Język i ideologia 500-FS2-2JID4
Profil studiów - ogólnoakademicki.
Forma studiów - stacjonarne.
Rodzaj przedmiotu - obowiązkowy.
Dziedzina i dyscyplina nauki - nauki humanistyczne i filozofia.
Rok studiów/semestr - rok II/semestr II
Liczba godzin zajęć dydaktycznych z podziałem na formy prowadzenia zajęć - 30 godzin ćwiczeń.
Metody dydaktyczne - ćwiczenia, konsultacje.
Punkty ECTS - 3.
Bilans nakładu pracy studenta: udział zajęciach - 30 godz., udział w konsultacjach związanych z zajęciami - 20 godz.,
przygotowanie do zajęć i egzaminu - 25 godz. Razem: 75 godzin, co odpowiada 3 pkt. ECTS.
Wskaźniki ilościowe: nakład pracy studenta związany z zajęciami wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela - 50 godzin, co
odpowiada 2 pkt. ECTS; nakład pracy studenta, który nie wymaga bezpośredniego udziału nauczyciela - 25 godz., co odpowiada 1 pkt.
ECTS.
Zajęcia obejmują:
- wykład wstępny z syntetyczną prezentacją objętych przedmiotem treści kształcenia oraz elementami dyskusji.
- samodzielną lekturę fragmentów tekstów źródłowych z zakresu historii problemu (La Boétie, Rousseau, Marks i Engels), ich wspólną analizę i dyskusję moderowaną przez prowadzącego.
- omówienie dwóch fragmentów tekstów teoretycznych poświęconych historii problemu (Koselleck, Mannheim).
- omówienie dwóch przykładowych koncepcji ukazujących związki między teorią ideologii a filozofią języka i teorią nowoczesnej kultury, w tym: 1) - analiza pojęć językoznawstwa pod kątem ich przydatności do opisu oddziaływania stosunków władzy społecznej lub politycznej w strukturach języka 2) określenie różnic i związków między oddziaływaniem ideologii w dyskursie społecznym, politycznym i technokratycznym oraz w kulturze (reklama, media, dyskurs prawny, public relations)
- pisanie pracy zaliczeniowej lub indywidualne konsultacje przed egzaminem.
Rodzaj przedmiotu
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Student:
1. Ma podstawową wiedzę dotyczącą historii pojęcia ideologii i jego współczesnych interpretacji (KA7_WG6, KA7_WG7 KA7_WG9, KA7_WG3) KA7_WG1 KA7_UW2
2. Rozumie związki między współczesnymi teoriami ideologii a problematyką języka (KA7_WG2, KA7_UW2, KA7_UW8 KA7_WG1)
3. Potrafi lepiej identyfikować zjawiska ideologiczne i rozumieć je na tle historii cywilizacji z perspektywy filozofii społecznej (KA7_KK1, KA7_KO2, KA7_KO2, KA7_WG3, K_U14)
Kryteria oceniania
Ocenianie ciągłe, egzamin ustny lub praca semestralna
Literatura
Literatura podstawowa:
1. Etienne de la Boétie "Rozprawa o dobrowolnej niewoli"?”, przeł. Krzysztof Matuszewski, Wydawnictwo: Instytucja Kultury Ars, Katowice 2008
2. J.J. Rousseau, Rozprawa o pochodzeniu i podstawach nierówności między ludźmi, w:tegoż, Trzy rozprawy z filozofii społecznej, przeł. H. Elzenberg, PWN, 1956 Warszawa.
3. K. Marks, F. Engels, Ideologia niemiecka. Krytyka najnowszej filozofii niemieckiej w osobach jej przedstawicieli – B. Bauera, Stirnera, tudzież niemieckiego socjalizmu w osobach różnych jego proroków, w: K. Marks, E. Engels, Dzieła, t. 3, Książka i Wiedza, Warszawa 1961
4. Karl, Mannheim, Ideologia i utopia, Wydawnictwo Test, Lublin 1992, przeł. Jan Miziński
5. R. Koselleck, Semantyka historyczna, przeł. W. Kunicki, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2012
6. Michał Wróblewski "Hegemonia i władza. Filozofia polityczna Antonia Gramsciego i jej współczesne kontynuacje" Wydawnictwo Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika 2016.
7. Roland Barthes "Mit dzisiaj" w: "Mitologie", wyd. Aletheia, Warszawa 2007l
Literatura uzupełniająca:
1. Terry Eagleton "Ideology. An Introduction", Verso, London–New York 1991,
2. Jan Rehmann "Einführung in die Ideologietheorie", Argument Varlag, Hamburg 2008.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: