Metody i techniki badawcze 470-SW2-1MTB
Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z podstawowymi pojęciami i założeniami metodologii badań naukowych oraz z wybranymi metodami i technikami badawczymi stosowanymi w naukach społecznych i humanistycznych. W trakcie zajęć omówione zostaną główne etapy rozwoju metodologii badań, podstawowe orientacje metodologiczne oraz teoretyczne i empiryczne sposoby prowadzenia badań.
Szczególna uwaga zostanie poświęcona metodom jakościowym i ilościowym, metodzie porównawczej, analizie procesu decyzyjnego, metodom eksperckim, modelowaniu i prognozowaniu oraz współczesnym metodom badań cyfrowych. Zajęcia obejmują również część warsztatową, podczas której studenci będą praktycznie wykorzystywać wybrane metody i narzędzia analizy.
Przedmiot ma przygotować studentów do świadomego doboru metod i technik badawczych odpowiednich do określonego problemu badawczego oraz do oceny możliwości i ograniczeń ich zastosowania w badaniach nad procesami społecznymi, politycznymi i historycznymi.
1. Geneza i rozwój metodologii badań w naukach społecznych
2. Podejście systemowe w badaniach naukowych
3. Wprowadzenie do metod i technik badawczych. Podstawowe pojęcia metodologii badań naukowych
4. Teoretyczne metody badawcze
5. Metody i techniki badań empirycznych
6. Jakościowe metody analizy
7. Ilościowe i statystyczne metody analiz
8. Metody analizy procesu decyzyjnego
9. Metody eksperckie
10. Modelowanie i metody prognostyczne
11. Warsztat prognostyczny: metoda scenariuszowa
12.Warsztat badawczy: Metoda porównawcza
13. Warsztat badawczy: analiza treści
14. Warsztat badawczy: metoda porównawcza
15. Warsztat badawczy: analiza SWOT
Rodzaj przedmiotu
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza,
absolwent zna i rozumie:
– główne tendencje rozwojowe badań nad cywilizacjami Wschodu (KP7_WG2);
– w pogłębionym stopniu metody krytyki, analizy i interpretacji różnorodnych źródeł, rozumiejąc ich przydatność w badaniach humanistycznych (KP7_WG3).
Kryteria oceniania
Weryfikacja efektów uczenia się odbywa się na podstawie:
– przygotowania i omówienia wybranego zagadnienia z zakresu tematyki zajęć;
– aktywnego udziału w dyskusjach podczas zajęć;
– wykonania i przedstawienia zadań praktycznych realizowanych podczas warsztatów;
– znajomości podstawowych pojęć, metod i technik badawczych omawianych podczas zajęć.
Kryteria oceny: stopień opanowania wiedzy dotyczącej metodologii badań, poprawność stosowania terminologii metodologicznej, umiejętność wyjaśnienia zasad i możliwości zastosowania omawianych metod oraz poprawność wykonania zadań warsztatowych.
Literatura
Apanowicz J., Metodologiczne uwarunkowania pracy naukowej, Warszawa 2005
J. Sztumski, Wstęp do metod i technik badań społecznych
J.B. Johnson, H.T. Reynolds, J.D. Mycoff, Metody badawcze w naukach politycznych, PWN, Warszawa 2010
Kasperski, Edward, Metody i metodologia (metodologia ogólna, nauki humanistyczne, wiedza o literaturze). Podręcznik akademicki, red. nauk. Żaneta Nalewajk, Warszawa 2017
Creswell, John W. (2013). Projektowanie badań naukowych. Metody jakościowe, ilościowe i mieszane. Kraków: Wydaw. UJ
S. Janeczek, Racjonalizm a empiryzm w historii nowożytnej teorii nauki- Francis Bacon i René Descartes, [w:] Filozofia-nauka- religia. Studia i szkice z dziejów kultury intelektualnej, red. A. Starościc, Kęty: Marek Derewiecki 2018.
Metodologia nauk, cz. 1: Czym jest nauka?, red. S. Janeczek, M. Walczak, A. Starościc, Lublin: Wydawnictwo KUL 2019
Stefan Nowak, Metodologia badań społecznych, PWN, Warszawa 2012
D. Silverman, Prowadzenie badań jakościowych, Warszawa 2008.
Pelc M., Elementy metodologii badań naukowych, Warszawa 2009.
Sielezin, J.R. (2021). Metodologia badań społecznych. Definicje, terminy, pojęcia. Jelenia Góra: Wydawnictwo Poligrafia AD REM, ss. 248.
A. Grobler, Metodologia nauk, Kraków 2006
J. Such, M. Szcześniak, Filozofia nauki, Poznań 1999
Jakub Karpiński, Wprowadzenie do metodologii nauk społecznych, Warszawa 2006
Tadeusz Pawłowski, Pojęcia i metody współczesnej humanistyki, Wrocław 1977
Kuhn T.S., Struktura rewolucji naukowych, Warszawa: Aletheia 2001
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: