Historia filozofii starożytnej i średniowiecznej 500-FPGS1-1HFS
Profil studiów: ogólnoakademicki.
Forma studiów: stacjonarne.
Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy. Grupa zajęć 2.
Dziedzina i dyscyplina nauki: humanistyka, filozofia.
Rok studiów/semestr: I r. I-go stopnia, sem. I.
Wymagania wstępne: brak.
Liczba godzin zajęć dydaktycznych z podziałem na formy prowadzenia zajęć: 60 godz., w tym 30 godz. wykładu i 30 godz. ćwiczeń .
Metody dydaktyczne:
- wykład informacyjny oraz rozmowa na podstawie przeczytanych tekstów, uwzględniająca analizę tekstów filozoficznych.
Punkty ECTS: 5 pkt. ECTS
Bilans nakładu pracy studenta:
Udział w zajęciach: 30h + 30h = 60h
Przygotowanie do zajęć: 30h
Przygotowanie do zaliczenia (samodzielne i z udziałem nauczyciela) i udział w nim: 30h + 2h
Razem: 122h (odpowiada 5 pkt. ECTS)
Wskaźniki ilościowe:
Nakład pracy studenta związany z zajęciami:
- wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela: 30h + 30h + 2h = 62h (~2,5 pkt. ECTS)
- o charakterze praktycznym: 30h + 30h + 30h + 2h = 92h (~4 pkt. ECTS)
Metody dydaktyczne: wykład informacyjny; analiza przeczytanych tekstów wraz z dyskusją na ich temat
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia przedmiotu
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
a/ Na poziomie wiedzy absolwent:
- posiada znajomość metod filozoficznej interpretacji tekstu (KP6_WG1),
- zna i rozumie różne rodzaje argumentacji stosowanej w filozofii (KP6_WG2),
- zna ogólną terminologię dotyczącą podstawowych działów filozofii w języku polskim (KP6_WG3),
- posiada wiedzę dotyczącą pojęć i teorii właściwych wybranym dyscyplinom filozofii (KP6_WG4),
- posiada wiedzę dotyczącą głównych autorów i kierunków filozoficznych (KP6_WG5),
- rozumie zależności między kształtowaniem się idei filozoficznych a zmianami w nauce, kulturze i społeczeństwie (KP6_WK6),
b/ na poziomie umiejętności absolwent potrafi:
- potrafi samodzielnie analizować i komentować tekst filozoficzny (KP6_UW4),
- potrafi krytycznie porównywać różne teorie i światopoglądy filozoficzne (KP6_UW5),
- rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie i doskonalenia swoich kwalifikacji (KP6_UU3),
c/ na poziomie kompetencji społecznych absolwent:
- jest krytyczny, otwarty na nowe idee oraz gotów do zmiany poglądów w świetle dostępnych danych i argumentów (KP6_KK1),
- jest odpowiedzialny za własne słowa i działania, cechuje go naukowa rzetelność oraz uczciwość w sytuacji sporu ideowego (KP6_KK2),
- rozumie potrzebę zachowania dziedzictwa filozoficznego, uczestniczy w działaniach na jego rzecz oraz wykorzystuje je w rozumieniu wydarzeń społecznych, politycznych i kulturalnych (KP6_KO3).
Kryteria oceniania
Forma zaliczenia przedmiotu: egzamin pisemny (ocena podsumowująca).
Literatura
I. Filozofia starożytna:
Literatura podstawowa:
- Arystoteles, Metafizyka
- Augustyn z Hippony, O naturze dobra; w: św. Augustyn, Dialogi filozoficzne, Kraków 1999
- Augustyn z Hippony, Wyznania
- Dobrochna Dembińska-Siury, Plotyn, Warszawa 1995
- Juliusz Domański, Wykłady z historii filozofii starożytnej, Warszawa 2024
- Diogenes Laertios, Żywoty i poglądy słynnych filozofów
- Epikur z Samos, Listy oraz wybór świadectw, Warszawa 2015
- Janina Gajda, Pitagorejczycy, Warszawa 1996
- Pierre Hadot, Czym jest filozofia starożytna, Warszawa 2000
- Pierre Hadot, Filozofia jako ćwiczenie duchowe, Warszawa 1992
- Leon Joachimowicz, Seneka, Warszawa 2004
- Agnieszka Kijewska, Filozof i jego muzy. Antropologia Boecjusza – jej źródła i recepcja, Kęty 2011
- G.S. Kirk, J.E. Raven, M. Schofield, Filozofia przedsokratejska. Studium krytyczne z wybranymi tekstami, Warszawa -Poznań 1999
- Adam Krokiewicz, Zarys filozofii greckiej. Od Talesa do Platona, Warszawa 1971
- Irena Krońska, Sokrates, Warszawa 1989
- Kazimierz Leśniak, Materialiści greccy w epoce przedsokratejskiej, Warszawa 1972
- Kazimierz Leśniak, Platon, Warszawa 1993
- Marek Aureliusz, Rozmyślania
- Platon, Fedon
- Platon, Obrona Sokratesa
- Platon, Państwo
- Platon, Uczta
- Porfiriusz, Jamblich, Anomim, Żywoty Pitagorasa, Wrocław 1993
- Giovanni Reale, Historia filozofii starożytnej, Lublin 1993-2002; tomy I-V
- Władysław Tatarkiewicz, Historia filozofii
(Większość pozycji ma kilka wydań.)
Literatura uzupełniająca:
- M. Beard, Pompeje. Życie rzymskiego miasta
- M. Błaszak, Ł. Przybylski, Rzeczy są dla ludzi. Niepełnosprawność i idea uniwersalnego projektowania, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2010
- A. Everitt, Chwała Aten. Dzieje najwspanialszej cywilizacji na świecie
- Th. Martin, Starożytna Grecja. Od prehistorii do czasów hellenistycznych
- Th. Martin, Starożytny Rzym. Od Romulusa do Justyniana
- M. Michalski, Antologia literatury patrystycznej, t. 1-2
- Walter D. Penrose Jr., The Discourse of Disability in Ancient Greece, The Classical World, vol. 108, No. 4 (2015), 499-523
- Lidia Winniczuk, Ludzie, zwyczaje, obyczaje starożytnej Grecji i Rzymu,
- www.universaldesign.com
II. Filozofia średniowieczna:
Literatura podstawowa:
- Piotr Abelard, Rozprawy, tłum. L. Joachimowicz, Warszawa 1969 lub 2001
- Anzelm z Canterbury, Monologion. Proslogion, tłum. T. Włodarczyk, Warszawa 1992
- Juliusz Domański, Metamorfozy pojęcia filozofii, Warszawa 1996
- Juliusz Domański, „Scholastyczne” i „humanistyczne” pojęcie filozofii, Kęty 2005
- Richard Heinzmann, Filozofia średniowiecza, tłum. P. Domański, Kęty 1999
- Elżbieta Jung-Palczewska (red.), Wszystko to ze zdziwienia. Antologia tekstów filozoficznych z XIV wieku, Warszawa 2000
- Krystyna Krauze-Błachowicz (red.), Wszystko to ze zdziwienia. Antologia tekstów filozoficznych z XIII wieku, Warszawa 2002
- Josef Pieper, Scholastyka. Postacie i zagadnienia filozofii średniowiecznej, tłum. T. Brzostowski, Warszawa 2000
- Stefan Swieżawski, Człowiek średniowieczny, Warszawa 1999
- Władysław Tatarkiewicz, Historia filozofii, kilka wydań
- Tomasz z Akwinu, Suma teologiczna w skrócie, Warszawa 2006
Literatura uzupełniająca:
- Kamil Janicki, Średniowiecze w liczbach, Poznań 2024
- Dan Jones, Świt królestw. Jasna historia wieków ciemnych, tłum. J. Jedliński, Kraków 2023
- Régine Pernoud, Blask średniowiecza, tłum. P. Tylus, 2022
- Zarys dziejów filozofii w Polsce. Wieki XIII-XVII, red. Z. Ogonowski, Warszawa 1989
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: