Konwersatorium monograficzne z wybranej epoki 1 470-HS2-1KM1

Kurs ma na celu pogłębione poznanie historii miejskiej w Europie w okresie nowożytnym, ze szczególnym uwzględnieniem Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Skoncentruje się na analizie miast jako ośrodków politycznych, społecznych, gospodarczych i kulturalnych, a także na porównaniu ich rozwoju z miastami Europy Zachodniej. Studenci będą badać różnorodne aspekty życia miejskiego, takie jak struktury społeczne, gospodarka, przestrzeń miejska, religia, polityka i kultura, opierając się na analizie źródeł historycznych i współczesnej historiografii.

Profil studiów: ogólnoakademicki
Forma studiów: stacjonarne
Rodzaj przedmiotu: specjalizacyjny
Dziedzina: nauki humanistyczne
Dyscyplina: historia
Rok studiów/semestr: studia II st./rok I/semestr zimowy
Wymagania wstępne: brak
Liczba godzin zajęć dydaktycznych: konwersatorium 30h
Metody dydaktyczne: angażowanie studentów do aktywnego udziału w dyskusji, prezentacje multimedialne, dyskusja i debata, elementy wykładu, praca w grupach, analiza przypadku, praca na materiałach źródłowych
Forma zaliczenia zajęć: aktywność, kolokwium, opracowanie tekstu źródłowego
punkty ECTS: 2

Bilans nakładu pracy studenta: 50 godz., w tym (wg wskaźników ilościowych):
- udział studenta w konwersatorium: 30 godz.
- przygotowanie do konwersatorium i do zaliczenia: 14 godz.
- zaliczenie konwersatorium: 2 godz.
- opracowanie tekstu źródłowego: 4 godz.

Razem: 50 godz. (50:25 = 2 ECTS)

Bilans nakładu pracy studenta z udziałem bezpośrednim nauczyciela - 30 + 2 = 32 godz., (1,3 ECTS)
Nakład pracy własnej studenta - 14+4= 18 godz. (0,7 ECTS)

Prowadzący przewiduje możliwość dodatkowych, oprócz godzin dyżurów, konsultacji na prośbę studenta.

Ze względu na możliwość zmian uwarunkowań prawnych forma zajęć okresowo może ulec zmianie.

Profil studiów: ogólnoakademicki

Forma studiów: stacjonarne

Rodzaj przedmiotu: specjalizacyjny

Dziedzina: nauki humanistyczne

Dyscyplina: historia

Rok studiów/semestr: studia II st./rok I/semestr zimowy

Wymagania wstępne: brak

Liczba godzin zajęć dydaktycznych: konwersatorium 30h

Metody dydaktyczne: angażowanie studentów do aktywnego udziału w dyskusji, prezentacje multimedialne, dyskusja i debata, elementy wykładu, praca w grupach, analiza przypadku, praca na materiałach źródłowych

Forma zaliczenia zajęć: aktywność, kolokwium

punkty ECTS: 2

Bilans nakładu pracy studenta: 50 godz., w tym (wg wskaźników ilościowych):
- udział studenta w konwersatorium: 30 godz.
- przygotowanie do konwersatorium i do zaliczenia: 17 godz.
- zaliczenie konwersatorium: 2 godz.
- indywidualne konsultacje z prowadzącym: 1 godz.
Razem: 50 godz. (50:25 = 2 ECTS)

Bilans nakładu pracy studenta z udziałem bezpośrednim nauczyciela - 30 + 2 + 1 = 33 godz., (1,3 ECTS)

Nakład pracy własnej studenta – 17 (0,7 ECTS)

Prowadzący przewiduje możliwość dodatkowych, oprócz godzin dyżurów, konsultacji na prośbę studenta.

Literatura ogólna:

Augustyniak U., Historia Polski 1572–1795, różne wydania.

Bogucka M., Samsonowicz H., Dzieje miast i mieszczaństwa w Polsce przedrozbiorowej, różne wydania.

Basista J. i inni, Wielka historia świata, t. 7: Świat w XVIII wieku, Kraków 2006.

Gierowski J., Historia Polski 1492–1864, Warszawa 1972.

Gierowski J.A., Wielka historia Polski, t. 5: Rzeczpospolita w dobie złotej wolności (1648–1763), Kraków 2001.

Grzybowski S. i inni, Wielka historia świata, t. 6: Narodziny świata nowożytnego 1453–1605, Kraków 2006.

Grzybowski S. i inni, Wielka historia świata, t. 8: Świat w XVIII wieku, Kraków 2006.

Grzybowski S., Wielka historia Polski, t. 4: Dzieje Polski i Litwy (1506–1648), Kraków 2000.

Kersten A., Maciszewski J., Historia powszechna 1648–1789, Warszawa 1971.

Markiewicz M., Historia Polski 1492–1795, różne wydania.

Mikulski K., Wijaczka J., Historia powszechna XV–XVIII, różne wydania.

Rostworowski E., Historia powszechna. Wiek XVIII, różne wydania.

Wójcik Z., Historia powszechna XVI–XVII wieku, różne wydania.

Wyczański, A., Historia Powszechna. Wiek XVI, różne wydania.

Literatura ogólna:

- Augustyniak U., Historia Polski 1572–1795, różne wydania.
- Bogucka M., Samsonowicz H., Dzieje miast i mieszczaństwa w Polsce przedrozbiorowej, różne wydania.
- Basista J. i inni, Wielka historia świata, t. 7: Świat w XVIII wieku, Kraków 2006.
- Gierowski J., Historia Polski 1492–1864, Warszawa 1972.
- Gierowski J.A., Wielka historia Polski, t. 5: Rzeczpospolita w dobie złotej wolności (1648–1763), Kraków 2001.
- Grzybowski S. i inni, Wielka historia świata, t. 6: Narodziny świata nowożytnego 1453–1605, Kraków 2006.
- Grzybowski S. i inni, Wielka historia świata, t. 8: Świat w XVIII wieku, Kraków 2006.
- Grzybowski S., Wielka historia Polski, t. 4: Dzieje Polski i Litwy (1506–1648), Kraków 2000.
- Kersten A., Maciszewski J., Historia powszechna 1648–1789, Warszawa 1971.
- Markiewicz M., Historia Polski 1492–1795, różne wydania.
- Mikulski K., Wijaczka J., Historia powszechna XV–XVIII, różne wydania.
- Rostworowski E., Historia powszechna. Wiek XVIII, różne wydania.
- Wójcik Z., Historia powszechna XVI–XVII wieku, różne wydania.
- Wyczański, A., Historia Powszechna. Wiek XVI, różne wydania.

Literatura na zajęcia w cyklu 2025/2025:

- Belo A., Between History and Periodicity: Printed and Hand-Written News in 18th-Century Portugal, „E-Journal of Portuguese History” 2:2, 2004.
- Chwalba A., Wisła. Biografia rzeki, Kraków 2023.
- Cornelisse C.L.E., The economy of peat and its environmental consequences in Holland during the late Middle Ages, w: Water Management, Communities, and Environment. The Low Countries in Comparative Perspective, c. 1000-c. 1800, red. H. Greefs, M. 't Hart, Gent 2006, s. 95–121.
- Degroot D. i in., The history of climate and society: a review of the influence of climate change on the human past, „Environmental Research Letters”17, 2022, 10.
- Earle R., The Columbian Exchange, w: The Oxford Handbook of Food History, red. J.M. Pilche, s. 341–357.
- Garrioch D., 1666 and London's Fire History: A Re-Evaluation, „The Historical Journal” 59, 2016, 2, s. 319–338.
- Guzowski P., Rola nauk przyrodniczych w badaniach historycznych na przykładzie archeogenetyki i paleoekologii oraz studiów nad czarną śmiercią, w: Człowiek twórcą historii, t. 1: Człowiek i praca w procesie modernizacji społecznej i gospodarczej, red. C. Kuklo, W. Walczak, Białystok 2024, s. 15–23.
- Izdebski A., Rewolucja ekologiczna w szesnastowiecznej Polsce? Przemiany przyrodnicze okresu wczesnej nowożytności na ziemiach polskich na tle europejskim, „Historyka Studia Metodologiczne” 46, 2016, s. 25–43.
- Izdebski A., Średniowieczni rzymianie i przyroda. Interdyscyplinarna historia środowiskowa, Kraków 2018 (Część I: Historia środowiskowa: na styku tradycji i dyscyplin, s. 21–83).
- Kaczor D., Utrzymywanie czystości w wielkich miastach Prus Królewskich XVI-XVIII wieku. Studium z dziejów kultury sanitarnej w mieście nowożytnym, Gdańsk 2014.
- Karpiński A., Nowosielska E., Pożary w miastach Rzeczypospolitej w XVI–XVIII wieku i ich następstwa ekonomiczne, społeczne i kulturowe, Warszawa 2021.
- Karpiński A., W walce z niewidzialnym wrogiem. Epidemie chorób zakaźnych w Rzeczypospolitej w XVI-XVIII wieku i ich następstwa demograficzne, społeczno-ekonomiczne i polityczne, Warszawa 2000.
- Miodunka P., Chłopi południowej Małopolski wobec kryzysów żywnościowych od XVII do połowy XIX wieku, Kraków 2024, s. 324–363; 395–488.
- Miodunka P., Miasto nie istnieje samodzielnie. Nowożytny Kraków i zasoby przyrodnicze Małopolski, w: Ekobiografia Krakowa, red. A. Izdebski, R. Szmytka, Kraków 2018.
- Nunn N., Qian N., The Columbian Exchange: A History of Disease, Food, and Ideas, „Journal of Economic Perspectives” 24, 2010, 2, s. 163–188.
- Oliveira Marques A.H., Historia Portugalii, t. 2, tłum. W. Chabasiński, Warszawa 1987.
- Pfister, C., White, S., A Year Without a Summer, 1816, w: The Palgrave Handbook of Climate History, red. S. White, C. Pfister, F. Mauelshagen, Londyn 2018, s. 551–561.
- Przybylak R., Zmiany klimatu Polski i Europy w ostatnich stuleciach, „Kosmos. Problemy nauk biologicznych” 57, 2008, nr 3–4, s. 195–208.
- Rośliny w życiu codziennym mieszkańców średniowiecznego Krakowa, red. A. Mueller-Bieniek, Kraków 2012.
- Słowiński M. i in., Human impacts on environment in the preindustrial forest landscapes in Poland – An overview, „Elementa: Science of the Anthropocene” 12 (1), 2024, s.
- Sowina U., Woda i ludzie w mieście późnośredniowiecznym i wczesnonowożytnym. Ziemie polskie z Europą w tle, Warszawa 2009.
- Warde E.P., Williamson T., Fuel supply and agriculture in post-medieval England, „Agricultural History Review” 62: 1, 2014, s. 61–82.
- Związek T., Krajobrazy szesnastowiecznej Polski: las – ziemia – woda – ruda darniowa. Powiat kaliski i Wielkopolska w tle, Warszawa 2022, s. 71–131.
- Związek T., Panecki T., Osadnictwo olęderskie w badaniach nad rekonstrukcją szesnastowiecznego zalesienia na przykładzie okolic Nowego Tomyśla, „Studia Geohistorica” 5, 2017, s. 29–62.

Literatura uzupełniająca:

- Crosby, A., The Columbian exchange: biological and cultural consequences of 1492, Londyn 2003.
- Famine in European History, red. G. Alfani, C. Ó Gráda, Cambridge 2017, s. 1–24.
- Famines During the ‘Little Ice Age’ (1300–1800). Socionatural Entanglements in Premodern Societies, red. D. Collet, M. Schuh, Cham 2018, s. 3–16; 43–66.
- Guzowski P., Did the Black Death Reach the Kingdom of Poland in the Mid-Fourteenth Century?, „Journal of Interdisciplinary History” 53, 2022, 2, s. 193-223.
- Guzowski P., Reforma włóczna jako rewolucja ekologiczna, „Res Historica” 57, 2024, s. 593-608.
- Hancock J.F., Fifty Years Later – The Legacy of Alfred Crosby’s “The Columbian Exchange: Biological and Cultural Consequences of 1492”, „Economic Botany” 77, 2023, s. 82–102.
- Izdebski A., Konwergencja nauk przyrodniczych i historycznych: teoretyczny potencjał i praktyczne trudności, „Historyka. Studia Metodologiczne” 2014, vol. 44, s. 67–93.
- Izdebski A., Wahania warunków klimatycznych jako katalizator zmiany społecznej w społeczeństwach historycznych, „Studia Geohistorica” 7, 2019, s. 7–16.
- Kaniecki A., Poznań. Dzieje miasta wodą pisane, Poznań 2004.
- Kubicki R., Problem utrzymywania czystości w średniowiecznym mieście – funkcje i znaczenie łaźni publicznych na przykładzie Elbląga, „Studia Historica Gedanensia” 1, 2010, s. 35-46.
- Kulczykowski W., Długie kanały wodne w państwie krzyżackim jako przykład przekształcania naturalnych warunków hydrologicznych, w: Bariery – możliwości – wyzwania. Środowisko przyrodnicze na przestrzeni dziejów, red. R. Kleśta-Nawrocki, P. Oliński, W. Piasek, Toruń 2022, s.
- Paluchowski, P., Kizik, E. i Szarszewski, A., Epidemie w Gdańsku w XVII i XVIII w. Addenda et corrigenda, „Studia Historica Gedanensia” 12, 2021, 173–191.
- Pfister C., Wanner H., Climate and Society in Europe: The Last Thousand Years, Bern 2021.
- Power to the People. Energy in Europe over the Last Five Centuries, red. A. Kander, P. Malanima, P. Warde, Princeton 2013.
- Pożary w miastach Rzeczypospolitej w XVI–XVIII wieku i ich następstwa ekonomiczne, społeczne i kulturowe. Katalog, red. Andrzej Karpiński, współpraca E. Kalinowski, E. Nowosielska, Warszawa 2020.
- Praczyk M., Historia środowiskowa jako praktyka badawcza, „Historyka Studia Metodologiczne” 50, 2020, s. 351–376.
- Raible C.C. i in., Tambora 1815 as a test case for high impact volcanic eruptions: Earth system effects, „WIREs Climate Change” 7, 2016, 4, s. 475–614.
- Santos A., Rijo D., New Data of the 1755 Earthquake and Tsunami in Lisbon, Portugal, „Geosciences” 12 2022, 8.
- Scott S., Duncan C.J., Czarna śmierć. Epidemie w Europie od starożytności do czasów współczesnych, tłum. A. Siennicka, Warszawa 2008.
- Słomski M., Małe miasto, dwa jeziora i jeden historyk. Bariery, wyzwania i możliwości badań środowiskowych na przykładzie Dolska w XVII wieku, w: Bariery – możliwości – wyzwania. Środowisko przyrodnicze na przestrzeni dziejów, red. R. Kleśta-Nawrocki, P. Oliński, W. Piasek, Toruń 2022.
- Sowina U., Gospodarowanie wodą w Krakowie a źródła jej zanieczyszczeń na przełomie średniowiecza i nowożytności, w: Nawarstwienia historyczne miast Europy Środkowej, red. M. Wardas-Lasoń, Kraków 2016.
- Szmytka R., Zanieczyszczenia nowożytnego Krakowa, w: Ekobiografia Krakowa, red. A. Izdebski, R. Szmytka, Kraków 2018, s. 191–229.
- Ulicki B. Pożar warszawy w roku 1544 w dokumentach epoki i opracowaniach, „Almanach Warszawy” 14, 2022, s. 1–20.
- Ulicki B., Pożary dawnej Warszawy. Materiały do historii ochrony przeciwpożarowej (1261–1795), Warszawa 2020.

Ze względu na możliwość zmian uwarunkowań prawnych forma zajęć okresowo może ulec zmianie.