PRZEDMIOT FAKULTATYWNY 2 - Kryzysy i konflikty na obszarze poradzieckim 470-HS1-2PFK1-1

Po ukończeniu kursu student:

Wiedza:

zna genezę i główne etapy konfliktów oraz kryzysów na obszarze poradzieckim,
rozumie rolę kluczowych aktorów wewnętrznych i zewnętrznych w dynamice konfliktów,
zna znaczenie propagandy, mediów i narracji politycznych w konfliktach międzynarodowych.

Umiejętności:

potrafi analizować konflikty z wykorzystaniem podstawowych narzędzi analizy politycznej i bezpieczeństwa (np. SWOT analysis, scenario-building, content analysis),
potrafi krytycznie analizować i porównywać różne typy źródeł (akademickie, medialne, oficjalne),
potrafi formułować scenariusze rozwoju sytuacji konfliktowych oraz oceniać ich potencjalne konsekwencje.

Podstawową metodą i kryterium oceny będzie kolokwium (test). Dodatkowo brana pod uwagę będzie aktywność na zajęciach. Znaczna aktywność na zajęciach umożliwia podwyższenie oceny o pół stopnia.
Dopuszczalne są dwie nieobecności. Większa liczba nieobecności wymaga ich nadrobienia w porozumieniu z prowadzącym. Aby uzyskać zaliczenie z przedmiotu konieczne jest wykazanie obecności na min. 50% zajęć.

Obowiązująca punktacja
bardzo dobry – min. 91%
dobry plus – min. 81 %
dobry – min. 71 %
dostateczny plus – min. 61%
dostateczny – min. 51

Poprawność merytoryczna,
umiejętność analizy i syntezy informacji,
krytyczne podejście do źródeł,
logiczna struktura argumentacji,
samodzielność i klarowność wywodu.

M. Domańska, Uwarunkowania procesów integracyjnych i dezintegracyjnych na obszarze poradzieckim, Oficyna Wydawnicza Aspra-JR, Warszawa 2013.
K. Strachota, Konflikty zbrojne na obszarze postradzieckim. Stan obecny, perspektywy uregu-lowania, konsekwencje, „Prace” OSW, 10.06.2003, https://www.osw.waw.pl/sites/default/files/prace_9_0.pdf
Wasiuta O., „Russki mir” jako narzędzie imperialnej polityki Kremla, „Przegląd Geopolityczny” 2017, nr 21, http://han.bg.us.edu.pl/han/ceeol/https/www.ceeol.com/search/viewpdf?id=574574.
Baluk W. (red.), Polityka zagraniczna i bezpieczeństwa krajów Wspólnoty Niepodległych Państw, Wrocław 2008;
Baluk W. (red.), Polityka bezpieczeństwa narodowego państw obszaru WNP, Toruń 2009;
Bryc A., Cele polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2004.
R. Zięba, Ukraina jako przedmiot rywalizacji między Zachodem a Rosją, „Środkowoeuropejskie Studia polityczne” 2015, nr 3, s. 5–26
Gołaś K., 2011, Region Kaukazu w polityce Federacji Rosyjskiej – wybrane aspekty, „Przegląd Geopolityczny”, Tom 3.
M. Raś, A. Włodkowska, Bezpieczeństwo obszaru WNP, w: R. Zięba (red.), Bezpieczeństwo międzynarodowe w XXI wieku, Warszawa 2018.
M, Raś, Cele oddziaływań politycznych Federacji Rosyjskiej, w: T. Stępniewski (red.), Rosja wobec państw Europy Środkowej i Wschodniej: zagrożenia pozamilitarne, Lublin 2021.
Włodkowska-Bagan A., Polityka Rosji na obszarze poradzieckim, „Wschodni Rocznik Humanistyczny”, t. 14, 2017, nr 3, https://www.researchgate.net/profile/Agata-Wlodkowska-Bagan/publication/324538819_Polityka_Rosji_na_obszarze_poradzieckim/links/5ad48616458515c60f5409ab/Polityka-Rosji-na-obszarze-poradzieckim.pdf
A. Kowalczyk, I. Bil, T. Otłowski (red.), Konflikt na Ukrainie a sytuacja strategiczna na obszarze postradzieckim
Włodkowska-Bagan A., Rywalizacja mocarstw na obszarze poradzieckim, Warszawa 2013
Włodkowska A, 2008, Problemy rosyjskiej dominacji na obszarze WNP, „Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej”, t. 8.
M. Falkowski, Ramzanistan. Czeczeński problem Rosji, „Punkt Widzenia” OSW, nr 53, Warszawa 2015, https://www.osw.waw.pl/sites/default/files/pw_54_pl_ramzanistan_net_0.pdf
Górecki W., 2014, Coraz dalej od Moskwy. Rosja wobec Azji Centralnej, „Prace OSW”, nr 48.
Bieleń S., Raś M. (red.), 2009, Polityka zagraniczna Rosji, Warszawa.
M. Raś, Polityka Rosji wobec Ukrainy i jej implikacje dla ładu międzynarodowego w Europie, w: K. Czornik, M. Lakomy, M. Stolarczyk (red.), Implikacje konfliktu ukraińskiego dla polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Polski. Aspekty polityczne, wojskowe, gospodarcze oraz społeczne, Katowice 2015
B. Bojarczyk, A. Ziętek (red.), Region Azji Centralnej jako obszar wpływów międzynarodowych, Lublin 2008
Menkiszak, M., 2014. Doktryna Putina: Tworzenie koncepcyjnych podstaw rosyjskiej dominacji na obszarze postradziecieckim, Komentarze Ośrodka Studiów Wschodnich, Nr 131.
Wierzbicki, A., Karolak-Michalska, M., 2016. Mniejszość rosyjska w etnopolityce państw Europy Wschodniej i Azji Centralnej, Uniwersytet Warszawski, Warszawa, ss. 365.
R. Grodzki, Wojna gruzińsko-rosyjska 2008. Przyczyny-przebieg-skutki, Replika, Zakrzewo 2009
Klein G., 2014, Polityka Rosji wobec „bliskiej zagranicy” – rosyjski realizm jako zagrożenie dla bezpieczeństwa międzynarodowego, „OBRONNOŚĆ. Zeszyty Naukowe”, nr 3(11).
A. Legucka, Wykorzystanie quasi-państw w polityce zagranicznej Federacji Rosyjskiej, „Rocz-nik Nauk Społecznych” 2016, t. 8 (44), nr 1, s. 11–29, DOI: http://dx.doi.org/10.18290/rns.2016.8(44).1-2.
Legucka A., „Rozmrażanie” konfliktów zbrojnych na obszarze poradzieckim, „Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej”, 11 (2013), z. 4, Bezpieczeństwo na obszarze poradzieckim: implikacje wewnętrzne i zewnętrzne, T. Stępniewski, A. Gil (red.)
A. Legucka, Geopolityczne uwarunkowania i konsekwencje konfliktów zbrojnych na obszarze poradzieckim, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2013.
A. Legucka, Frozen and Freezing Conflicts in Eastern Europe and South Caucasus: Implications for Regional Security, „Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej” 2017, nr 2, s. 79–97.
P. Kozłowski, Obszar postradziecki w oficjalnych strategiach Federacji Rosyjskiej i Rady ds. Polityki Zagranicznej i Obronnej, Wschodnioznawstwo 2007, nr 1, s. 243–269.
W. Górecki, Górski Karabach: Kreml dyscyplinuje Baku i Erywań, „Analizy” OSW, 12.01.2021, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2021-01-12/gorski-karabach-kreml-dyscyplinuje-baku-i-erywan
Topolski I., 2012, Interesy Federacji Rosyjskiej wobec państw Południowego Kaukazu, [w:] T.
Stępniewski, Kaukaz – kultura, społeczeństwo, polityka, „Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej”, zeszyt 2, s. 27-36.
M. Kowalczyk, Przyczyny wojny gruzińsko-rosyjskiej w 2008 roku, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska”, Sectio M, 2017, Vol. II, s. 169–184, DOI: 10.17951/m.2017.2.169.
Herasymenko, V., 2016, Polityka Federacji Rosyjskiej wobec obszaru postradzieckiego w świetle paradygmatu realistycznego, Przegląd Geopolityczny, 18, s. 125-135.
A. Legucka, K. Malak (red.), Polityka zagraniczna i bezpieczeństwa na obszarze WNP, Warszawa 2008;
Konflikt kaukaski w 2008 roku, red. R. Potocki, M. Domagała, P. Sieradzan, Instytut Polsko-Rosyjski, Warszawa 2012
J. Olędzka, Konflikty etniczne jako zagrożenie bezpieczeństwa obszaru poradzieckiego. Główne problemy badawcze, „Chorzowskie Studia Polityczne” 2016, nr 12, s. 141-151.
J. Potulski, Quasi państwa na obszarze poradzieckim – Naddniestrze w rosyjskiej polityce za-granicznej, „Gdańskie Studia Międzynarodowe” 2018, nr 16 (1–2), s. 105–125.
K. Iwańczuk, T. Kapuśniak (red.), Region Kaukazu w stosunkach międzynarodowych, Lublin 2008;
T. Kapuśniak, K. Fedorowicz, M. Gołoś (red.), Białoruś, Mołdawia i Ukraina wobec wyzwań współczesnego świata, Lublin 2009.
K. Fedorowicz, Konflikty na Kaukazie Południowym jako czynniki destabilizujące rzeczywistość społeczno-polityczną, „Studia Europejskie” 2015, nr 4, s. 173–196.
T. Kapuśniak, Ukraina jako obszar wpływów międzynarodowych po zimnej wojnie, Warszawa–Lublin 2008.
M. Raś, Charakterystyka państw Europy Wschodniej i Kaukazu Południowego, w: A. Szeptycki (red.), Między sąsiedztwem a integracją, Warszawa 2011.
M. Minkina, Kolorowe rewolucje w przestrzeni poradzieckiej. Geneza. Istota. Skutki, Rytm Oficyna Wydawnicza 2018.
A. Czyż, Fenomen parapaństw na obszarze poradzieckim, „Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej” 19(2021), z. 2, s. 197-217
A..Czyż, Obszar poradziecki w polityce zagranicznej Federacji Rosyjskiej, Katowice 2023.
K. Świder, Transformacja polityczna w Rosji w latach 90. XX wieku – główne problemy, „Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej” 17 (2019), z. 1, s. 97-121
R. Mazur, Wspólnota Niepodległych Państw – integracja czy dezintegracja?, „Wschodnioznawstwo” 2007, nr 1, s. 169-189.
B. Bojarczyk, A. Ziętek (red.), Region Azji Centralnej jako obszar wpływów międzynarodowych, Lublin 2008.
E. Mironowicz, Polityka zagraniczna Białorusi 1990-2010, Białystok 2011.
A. Szeptycki, M. Menkiszak, Obszar WNP: imperium kontratakuje, „Rocznik Strategiczny” 2013/2014, nr 19, s. 217–248.
I. Topolski (red.), Federacja Rosyjska w stosunkach międzynarodowych, Lublin 2006, s. 135-155.
M. Pietraś, T. Kapuśniak, Ukraina w stosunkach międzynarodowych, Lublin 2007.
K. Fedorowicz, Kaukaz Południowy po upadku ZSRR – próby transformacji i konflikty etniczne, „Wschodni Rocznik Humanistyczny” 2017, nr 3, s. 127–154.
M. Raś, Obszar WNP jako czynnik wpływający na tożsamość międzynarodową Federacji Rosyjskiej, w: T. Kapuśniak (red.), Federacja Rosyjska – Wspólnota Niepodległych Państw, tom 2, Lublin-Warszawa 2011.
A. Eberhardt, Wojna rosyjsko-gruzińska 2008, „Sprawy Międzynarodowe” 2008, nr 3
T. Stępniewski (red.), Nowa Wielka Gra w regionie Azji Centralnej, Lublin-Warszawa 2012.
A. Zapałowski, Ukraina jako strefa buforowa Rosji, „Przegląd Geopolityczny” 2019, nr 30, s. 9–28
I. Topolski (red.), Białoruś w stosunkach międzynarodowych, Lublin 2009.
I. Topolski, Region WNP w stosunkach rosyjsko – amerykańskich, w: J. Kłoczowski, A. Gil, T. Kapuśniak (red.), Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej 2008.
K. Wańczyk, Polityka FR wobec regionu Morza Kaspijskiego w 1999 – 2004, Toruń 2007.
W. Górecki, Kaukaski węzeł gordyjski. Konflikt o Górski Karabach, „Raport” OSW, 28.05.2020, https://www.osw.waw.pl/sites/default/files/Raport-OSW_Kaukaski-wezel-gordyj-ski_net_1.pdf
E. Wyciszkiewicz (red.), Geopolityka rurociągów. Współzależność energetyczna a stosunki międzynarodowe na obszarze postsowieckim, Warszawa 2008.
J. Hajduk, T. Stępniewski, Wojna hybrydowa Rosji z Ukrainą: uwarunkowania i instrumenty, „Studia Europejskie”, nr 4(76)/2015, s. 135–151
A. Zamarajewa, Kazachstan – Uzbekistan: rywalizacja o przywуdztwo w Azji Centralnej,
Pułtusk 2007.
A. Jarosiewicz, M. Falkowski, Wojna czterodniowa w Gуrskim Karabachu, „Analizy” OSW, 06.04.2016, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2016-04-06/wojna-czterodniowa--w-gorskim-karabachu
A. Gil, Etnoreligijne uwarunkowania bezpieczeństwa w regionie Azji Centralnej, „RIEŚW” 2013, z. 11, nr 4, s. 109-129.
A. Curanović, Przeznaczeni do wielkości! Poczucie misji w polityce zagranicznej Przypadek Rosji, Warszawa 2020.
K. Iwańczuk, T. Kapuśniak (red.), Region Kaukazu w stosunkach międzynarodowych, Lublin 2008;
M. Kosienkowski, The Alliance for European Integration and the Transnistrian conflict settle-ment, „Sprawy Narodowościowe” 2011, nr 38, s. 23–32
W. Gуrecki, Gуrski Karabach: kapitulacja Armenii, sukces Rosji, „Analizy” OSW, 10.11.2020, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2020-11-10/gorski-karabach-kapitulacja-arme-nii-sukces-rosji
S. Kardaś, M. Kaczmarski, Z prądem rzeki. Międzynarodowe spory wodno-energetyczne w regionie Azji Centralnej, Warszawa 2012;
B. Koszel, Unia Europejska i zapomniany konflikt o Naddniestrze, „Politeja” 2020, nr 6 (69), s. 161–181.
M. Raś, Charakterystyka państw Europy Wschodniej i Kaukazu Południowego, w: A. Szeptycki (red.), Między sąsiedztwem a integracją, Warszawa 2011;
M. Raś, Ewolucja polityki zagranicznej Rosji wobec Stanów Zjednoczonych i Europy Zachodniej w latach 1991-2001, Warszawa 2005;
T. Stępniewski (red.), Nowa Wielka Gra w regionie Azji Centralnej, Lublin-Warszawa 2012;
Współczesna Azja Centralna – seria prac nt. poradzieckich republik środkowoazjatyckich pod redakcją T. Bodio, Warszawa 2002–2005.
M. Lubicz-Miszewski, Geneza, przebieg i próby przezwyciężenia konfliktu o Naddniestrze, „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych” 2012, nr 3 (165), s. 128–129.
Arcipowska, M. (2010). Strategiczne interesy Rosji oraz Unii Europejskiej w regionie Azji Centralnej – geopolityczna rywalizacja czy partnerstwo?. W: A. Dudek, R. Mazur (red.). Rosja między imperium a mocarstwem nowoczesnym. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Czerwonnaja, S. (2013). Nowe niezależne państwa Azji Środkowej: rozróżnienia polityczne i jedyny typ systemu postradzieckiego (analiza porównawcza sytuacji lat 1990-2000). W: J.
Marszałek-Kawa, S. Gardocki (red.). Azjatyckie strategie polityki międzynarodowej i regionalnej. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Karoń, B. (2007). „Nowa Wielka Gra’ o przyszłość Azji Centralnej”. W: Wschodnioznawstwo, nr 1. Wrocław: Zakład Badań Wschodnich, Instytut Studiów Międzynarodowych, Uniwersytet Wrocławski.
Karoń, B. (2007). „Nowa Wielka Gra’ o przyszłość Azji Centralnej”. W: Wschodnioznawstwo, nr 1. Wrocław: Zakład Badań Wschodnich, Instytut Studiów Międzynarodowych, Uniwersytet Wrocławski.
B. Zdaniuk, Naddniestrze – ostatni relikt zimnej wojny, „Społeczeństwo i Polityka” 2006, nr 3 (8), s. 143–158.
Kaszuba, M. (2017). W uścisku Moskwy. Obszar poradziecki. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Rytm.
Kłaczyński, R., Sadowska E. (2013). Postradzieckie państwa Azji Centralnej. Historia, polityka, gospodarka, społeczeństwo. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego.
Kochanek, E. (2017). „Azja Centralna – rosnący w siłę dostawca surowców energetycznych”. W: Zeszyty Naukowe Akademii Sztuki Wojennej, nr 4. Warszawa: Akademia Sztuki Wojennej
Kozłowski, K. (2011). „Polityka zagraniczna Państwa Środka na przykładzie Poradzieckiej Azji Centralnej”. W: Nowa Polityka Wschodnia, nr 1. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Kozłowski, K. (2011). Państwo Środka a Nowy Jedwabny Szlak. Poradziecka Azja Centralna i Xinjiang w polityce CHRL. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.
Kozłowski, K. (2015). „Geopolityczne znaczenie poradzieckiej Azji Centralnej w kontekście przemian na rynkach gazu ziemnego”. W: Roczniki Nauk Społecznych, t. 7, nr 1. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL; Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II – Wydział Nauk Społecznych KUL
Maj, Cz. (2009). Subregion Azji Centralnej. W: I. Topolski, H. Dumała, A. Dumała (red.). Regiony w stosunkach międzynarodowych. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
Tarnawski, M. (.2011). Rosja wobec państw WNP – odbudowa imperium?. W: T. Kapuśniak (red.). Federacja Rosyjska – Wspólnota Niepodległych Państw. T. 2. Lublin–Warszawa: Instytut Europy Środkowo-Wschodniej, Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Trzaskowski, P. (2008). „Chińska strategia powrotu do Azji Centralnej – Jedwabny Szlak XXI wieku”. W: Forum Politologiczne, t. 8. Olsztyn: Instytut Nauk Politycznych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski.
V. Serzhanova, Powstanie Naddniestrzańskiej Republiki Mołdawskiej i jego implikacje, „Studia Europejskie” 2017, nr 1, s. 253–269.
Zasztowt, K. (2010). „Polityka Chin w regionie Azji Środkowej”. W: Bezpieczeństwo Narodowe, nr 13. Warszawa: Biuro Bezpieczeństwa Narodowego
A. Gil. Od radzieckiego imperium do chińskiej strefy wpływów. Azja Środkowa po 1991 roku. https://lcpijournal.panschelm.edu.pl/wp-content/uploads/2023/04/LCPI_2019_1_Andrzej-Gil-Od-radzieckiego-imperium.pdf
OSW, https://www.osw.waw.pl/pl
PISM, https://www.pism.pl/

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

• Strona przedmiotu 470-HS1-2PFK1-1 w USOSweb