Border studies- wprowadzenie 480-SS1-2BSW1

KP6_WG1 – studentka, student, osoba studencka zna i rozumie definicje najważniejszych terminów socjologicznych, potrafi wskazać specyficzne problemy podejmowane przez socjologię (w szczególności w obszarze granic i pograniczy).

KP6_UW8 – studentka, student, osoba studencka potrafi identyfikować problemy społeczne wybranej zbiorowości / grupy oraz analizować, oceniać i proponować ich rozwiązania (np. w kontekście społeczności pogranicza i reżimów granicznych).

KP6_KO1 – studentka, student, osoba studencka jest zdeterminowana w kierunku potrzeby udoskonalania swoich umiejętności społecznych (m.in. w pracy badawczej i projektowej dotyczącej granic i pograniczy).

KP6_KO2 – studentka, student, osoba studencka jest otwarta na pracę w grupie, potrafi przyjmować w niej różne role i dostrzega potrzebę kreatywnego kierowania zespołem (np. podczas zespołowych analiz przypadków z zakresu Border Studies).

KP6_WG1 – weryfikacja: test/kolokwium pisemne z terminologii i podstawowych pojęć

KP6_UW8 – weryfikacja: projekt pisemny lub prezentacja zespołowa dotycząca wybranego przypadku granicy/pogranicza (identyfikacja problemu społecznego + propozycje rozwiązań).

KP6_KO1 – weryfikacja: obserwacja zaangażowania w zajęciach (dyskusje, praca warsztatowa) + krótka autorefleksja pisemna osoby studenckiej na koniec kursu.

KP6_KO2 – weryfikacja: ocena pracy w grupie przy realizacji projektu border studies (współpraca, podział ról, odpowiedzialność za część zadania).

Obowiązkowa:

Barth, F. (2006). Grupy i granice etniczne: społeczna organizacja różnic kulturowych. W: M. Kempny, E. Nowicka (red.), Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej. Kontynuacje (s. 348–380). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Brambilla, C. (2015). Exploring the critical potential of the borderscapes concept. Geopolitics, 20(1), 14–34.

Buchowski, M. (2024). Autorytaryzm, rządy prawa a reżim graniczny. Przypadek Polski. Lud, 108, 270–305.

Donnan, H., Wilson, T. M. (2007) . Granice tożsamości, narodu, państwa (tłum. M. Głowacka‑Grajper). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Kolossov, V., Scott, J. (2013). Selected conceptual issues in border studies. Belgeo. Revue belge de géographie, 2013(1), 1–19.

Lamont, M., Molnár, V. (2002). The study of boundaries in the social sciences. Annual Review of Sociology, 28, 167–195.

Studia nad granicami i pograniczami. Leksykon. (2020). E. Opiłowska, K. Stokłosa, M. Hałas, M. Halamska (red.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar (wybrane hasła).

Wilson, T. M., Donnan, H. (red.). (2012). A Companion to Border Studies. Malden, MA – Oxford: Wiley‑Blackwell (wybrane rozdziały).

Uzupełniająca:

Bartkowski, J. (2003). Tradycja i polityka. Wpływ tradycji kulturowych polskich regionów na współczesne zachowania społeczne i polityczne. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.

Brambilla, C., Laine, J., Scott, J. W., Bocchi, G. (red.). (2015). Borderscaping: Imaginations and Practices of Border Making. Burlington: Ashgate.

Ćwiek‑Rogalska, K. (2017). Zapamiętane w krajobrazie. Krajobraz kulturowy czesko‑niemieckiego pogranicza w czasach przemian. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Haselsberger, B. (2014). Decoding borders. Appreciating border impacts on space and people. Planning Theory & Practice, 15(4), 505–526.

Kearney, M. (1991). Borders and boundaries of state and self at the end of empire. Journal of Historical Sociology, 4(1), 52–74.

Kurcz, Z. (2009). O transgraniczu i transgraniczności. W: Z. Kurcz, A. Sakson (red.), Polskie transgranicza (s. xx–xx). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Lisiecki, S. (2009). O granicach naturalnych, politycznych, społecznych i… granicach w głowie. Szkice do socjologii pogranicza polsko‑niemieckiego. Poznań: Wydawnictwo Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.

Lubaś, M. (2013). Różnorodność w działaniu. Antropologia granic społecznych niegdyś i obecnie. W: G. Kubica, H. Rusek (red.), Granice i pogranicza: państw, grup, dyskursów. Perspektywa socjologiczna i antropologiczna (s. 53–76). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.

Porczyński, D. (2024). Badanie pogranicza fantomowego. Omówienie technik i procedur. Przegląd Socjologii Jakościowej, 20(2), 90–117.

Sadowski, A. (2008). Pogranicze – pograniczność – tożsamość pograniczna. Pogranicze. Studia Społeczne, 14, 17–30.

Sadowski, A. (2019). Społeczeństwo wielokulturowe z perspektywy pogranicza. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.

Sadowski, A., Czerniawska, M. (1999). Tożsamość Polaków na pograniczach. Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.

Van Houtum, H., Van Naerssen, T. (2002). Bordering, ordering and othering. Tijdschrift voor Economische en Sociale Geografie, 93(2), 125–136

Wojakowski, D. (2013). Kłopoty z pograniczem. Socjologia wobec tradycji i ponowoczesności. Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Organizacja i Zarządzanie, 65, 419–431.

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

• Strona przedmiotu 480-SS1-2BSW1 w USOSweb