równania Hartree-Focka,
zależne od czasu równania Hartree-Focka - Przybliżenie centralnego pola
- Konfiguracje elektronowe atomów
- Uzasadnienie reguł Hunda
- Termy atomowe
- Struktura subtelna termów -
przybliżenie sprzężenia LS,
reguły wyboru w sprzężeniu LS,
przybliżenie sprzężenia j-j - Metoda statystyczna Thomasa-Fermiego
- Uogólnienia metody statystycznej - metody funkcjonału
gęstości - Oddziaływanie za stałymi polami zewnętrznymi
- Zjawisko Zeemana w sprzężeniu LS - słabe pola
- Zjawisko Zeemana w sprzężeniu LS - silne pola -
zjawisko Paschena-Backa - Kwadratowe zjawisko Starka
- Liniowe zjawisko Starka
- Struktura nadsubtelna
- Wyjście poza przybliżenie, w którym jądro atomowe
- Magnetyczne oddziaływanie dipolowe
- Atom wodoru
- Zjawisko Zeemana struktury nadsubtelnej
- Przesunięcia izotopowe
- Normalny efekt masy
- Specyficzny efekt masy
- Efekt pola
- Efekt objętościowy
- Elementy teorii cząsteczek i wiązań chemicznych
- Rozdzielenie ruchu jąder i elektronów w cząsteczkach -
przybliżenie adiabatyczne,
przybliżenie Borna-Oppenhaimera - Cząsteczka dwuatomowa --- ruchy jąder
- Teoria orbitali molekularnych --- jon H2+
- Teoria wiązań walencyjnych --- H2
- Oddziaływanie van der Waalsa
traktowane jest tylko jako punktowy ładunek elektryczny
Zagadnienia rozpatrywane na konwersatorium:
Na konwersatorium rozwiązywane są zadania odpowiadające tematom realizowanym na wykładzie.
Rodzaj przedmiotu
obowiązkowe
Tryb prowadzenia przedmiotu
Wymagania (lista przedmiotów)
Założenia (lista przedmiotów)
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Wiedza, absolwent zna i rozumie:
KP7_WG1 w pogłębionym stopniu zagadnienia matematyczne niezbędne w fizyce i astronomii w zakresie przewidzianym programem kształcenia
KP7_WG2 w pogłębionym stopniu współczesne teorie fizyczne oraz, w zakresie przewidzianym programem kształcenia
Umiejętności, absolwent potrafi:
KP7_UW1 właściwie dobierać modele matematyczne do rozwiązywania i analizowania zagadnień fizycznych
KP7_UK2 pozyskiwać informację i oceniać jej wiarygodność, dokonywać jej interpretacji, wyciągać na jej podstawie wnioski i formułować opinie
KP7_UK3 posługiwać się językiem angielskim na poziomie B2+ Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego
Kompetencje społeczne, absolwent jest gotów do:
KP7_KK2 krytycznej oceny posiadanej wiedzy mierząc się z rzeczywistymi problemami badawczymi i stosowanymi
w wybranej dziedzinie fizyki
Kryteria oceniania
Wykład
Studenci uczestniczą w wykładzie. Są stymulowani do zadawania pytań i dyskusji.
Konwersatorium
Studenci rozwiązują zadania, których treść jest skorelowana z treścią wykładu. Prowadzący zwraca szczególną uwagę na rozumienie używanych pojęć, klarowność prezentowanego rozwiązania, stymuluje grupę do zadawania pytań i dyskusji. Prowadzący stara się wytworzyć w grupie ćwiczeniowej poczucie odpowiedzialności za zespół i zachęca do pracy zespołowej. Na koniec zajęć podawane są zadania do samodzielnego rozwiązania w domu.
Zaliczenie zajęć odbywa się na podstawie oceny, która uwzględnia:
- Umiejętność rozwiązywania zadań z określonych działów fizyki atomu i cząsteczki
- Umiejętność prezentacji rozwiązań.
- Umiejętność dyskusji na tematy związane z przedmiotem.
- Umiejętność korzystania z zasobów literatury i Internetu.
- Zdolność do współpracy w grupie.
- Kreatywność w podejściu do rozwiązywanych problemów.
W trakcie zajęć konwersatoryjnych studenci są zobowiązani do napisania
dwóch kolokwiów, które weryfikują uzyskaną wiedzę. Ponadto studenci oceniani są za prace domowe oraz w sposób ciągły podczas zajęć.
Po zakończeniu kształcenia z przedmiotu elementy mechaniki kwantowej odbywa się egzamin pisemny i ustny, który weryfikuje uzyskaną wiedzę.
Ocena końcowa wyrażona liczbą przewidzianą w regulaminie studiów, która uwzględnia ocenę wiedzy, umiejętności i kompetencji studenta.
Literatura
- ,,Struktura atomu'' --- G. K. Woodgate
- ,,Wstęp do fizyki atomu, cząsteczki i ciała stałego'' -
J. Ginter - ,,Mechanika kwantowa'' - A. S. Dawydow
- ,,Chemia kwantowa'' - W. Kołos
- ,,Idee chemii kwantowej'' - L. Piela
- ,,Mechanika falowa'' - I. Białynicki-Birula, M. Cieplak,
J. Kamiński - ,,Spektroskopia laserowa'' - Wolfgang Demtroder
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: