Ukraina, Białoruś, Rosja w SM 490-MS2-2UBR
Rok studiów - rok II, II st. semestr 1
Forma studiów - stacjonarne.
Wymagania wstępne - podstawowa wiedza z zakresu historii najnowszej, stosunków międzynarodowych, współczesnych systemów politycznych oraz bezpieczeństwa międzynarodowego
Liczba godzin zajęć dydaktycznych 30 godzin -wykład
Metody dydaktyczne - wykład konwersatoryjny, metoda problemowa, (w ramach wykładu).
Punkty ECTS 4
Udział w zajęciach dydaktycznych – 30 godz.; bieżące przygotowanie do zajęć i zapoznanie się ze wskazanymi materiałami – 20 godz.; studiowanie literatury podstawowej i uzupełniającej – 20 godz.; analiza dokumentów źródłowych, raportów i materiałów analitycznych – 10 godz.; przygotowanie prezentacji/projektu problemowego – 10 godz.; przygotowanie do egzaminu końcowego – 8 godz.; egzamin i konsultacje – 2 godz. Łącznie: 100 godz. = 4 ECTS.
Celem przedmiotu jest przedstawienie miejsca Ukrainy, Białorusi i Federacji Rosyjskiej w stosunkach międzynarodowych od rozpadu ZSRR do współczesności, ze szczególnym uwzględnieniem Ukrainy jako samodzielnego uczestnika polityki międzynarodowej.
Wprowadzenie obejmie historyczne uwarunkowania państwowości i tożsamości tych państw oraz genezę, funkcjonowanie i rozpad ZSRR. Główna część zajęć poświęcona będzie polityce zagranicznej Ukrainy po 1991 r., jej relacjom z Rosją, UE, NATO, USA i Polską, polityce wielowektorowej, denuklearyzacji i memorandum budapeszteńskiemu, pomarańczowej rewolucji, Euromajdanowi oraz wojnie rosyjsko-ukraińskiej od 2014 r., w tym pełnoskalowej agresji Rosji rozpoczętej w 2022 r.
Omówiona zostanie również ewolucja polityki zagranicznej Rosji – od koncepcji „bliskiej zagranicy” i prób reintegracji przestrzeni postsowieckiej po konflikt z Zachodem i politykę rewizjonistyczną. W przypadku Białorusi analizowane będą jej stosunki z Rosją i Zachodem, Państwo Związkowe, polityka wielowektorowa, kryzys 2020 r. oraz pogłębiająca się zależność od Rosji.
Zajęcia obejmą także stosunki polsko-ukraińskie oraz wpływ wojny rosyjsko-ukraińskiej na bezpieczeństwo europejskie i ład międzynarodowy. Wykorzystywane będą dokumenty państwowe i organizacji międzynarodowych, literatura naukowa oraz analizy eksperckie.
Tryb prowadzenia przedmiotu
zdalnie
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty kształcenia
UBR_W01 – KP7_WG4, KP7_WK1 – student zna i rozumie historyczne, polityczne, społeczne, gospodarcze i kulturowe uwarunkowania miejsca Ukrainy, Białorusi i Rosji w stosunkach międzynarodowych, ze szczególnym uwzględnieniem genezy państwowości Ukrainy i konsekwencji rozpadu ZSRR.
UBR_W02 – KP7_WG1, KP7_WG5 – student zna i rozumie główne kierunki oraz dynamikę polityki zagranicznej Ukrainy, Białorusi i Federacji Rosyjskiej po 1991 r., ich wzajemnych relacji oraz stosunków z najważniejszymi uczestnikami systemu międzynarodowego.
UBR_W03 – KP7_WG1, KP7_WG4, KP7_WK1 – student zna i rozumie uwarunkowania oraz międzynarodowe konsekwencje wojny rosyjsko-ukraińskiej i jej wpływ na bezpieczeństwo europejskie oraz ład międzynarodowy.
UBR_U01 – KP7_UW1 – student potrafi samodzielnie analizować i interpretować politykę zagraniczną Ukrainy, Białorusi i Rosji oraz wyjaśniać związki między procesami regionalnymi a przemianami systemu międzynarodowego.
UBR_U02 – KP7_UW2, KP7_UK2 – student potrafi krytycznie analizować źródła, dokumenty i różne interpretacje procesów międzynarodowych oraz formułować i uzasadniać własne wnioski.
UBR_K01 – KP7_KK1, KP7_KR1 – student jest gotów do krytycznej oceny informacji i własnej wiedzy, weryfikowania stanowiska w świetle nowych źródeł i argumentów oraz odpowiedzialnego udziału
Kryteria oceniania
Podstawową formą weryfikacji efektów uczenia się jest egzamin ustny obejmujący problematykę przedstawioną podczas zajęć oraz wskazaną literaturę przedmiotu.
Literatura
Literatura podstawowa:
T. Kapuśniak, Ukraina jako obszar wpływów międzynarodowych po zimnej wojnie, Lublin 2008
P. Krzykowski, T. Kubaczyk, M. Żyła, Ukraina jako obszar walki o wpływy i rywalizacji międzynarodowej, Warszawa 2019.
Ukraina w stosunkach międzynarodowych, red. M. Pietraś, T. Kapuśniak, Lublin 2007
S.Plokhy, Wrota Ukrainy. Zrozumieć Ukrainę, Kraków 2022.
S. Plokhy, Rosja - Ukraina. Największe starcie XXI wieku, Kraków 2024
E. Mironowicz, Polityka zagraniczna Białorusi 1990–2010, Białystok 2011
Literatura uzupełniająca
T. A. Olszański, Historia Ukrainy XX wieku, Warszawa 1994.
Anna Czyż, Obszar poradziecki w polityce zagranicznej Federacji Rosyjskiej, Katowice 2023
W., Baluk, Polityka zagraniczna i bezpieczeństwa krajów Wspólnoty Niepodległych Państw, Wrocław 2008
O. Barburska, Polityka wschodnia Unii Europejskiej jako część składowa polityki zagranicznej UE, Warszawa 2018
T. Kapuśniak, Polityka Unii Europejskiej wobec Ukrainy, „Stosunki Międzynarodowe - International Relations” 2007, nr 3-4 (t. 36), s. 161-174
Z. Brzeziński, Wielka szachownica. Główne cele polityki amerykańskiej, Warszawa 1998.
M. Pietraś, Ukraina i NATO w pozimnowojennym środowisku bezpieczeństwa, „Sprawy Międzynarodowe” 2006, nr 4, s. 43–61
Polityka wschodnia Polski. Uwarunkowania. Koncepcje. Realizacja, red. A. Gil, T. Kapuśniak [Stępniewski], Lublin–Warszawa 2009
P. Musiałek P. Paszak , (2020), Raport specjalny „USA vs Chiny: Rywalizacja o wpływy w Europie Środkowo-Wschodniej”, https://warsawinstitute.review/pl/aktualnosci/raport-specjalny-usa-vs-chiny-rywalizacja-o-wplywy-w-europie-srodkowo-wschodniej/ [dostęp: 19.12.2023]
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: