Religious culture in ancient and contemporary Poland 520-ERA-1RCA14
The history of the Orthodox culture in Poland shows that two great religious traditions met in the country: eastern (Byzantine-Ruthenian) and western (Latin). The Orthodoxy was a constant element of the denomination structure of the country and in some of its regions the dominant religion. The eastern Christian tradition influenced all forms of activity of the Ruthenian people and influenced the cultural picture of the whole country. Forms of coexistence developed in Poland, which meant that for many centuries Orthodoxy was its own religion, not a foreign one. The picture of the history of the Orthodox culture in Poland presented here is significant to the understanding of its specific place in the denomination structure of Europe. The area where two Christian traditions met on such a scale contains a great load of experience. The positive and negative face of the meeting point of civilizations became part of the historical heritage of our country. In this context it is so hard to imagine the history of Poland without the Eastern Church culture. Being aware of the constant presence of this great Christian tradition is fundamental to understanding the history of our country and the religious and cultural identity of its nations.
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia przedmiotu
Wymagania (lista przedmiotów)
Założenia (lista przedmiotów)
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
In terms of knowledge, the student:
W1. (P6S_WG,KA6_WG3)Knows basic cultural and anthropological terminology related to the issues indicated in the subject program
W1 (KA6_WG1) Knows the place and importance of the cultural heritage of countries in the closer or further neighborhood of Poland for social and cultural relations in selected countries and knows the specificity of their cultural values.
W2 (KA6_WK2) Knows the main directions and tendencies of transformations in the contemporary culture of selected countries of Poland's neighbors.
W3 (KA6_WK3) Knows the most important historical events that influenced the development of cultural processes, patterns, norms and ideas in selected countries.
In terms of skills, the student:
U1 (KA6_UW1) Is able to interpret various cultural phenomena characteristic of individual cultures of Poland's neighboring countries, using a wide base of available literature and sources.
U2 (KA6_UW3) Is able to notice the cultural specificity of individual countries and is able to analyze selected issues from the cultural heritage of individual countries, selecting methods and tools and presenting the results of work.
In terms of social competences, the student:
K1 (KA6_UW5, KA6 UK3, KA6 UK4) Cooperates and works in a group, taking on various roles, including: can prepare a presentation and take a position in a discussion.
K2 (KA6_UK3) Communicates with people from different backgrounds and cultural traditions.
K3 (KA6_UU1) Independently acquires knowledge and research skills at a basic level,
K3 (KA6_KK1) Uses the knowledge he has
and skills and understands the need for continuous education and professional development.
Kryteria oceniania
The course grade is the average of the scores for the following components:
1) presentation (the student prepares a presentation on the cultural heritage of a selected country, based on designated literature and sources, including electronic ones) (70% of the final grade)
2) active participation in class (engagement in group work, participation in discussions) (30% of the final grade)
3) attendance (one unexcused absence allowed
Literatura
Abraham W., Powstanie organizacji Kościoła łacińskiego na Rusi, vol. I, Lwów 1904.
Ammann A., Abriss der ostslawischen Kirchengeschichte, Wien 1950.
Andrusiak M., Sprawa patriarchatu kijowskiego za Władysława IV, [in:] Prace historyczne w 30-lecie działalności profesorskiej Stanisława Zakrzewskiego, Lviv 1934.
Bendza M., Prawosławna diecezja przemyska w latach 1596-1681. Studium historyczno-kanoniczne, Warsaw 1982
Bieńkowski L., Organizacja Kościoła wschodniego w Polsce XVI-XVIII w., [in:] Kościół w Polsce, ed. J. Kłoczowski, part. II, Cracow 1969.
Blazejowskyj D., Hierarchy of the Kyivan Church (861-1990), Romae 1990.
Chodynicki K., Kościół prawosławny a Rzeczpospolita Polska, 1370-1632, Warsaw 1934.
Chrześcijaństwo w Polsce. Zarys przemian 966-1975, ed. J. Kłoczowski, Lublin 1992.
Deruga A., Piotr Wielki a unia kościelna 1700-1711, Wilno 1936.
Dzięgielewski J., O tolerancje dla zdominowanych. Polityka wyznaniowa Rzeczypospolitej w latach panowania Władysława IV, Warsaw 1986.
Fijałek J., Biskupstwa greckie na ziemiach ruskich od połowy XIV wieku na podstawie źródeł greckich, “Kwartalnik Historyczny”, vol. XI, 1897.
Fijałek J., Średniowieczne biskupstwa Kościoła Wschodniego na Rusi i Litwie, “Kwartalnik Historyczny”, vol. X, 1896.
Gołubinsky E., Istoria Russkoi Tserkvi, vol. I-II, Moscow 1900-1902.
Gudziak B., Crisis and Reform. The Kyivan Metropolitanate, the Patriarchate of Constantinople, and the Genesis of the Union of Brest, Cambridge. Mass. 1998.
Halecki O., From Florance to Brest (1439-1596), Romae 1958.
Hrushevsky M. S., Istoriia Ukrainy-Rusi, vol. V, Kiev 1905; vol. VII, Kiev 1909.
Hryniewicz W., Przeszłość zostawić Bogu. Unia i uniatyzm w perspektywie ekumenicznej, Opole 1995.
Kasiak I., Byelorussia. Historical Outline, London 1989.
Kasjak I, Z historyi Prawasłaúnaj Tsarkvy Belaruskaha narodu, New York 1956.
Kłoczowski J., Młodsza Europa, Warsaw 1998.
Kojałowicz M. O., Litovskaia Tserkovnaja unia, vol. I, Sankt-Pietierburg 1861.
Krajcar J., The Ruthenian Patriarchate, “Orientalia Christiana Periodica”, vol. 30, Roma 1984.
Kumor B., Geneza i zawarcie unii brzeskiej, [in:] Unia brzeska, geneza, dzieje i konsekwencje w kulturze narodów słowiańskich, pod red. R. Łużnego, F. Ziejki i A. Kępińskiego, Crakov 1994.
Kupraneć O. F., Pravosłavna Tserkva w mizhvojennij Polshchi 1918-1939, Rym 1974.
Lewicki K., Książę Konstanty Ostrogski a unia brzeska 1596 r., Lwów 1933.
Lewicki A., Sprawa unii kościelnej za Jagiełły, “Kwartalnik Historyczny”, vol. XI, 1897.
Likowski E., Unia brzeska, Poznań 1889.
Łapiński A., Zygmunt Stary a Kościół prawosławny, Warsaw 1937.
Makarii, Istoria Russkoi Tserkvi, kn. 3, part 1, Moscow 1995.
Martos A., Belaruś w istoricheskoj, gosudarstvienoj i tserkovnoj zhiźni, Buenos-Aires 1966.
Mironowicz A., Bractwa cerkiewne w Rzeczypospolitej, Białystok 2003.
Mironowicz A., Bractwo Objawienia Pańskiego w Bielsku, Bielsk Podlaski 1994.
Mironowicz A., Charitable Work of the Orthodox Church in the Polish-Lithuanian Commonwealth (16th-18th cc.), “Acta Poloniae Historica”, vol. LXXXVII, 2003.
Mironowicz A., Ihumen Sawa Palmowski, Białystok 2001.
Mironowicz A., Józef Bobrykowicz, biskup białoruski, Białystok 2003.
Mironowicz A., Kościół prawosławny na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej (1596-1918), [in:] Prawosławie. Światło wiary i zdrój doświadczenia, pod red. K. Leśniewskiego i J. Leśniewskiej, Lublin 1999.
Mironowicz A., Kościół prawosławny w dawnej Rzeczypospolite, Białystok 2001.
Mironowicz A., Kościół prawosławny w państwie Piastów i Jagiellonów, Białystok 2003.
Mironowicz A., Kościół prawosławny w życiu Rzeczypospolitej, [w:] Przełomy w historii. Pamiętnik XVI Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich, vol. III, part. 1, pod red. K. Ruchniewicza, J. Tyszkiewicza i W. Wrzesińskiego, Toruń 2001.
Mironowicz A., Kultura prawosławna w dawnej Rzeczypospolitej, [w:] Rzeczpospolita wielu wyznań, pod red. A. Kaźmierczyka, A. Link-Lenczowskiego, M. Markiewicza i K. Matwijowskiego, Kraków 2004.
Mironowicz A., Metropolita Józef Nielubowicz Tukalski, Białystok 1998.
Mironowicz A., Podlaskie ośrodki i organizacje prawosławne w XVI-XVII wieku, Białystok 1991.
Mironowicz A., Prawosławie i unia za panowania Jana Kazimierza, Białystok 1996.
Mironowicz A., Prawosławni w wielowyznaniowej i wielokulturowej Rzeczypospolitej, [w:] Chrześcijaństwo w dialogu kultur na ziemiach Rzeczypospolitej. Materiały Międzynarodowego Kongresu, pod red. St. Wilka, Lublin 2003.
Mironowicz A., Supraśl jako ośrodek kulturalno-religijny w XVI wieku, Leimen 1984.
Mironowicz A., Sylwester Kossow, władyka białoruski, metropolita kijowski, Białystok 1999.
Mironowicz A., Teodozy Wasilewicz, archimandryta słucki, biskup białoruski, Białystok 1997.
Mironowicz A., The Orthodox Church and Byelorussian People, Białystok 2001.
Mironowicz A., W związku z 150 rocznicą synodu połockiego (1839-1989), [in:] Chrześcijaństwo w Związku Radzieckim w dobie pierestrojki i głasnosti, pod red. W. Grzeszczaka i E. Śliwka, Pieniężno 1992.
Mironowicz A., Życie monastyczne na Podlasiu, Białystok 1998.
Papierzyńska-Turek M., Kościół prawosławny na ziemiach ruskich Litwy i Korony, “Przemyskie Zapiski Historyczne”, vol. VI-VII, 1990.
Papierzyńska-Turek M., Między tradycją a rzeczywistością. Państwo wobec prawosławia 1918-1939, Warsaw 1989.
Pekar A., The Union of Brest and Attepts to Destroy it, “Analecta Ordinis S. Basilii Magni”, seria II, vol. XIV (XX), Roma 1992.
Pelesz J., Geschichte der Union der ruthenischen Kirche mit Rom von den ältesten Zeiten bis auf die Gegenwart, vol. II, Würzburg-Wien 1881.
Podskalsky G., Christentum und Theologische Literatur in der Kiever Rus’ (988-1237), Műnchen 1982.
Poppe A., Państwo i Kościół na Rusi w XI wieku, Warsaw 1968.
Prawosławne oficyny wydawnicze w Rzeczypospolitej, pod red. A. Mironowicza, U. Pawluczuk i P. Chomika, Białystok 2004.
Prochaska A., Władysław Jagiełło, vol. II, Crakov 1908.
Rzemieniuk F., Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-słowiańskiego. Neounia, Lublin 1999.
Sakowicz E., Kościół prawosławny w Polsce w epoce Sejmu Wielkiego 1788-1792, Warsaw 1935.
Senyk S., A History of the Church in Ukraine, Rome 1993.
Serczyk W. A., Unia brzeska - refleksje o tolerancji, [in:] Unia brzeska i jej następstwa. Materiały z sesji naukowej..., pod red. T. Stegnera, Gdańsk 1991.
Sołoviov S. M., Istoria Rossii s drievnieishikh vriemion, vol. II, Moscow 1963.
Svitich A., Pravosłavnaja Tserkov w Polshe i jeje avtokefalia, Buenos Aires 1959.
Sysyn F., Between Poland and the Ukraine. The Dilemma of Adam Kysil 1600-1653, Cambridge Mass. 1985.
Szkolnictwo prawosławne w Rzeczypospolitej, pod red. A. Mironowicza, U. Pawluczuk, Białystok 2002.
Trajdos T. M., Metropolici kijowscy Cyprian i Grzegorz Tsamblak a problemy Cerkwi prawosławnej w państwie polsko-litewskim u schyłku XIV i pierwszej ćwierci XV w., “Balcanica Posnaniensia. Acta et studia”, vol. II, Poznań 1985.
Woliński J., Polska i Kościół prawosławny. Zarys historyczny, Lwów 1936.
K. Urban, Kościół prawosławny w Polsce 1945-1970, Crakov 1996.
Życie monastyczne w Rzeczypospolitej, pod red. A. Mironowicza, U. Pawluczuk i P. Chomika, Białystok 2001.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: