Nowe technologie cyfrowe w SM 490-MS2-1NTC

- Student zna i rozumie dynamikę relacji między uczestnikami stosunków międzynarodowych (KP7_WG1)
- Student zna i rozumie specyfikę stosunków międzynarodowych polegającą na ich interdyscyplinarnym charakterze (KP7_WG3)
- Student zna dogłębnie uwarunkowania historyczne fundamentalnych dylematów cywilizacyjnych wybranych obszarów świata ((KP7_WK1)

1. Prezentacja w grupach czy jednoosobowa (30%): każda grupa czy osoba prowadzi część jednych zajęć (ok. 15 minut): przedstawia aktualne wydarzenia związane z tematem, wyjaśnia kluczowe pojęcie i prowadzi ćwiczenie dla grupy. Oceniane są: trafność i aktualność treści, jasność przekazu, umiejętność zaangażowania grupy.

2. Projekt zespołowy albo jednoosobowy (40%): zespół tworzy produkt odpowiadający na rzeczywisty problem z wybranego obszaru tematycznego (np. policy brief, prototyp aplikacji lub strony, system lub procedura reagowania, interaktywna mapa lub zestawienie danych, gra lub symulacja, scenariusz przyszłości). Do projektu dołącza się jednostronicowe uzasadnienie (problem, aktorzy, pojęcie lub teoria z zajęć, uzasadnienie rozwiązania) oraz przeprowadza krótką obronę na ostatnich zajęciach. Oceniane są przede wszystkim jakość analizy (rozumienie aktorów i relacji władzy, wykorzystanie pojęć i literatury z zajęć) oraz jakość obrony; sam produkt jest kryterium dodatkowym. Format projektu zespół uzgadnia z prowadzącą do połowy semestru. Dla chętnych dostępna jest forma pisemna (policy brief).

3. Aktywność na zajęciach (30%): udział w dyskusjach, wykonywanie zadań w trakcie zajęć, przegląd aktualnych wydarzeń, refleksja na zakończenie semestru.

Skala ocen: 91–100% bardzo dobry; 81–90% dobry plus; 71–80% dobry; 61–70% dostateczny plus; 51–60% dostateczny; 50% i mniej niedostateczny.

Temat 1. Wprowadzenie
• [PL] Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Dziesięć przełomowych technologii 2025 roku – kierunki rozwoju i wpływ na przyszłość, PARP, 25.09.2025, https://www.parp.gov.pl/component/content/article/89280:dziesiec-przelomowych-technologii-2025-roku-kierunki-rozwoju-i-wplyw-na-przyszlosc (czytany na zajęciach)
Temat 2. Teoria i nowe dyplomacje
Materiały do wyboru:
• [PL] P. Lewandowski, Od innowacji do konfrontacji. Rywalizacja technologiczna jako aspekt nowego wymiaru zmagań geopolitycznych (geotechnopolitycznych), „Studia Politologica” 2024, t. 33, s. 95–111, DOI: 10.24917/20813333.33.9
• [PL] T. Pawłuszko, Rywalizacja technologiczna państw. Wnioski dla Polski, Łukasiewicz – ITECH, Warszawa 2026, https://lukasiewicz.gov.pl/wp-content/uploads/sites/38/2026/06/Rywalizacja-technologiczna-panstw.-Wnioski-dla-Polski-komentarz-dr-hab.-Tomasz-Pawluszko-Lukasiewicz-ITECH.pdf
• [EN] K.A. Eggeling, Three opportunities for expanding Danish „Techplomacy”, DIIS Policy Brief, 8.07.2025, https://research.diis.dk/en/publications/three-opportunities-for-expanding-danish-techplomacy/
• [EN] D. Draudt-Véjares, Why Korea’s President Skipped Washington for Silicon Valley and Brasília, Carnegie Endowment for International Peace, 13.08.2026, https://carnegieendowment.org/emissary/2026/08/korea-lee-americas-tour-industrial-diplomacy-ai
Materiały dodatkowe:
• [PL] A. Gałganek, Maszyny wojny. Technologia militarna w społecznej historii stosunków międzynarodowych, „Przegląd Strategiczny” 2011, nr 2, https://pressto.amu.edu.pl/index.php/ps/article/download/5992/6057/11724
• [EN] J. Eriksson, L. Newlove-Eriksson, Theorizing technology and international relations: prevailing perspectives and new horizons, [w:] G. Giacomello, F.N. Moro, M. Valigi (red.), Technology and International Relations, Edward Elgar, Cheltenham 2021, https://www.elgaronline.com/downloadpdf/edcoll/9781788976060/9781788976060.00007.pdf
• [EN] H. Farrell, A.L. Newman, Weaponized Interdependence: How Global Economic Networks Shape State Coercion, „International Security” 2019, t. 44, nr 1, s. 42–79, DOI: 10.1162/isec_a_00351
Temat 3. Sztuczna inteligencja
Materiały do wyboru:
• [PL] Polska Agencja Inwestycji i Handlu, Dogonić i przegonić. Chińskie ambicje SI, PAIH, Warszawa 2026, https://www.trade.gov.pl/wp-content/uploads/2026/02/Chinskie-ambicje-SI.pdf
• [PL] A. Wójtowicz, Pakiet Omnibus AI osłabia unijne regulacje sztucznej inteligencji, „Biuletyn PISM” nr 39 (3173), 26.06.2026, https://www.pism.pl/webroot/upload/files/Biuletyn/Biuletyn%20PISM%20nr%2039%20(3173)%2026%20czerwca%202026.pdf
• [PL] F. Leśniewicz, Autonomia zamiast suwerenności. Ramy dla zarządzania zależnościami technologicznymi w Polsce, Polski Instytut Ekonomiczny, Warszawa 2026, https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2026/07/PIE_Point-paper_Autonomia-strategiczna.pdf
• [EN] Atlantic Council Technology Programs, Eight ways AI will shape geopolitics in 2026, 15.01.2026, https://www.atlanticcouncil.org/dispatches/eight-ways-ai-will-shape-geopolitics-in-2026/
• [EN] B. Tanner, C.F. Kerry, A.W. Wyckoff, N. Kyosovska, A. Renda, E. Tabassi, Is AI sovereignty possible? Balancing autonomy and interdependence, Brookings Institution, 17.02.2026, https://www.brookings.edu/articles/is-ai-sovereignty-possible-balancing-autonomy-and-interdependence/
• [EN, wideo] J. Harris, This Is How AI Is Rewriting the Rules of War, YouTube 2025, https://youtu.be/geaXM1EwZlg
• [EN, podcast] CSIS, GeoTech Wars: Semiconductors and Geopolitics with Chip War Author Dr. Chris Miller, 21.09.2023, https://www.csis.org/blogs/perspectives-innovation/geotech-wars-semiconductors-and-geopolitics-chip-war-author-dr-chris
Materiały dodatkowe:
• [PL] K. Kumalski, Sztuczna inteligencja w polityce bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej, „Stosunki Międzynarodowe – International Relations” 2020, t. 56, nr 1, s. 66–90, DOI: 10.7366/020909611202004
• [EN] M.C. Horowitz, Artificial Intelligence, International Competition, and the Balance of Power, „Texas National Security Review” 2018, t. 1, nr 3, s. 36–57, https://tnsr.org/2018/05/artificial-intelligence-international-competition-and-the-balance-of-power/
• [EN] M. Giambertoni, The Transatlantic Artificial Intelligence Calculus: U.S.–European Union and Member State AI Cooperation in an Era of Strategic Competition, RAND, 7.07.2026, https://www.rand.org/pubs/research_reports/RRA4754-1.html
Temat 4. Energia i surowce krytyczne
Materiały do wyboru:
• [PL] M. Kalwasiński, M. Bogusz, Cios w europejską obronność: Chiny zaostrzają kontrolę eksportu produktów strategicznych, „Analizy OSW”, 14.10.2025, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2025-10-14/cios-w-europejska-obronnosc-chiny-zaostrzaja-kontrole-eksportu
• [PL] M. Marszycki, Ile energii będą potrzebować polskie centra danych, ITwiz, 10.02.2026, https://itwiz.pl/ile-energii-beda-potrzebowac-polskie-centra-danych/
• [EN] International Energy Agency, Global Critical Minerals Outlook 2026 (streszczenie), 16.07.2026, https://www.iea.org/news/supply-concentration-export-restrictions-and-declining-investment-put-critical-mineral-security-at-risk
• [EN] International Energy Agency, Energy and AI. Executive Summary, 2025, https://www.iea.org/reports/energy-and-ai/executive-summary
• [EN] M. Barata da Rocha, A.M. Collin, C. Reverdy, Competing for inputs: how the European Union can improve critical raw materials supply security, Bruegel Policy Brief, 9.07.2026, https://www.bruegel.org/policy-brief/competing-inputs-how-european-union-can-improve-critical-raw-materials-supply-security
• [EN] M. McBride, Battery Geopolitics: Balancing Industrial Power in the Race to Store Energy, Carnegie Endowment for International Peace, 29.06.2026, https://carnegieendowment.org/research/2026/06/battery-geopolitics-balancing-industrial-power-in-race-to-store-energy
Materiały dodatkowe:
• [PL] L. Kwieciński, A. Barbarzak, Polityka surowców krytycznych jako element strategii bezpieczeństwa – stan obecny i wyzwania, „Sprawy Międzynarodowe” 2025, t. 78, nr 1, s. 147–176, DOI: 10.35757/SM.2025.78.1.06
• [EN] I. Øverland, The geopolitics of renewable energy: Debunking four emerging myths, „Energy Research & Social Science” 2019, t. 49, DOI: 10.1016/j.erss.2018.10.018
• [EN] J. Boafo, S. Dotsey, R. Spencer, Energy transition diplomacy: The EU’s pursuit of Africa’s critical minerals for renewable energy at whose expense?, „Energy Research & Social Science” 2025, t. 127, 104213, DOI: 10.1016/j.erss.2025.104213
Temat 5. Cyberbezpieczeństwo i odporność cyfrowa
Materiały do wyboru:
• [PL] CSIRT GOV / Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Raport o stanie bezpieczeństwa cyberprzestrzeni RP w 2025 roku, Warszawa, wrzesień 2026, https://abw.gov.pl/pl/aktualnosci/2841,Raport-o-stanie-bezpieczenstwa-cyberprzestrzeni-RP-w-2025-roku.pdf
• [PL] F. Bryjka, A.M. Dyner, A. Kozioł, Biała księga rosyjskich aktów sabotażu i dywersji wobec członków Rady Państw Morza Bałtyckiego, PISM, Warszawa, maj 2026, https://pism.pl/webroot/upload/files/Raport/Bia%C5%82a%20ksi%C4%99ga%20rosyjskich%20akt%C3%B3w%20sabota%C5%BCu%20i%20dywersji%20wobec%20cz%C5%82onk%C3%B3w%20Rady%20Pa%C5%84stw%20Morza%20Ba%C5%82tyckiego.pdf
• [PL] K. Dudzińska, Bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej w regionie Morza Bałtyckiego, „Biuletyn PISM” nr 5 (3008), 16.01.2025, https://pism.pl/webroot/upload/files/Biuletyn/Biuletyn%20PISM%20nr%205%20(3008)%2016%20stycznia%202025%20r.pdf
• [PL] CERT Polska, Raport roczny z działalności CERT Polska 2025, NASK PIB, Warszawa 2026, https://cert.pl/uploads/docs/Raport_CP_2025.pdf
• [PL] Strategia Cyberbezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej na lata 2025–2029, przyjęta przez Radę Ministrów 10.03.2026 (wybrane fragmenty)
• [EN] ENISA, ENISA Threat Landscape 2026, 22.09.2026, https://www.enisa.europa.eu/publications/enisa-threat-landscape-2026
• [EN] European Commission, Submarine Cable Infrastructures Expert Group, Security and Resilience of EU Submarine Cable Infrastructures: Cable Security Toolbox and Cable Projects of European Interest, styczeń 2026, https://polarconnect.net/wp-content/uploads/2026/02/Report__Security_and_Resilience_of_EU_Submarine_Cable_Infrastructures_QDRKip0nhgQCN6PhPs5YYFoxHC8_124234.pdf
Materiały dodatkowe:
• [PL] M. Piekarski, Infrastruktura krytyczna jako cel ataków hybrydowych i konwencjonalnych. Wnioski z ukraińskich doświadczeń, „Terroryzm – studia, analizy, prewencja” 2025, wydanie specjalne, s. 115–135, DOI: 10.4467/27204383TER.25.004.21507
• [EN] J. Ruohonen, K. Rindell, S. Busetti, From cyber security incident management to cyber security crisis management in the European Union, „Computers & Security” 2025, t. 159, 104689, wersja otwarta: https://arxiv.org/pdf/2504.14220
Temat 6. Astropolityka i łączność satelitarna
Materiały do wyboru:
• [PL] W. Rohm i in., Strategia kosmiczna 2026–2035: raport diagnostyczno-strategiczny sektora kosmicznego w Polsce, Wrocław 2025, https://www.wroclaw.pl/beta2/files/dokumenty/1035062/Strategia%20kosmiczna%202026%20-%20raport_analityczny.pdf
• [PL] Ministerstwo Rozwoju i Technologii, Polska wzmacnia swoje zaangażowanie w europejską politykę kosmiczną, gov.pl, 27.11.2025, https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/polska-wzmacnia-swoje-zaangazowanie-w-europejska-polityke-kosmiczna
• [EN] EUSPA, Commission accelerates IRIS² deployment with enhanced security and expanded satellites network, 7.08.2026, https://www.euspa.europa.eu/newsroom-events/news/commission-accelerates-iris2-deployment-enhanced-security-and-expanded
• [EN] ICEYE, ICEYE leads a new era of sovereign intelligence from space with €1B funding round, 9.06.2026, https://iceye.com/newsroom/press-releases/iceye-leads-a-new-era-of-sovereign-intelligence-from-space-with-1b-funding-round
• [EN] V. Samson, K. Brett (red.), 2026 Global Counterspace Capabilities Report (streszczenie), Secure World Foundation, kwiecień 2026, https://www.swfound.org/publications-and-reports/2026-global-counterspace-capabilities-report
• [EN, wideo] CSIS i Secure World Foundation, What Are the Biggest Space Threats in 2026?, 22.05.2026, https://www.csis.org/events/what-are-biggest-space-threats-2026
• [EN, wideo] London School of Economics, The International Politics of Outer Space, YouTube 2023, https://www.youtube.com/watch?v=iNroL4ZT_qA
Materiały dodatkowe:
• [PL] W. Mazurek, Ochrona krytycznej infrastruktury satelitarnej i jej znaczenie dla globalnego bezpieczeństwa. Wybrane aspekty, „Biuletyn Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół Wydziału Prawa KUL” 2024, t. 19, nr 21(2), s. 131–142, DOI: 10.32084/bsawp.8532
• [EN] B. Gerałt, Starlink’s Provision of Telecommunication Services During the Time of Armed Conflict and Its Consequences from the Perspective of Public International Law, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica” 2024, t. 106, s. 189–197, DOI: 10.18778/0208-6069.106.11
Temat 7. Informacja i dezinformacja
Materiały do wyboru:
• [PL] M.F. Bukowski, A. Grzegorzewska, Nowa fala rosyjskiej dezinformacji wobec Polski 2026: wzorce, narzędzia, odpowiedzi, Fundacja im. Kazimierza Pułaskiego, 30.06.2026, https://pulaski.pl/wp-content/uploads/2026/06/Raport_Nowa-Fala-Dezinformacji.pdf
• [PL] NASK PIB, Reakcja platform społecznościowych na zgłoszenia w 2025 roku, Warszawa 2026 (wybrane fragmenty), https://nask.pl/media/2026/06/Reakcja-platform-spolecznosciowych-na-zgloszenia.pdf
• [PL] D. Komander, M. Kostecki, Deepfake. Od internetowej ciekawostki do narzędzia oszustw i dezinformacji, Demagog, 23.11.2025, https://demagog.org.pl/analizy_i_raporty/deepfake-od-internetowej-ciekawostki-do-narzedzia-oszustw-i-dezinformacji/
• [PL, wideo] Przedstawicielstwo Komisji Europejskiej w Polsce, Dezinformacja pod lupą! (seria edukacyjna), https://zpe.gov.pl/a/dezinformacja-pod-lupa---seria-edukacyjna-przedstawicielstwa-komisji-europejskiej-w-polsce/D8J7DXCSJ
• [EN] European External Action Service, 4th EEAS Report on Foreign Information Manipulation and Interference Threats, Bruksela, marzec 2026 (streszczenie), https://www.eeas.europa.eu/eeas/4th-eeas-annual-report-foreign-information-manipulation-and-interference-threats_en
Materiały dodatkowe:
• [PL] A. Dwojnych, B. Probierz, Przeciwdziałanie dezinformacji w przestrzeni Polski lokalnej – rekomendacje rozwiązań, Centrum Łukasiewicz, Warszawa 2025, https://lukasiewicz.gov.pl/wp-content/uploads/2026/03/Przeciwdzialanie-dezinformacji-w-przestrzeni-Polski-lokalnej-%E2%80%93-rekomendacje-rozwiazan.pdf
• [EN] C. Wardle, H. Derakhshan, Information Disorder: Toward an interdisciplinary framework for research and policymaking, Council of Europe, Strasbourg 2017, https://rm.coe.int/information-disorder-toward-an-interdisciplinary-framework-for-researc/168076277c
• [EN] R. Chesney, D. Citron, Deep Fakes: A Looming Challenge for Privacy, Democracy, and National Security, „California Law Review” 2019, t. 107, s. 1753–1820, wersja otwarta: DOI 10.2139/ssrn.3213954
• [EN] A. Majchrzak, Russian disinformation and the use of images generated by artificial intelligence (deepfake) in the first year of the invasion of Ukraine, „Media Biznes Kultura” 2023, nr 1(14), s. 42–55, https://ejournals.eu/czasopismo/media-biznes-kultura/artykul/russian-disinformation-and-the-use-of-images-generated-by-artificial-intelligence-deepfake-in-the-first-year-of-the-invasion-of-ukraine

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

• Strona przedmiotu 490-MS2-1NTC w USOSweb