Służby specjalne w stosunkach międzynarodowych 490-MS2-1PF8
Zajęcia wprowadzają do tematyki służb specjalnych. Charakteryzują zadania i cel działań służby wywiadu i kontrwywiadu. Wskazują na konkretne działania obu typów służb specjalnych w polityce zagranicznej państwa oraz w budowaniu jego pozycji międzynarodowej. W ramach case study podczas zajęć opisane zostaną:
o operacja "MOST" oraz "SAMUM"
o Atak na Siergieja Skripala i jego córkę
o Ingerencje wywiadowcze w proces wyborczy w USA 2016 r.
o Operacja "Ghostwriter"
Podczas zajęć podjęte zostaną takie zadnienia jak:
Funkcje służb specjalnych w systemie bezpieczeństwa:
o Funkcja informacyjna, procesowa, ochronno-kontrolna
o Działania operacyjno-rozpoznawcze
Służby specjalne w systemie stosunków międzynarodowych:
o Wpływ służb specjalnych na politykę zagraniczną
o Dyplomacja wywiadowcza i jej instrumenty
Zagrożenia hybrydowe i działania pozainformacyjne
o Operacje specjalne w przestrzeni międzynarodowej
o Dezinformacja i wojna informacyjna
Współpraca międzynarodowa służb specjalnych
o "Five Eyes"
o Klub Berneński
o Współpraca antyterrorystyczna
|
W cyklu 2025:
Zajęcia wprowadzają do tematyki służb specjalnych. Charakteryzują zadania i cel działań służby wywiadu i kontrwywiadu. Wskazują na konkretne działania obu typów służb specjalnych w polityce zagranicznej państwa oraz w budowaniu jego pozycji międzynarodowej. W ramach case study podczas zajęć opisane zostaną: |
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia przedmiotu
w sali
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza - Student zna i rozumie:
W1: Podstawowe pojęcia z zakresu problematyki służb specjalnych, ich rolę i znaczenie w strukturach państwa
W2: Zadania i metody pracy służb specjalnych oraz ich miejsce w systemie bezpieczeństwa narodowego
W3: Rolę służb specjalnych w polityce bezpieczeństwa i polityce zagranicznej państwa
W4: Strukturę i funkcjonowanie głównych światowych służb specjalnych
Umiejętności - Student potrafi:
U1: Obserwować i interpretować działalność służb specjalnych jako instrumentu polityki zagranicznej i bezpieczeństwa państwa
U2: Analizować operacje wywiadowcze z wykorzystaniem metodyki naukowej
U3: Korzystać ze źródeł informacji na temat służb specjalnych i przygotować na tej podstawie analizę
U4: Oceniać kierunki działalności służb specjalnych uwzględniając uwarunkowania wewnętrzne i zewnętrzne
Kompetencje społeczne - Student jest gotów do:
K1: Przedstawiania własnych argumentów w dyskusji na temat roli służb specjalnych w stosunkach międzynarodowych
K2: Krytycznej oceny informacji dotyczących działalności służb specjalnych
K3: Współpracy zespołowej przy realizacji projektów analitycznych
Kryteria oceniania
METODY DYDAKTYCZNE
• Wykład informacyjny z prezentacją multimedialną
• Wykład problemowy z dyskusją
• Analiza przypadków (case study)
• Praca w grupach
• Prezentacje studentów
• Dyskusja panelowa
Struktura kryteriów oceniania
1. Aktywność i uczestnictwo w zajęciach (40% oceny końcowej)
Kryterium jakości nad ilością: Ocenie podlega jakość wypowiedzi i wkład w dyskusję, a nie sama częstotliwość zabierania głosu.
Elementy oceniane:
Przygotowanie do zajęć - znajomość omawianych materiałów i case studies
Konstruktywny udział w dyskusji - reagowanie na wypowiedzi innych, zadawanie pytań, rozwijanie wątków
Analityczne myślenie - umiejętność identyfikacji problemów w case studies
Słuchanie aktywne - uwzględnianie w swoich wypowiedziach wcześniejszych komentarzy
Prezentacje studentów (40% oceny końcowej)
Kryteria oceny prezentacji:
Dokładność faktograficzna - brak błędów merytorycznych
Kompletność - pełne omówienie zagadnienia
Wykorzystanie źródeł - jakość i różnorodność literatury
Umiejętności prezentacyjne
Udział w dyskusji (20% oceny końcowej)
Literatura
Białek P., Zarys pracy analityczno-informacyjnej realizowanej dla odbiorców zewnętrznych przez Urząd Ochrony Państwa i Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, „Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Wyd. spec.” 2011, s. 166-172, https://abw.gov.pl/download.php?s=18&id=3402.
Grabowska-Siwiec A. Informacja kontrwywiadu RP jako element zasilający polityczny proces decyzyjny, „Świat Idei i Polityki” 2024, t. 23, nr 1, s. 178–195, https://czasopisma.ukw.edu.pl/index.php/sip/article/view/2374/2441, https://doi.org/10.34767/SIIP.2024.01.09.
Grabowska-Siwiec A., Kontrwywiad a władza. Od Departamentu II MSW do Zarządu Kontrwywiadu UOP, Forum Media Company, Warszawa 2024.
Grabowska-Siwiec A., Praca informacyjna Departamentu II Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w okresie negocjacji „układu między PRL a RFN o podstawach normalizacji wzajemnych stosunków 1969-1970”, „Aparat Represji w Polsce Ludowej 1944-1989” 2024, nr 22, s. 560-580, DOI: 10.48261/arprl242219.
Grabowska-Siwiec A., Praca informacyjna kontrwywiadu cywilnego okresu drugiej połowy lat osiemdziesiątych XX w. i transformacji ustrojowej w Polsce, „Społeczeństwo i Polityka” 2023, nr 3(76), s. 231-251, https://wydawnictwo.vistula.edu.pl/index.php/sp/article/view/13/27, doi.org/10.34765/sp.0323.a13.
Janik W., Maśloch P., Wierzbicki S., Służby specjalne Rzeczypospolitej Polskiej w zwalczaniu współczesnych zagrożeń – wybrane zagadnienia, Wydawnictwo Naukowe Sophia, Katowice 2017.
Minkina M., Proces wywiadowczy Część I, „Zeszyty Naukowe AON” 2011 nr 1(82), s. 91-115.
Minkina M., Sztuka wywiadu w państwie współczesnym, Bellona, Oficyna wydawnicza RYTM, Warszawa 2014.
Siemiątkowski Z., Rola i miejsce wywiadu w procesie podejmowania decyzji politycznych [w:] Siemiątkowski Z., Zięba A. (red.), Służby specjalne we współczesnym państwie, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2016, s.37-47.
Siemiątkowski, Z. (2009). Wywiad a władza. Wywiad cywilny w systemie sprawowania władzy politycznej PRL. Warszawa: ASPRA-JR
LITERATURA UZUPEŁNIAJĄCA:
Projekt Ustawy o czynnościach operacyjno-rozpoznawczych (2008), https://orka.sejm.gov.pl/proc6.nsf/projekty/353_p.htm.
Górka M., Rola i zadania kontrwywiadu w obszarze funkcjonowania państwa z uwzględnieniem wybranych aspektów polityki bezpieczeństwa III RP, „Środkowoeuropejskie Studia Polityczne” 2017, (2), s. 103–124, https://pressto.amu.edu.pl/index.php/ssp/article/view/9836/9443, DOI 10.14746/ssp.2017.2.6.
Siuda M., Wywiał K., Służby Bezpieczeństwa Państwa Belgii – wybrane aspekty działań w ramach profilaktyki kontrwywiadowczej, „Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego” 2013, nr 9 (5), s. 194-201.
Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, Dz. U. 2025, poz. 902.
Ustawa z dnia … Kodeks pracy operacyjnej, PROJEKT, dn. 17.04.2023, https://civitas.edu.pl/wp-content/uploads/2023/05/kodeks-pracy-operacyjnej-projekt-17042023.pdf.
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych, Dz.U. 2024, poz. 632 ze zm., https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20101821228/U/D20101228Lj.
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa, Dz.U. z 1999 r. nr 51, poz. 526 ze zm.
Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego, Dz.U. 2034, poz. 1405 ze zm.
Christopher, A. (1998). Tylko dla oczu prezydenta. Od Washingtona do Busha – amerykańscy prezydenci i tajne służby. Warszawa
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: