Kultura Podlasia 520-KS1-1KPO

Efekty kształcenia:
1. Absolwent zna i rozumie:
W1. główne kierunki i tendencje zmian kultury regionu (P6S_WK: KA6_WK2, P6S_WG: KA6_WG4);
W2. historyczny proces kształtowania się dziedzictwa kulturowego Podlasia oraz jego społeczne uwarunkowania (P6S_WK: KA6_WK1, KA6_WK3, KA6_WK5);

2. Absolwent potrafi :
U1. samodzielnie, z wykorzystaniem różnych źródeł, zdobywać wiedzę na temat sytuacji kulturowej na Podlasiu (P6S_UW: KA6_UW1, KA6_UW6, P6S_UU: KA6_UU1);
U2. poprawnie stosuje terminologię kulturoznawczą ((P6S_UK: KA6_UK1);
U3. rozumie odmienne postrzeganie zjawisk kulturowych przez osoby wywodzące się z różnych tradycji kulturowych (P6S_UK: KA6_UK3);
U4. samodzielnie diagnozować proste zjawiska kulturowe zachodzące na Podlasiu (P6S_UU: KA6_UU3, P6S_UW: KA6_UW4).

3. Absolwent jest gotów do:
K1. wykorzystania posiadanej przez siebie wiedzy zna zakres posiadanej przez siebie wiedzy na temat kultury na Podlasiu i umiejętności, rozumie potrzebę dokształcania się (P6S_KK: KA6_KK1, P6S_KK: KA6_KK2);
K2. podjęcia odpowiedzialności za zachowanie dziedzictwa kulturowego Podlasia (P6S_KO: KA6_KO1, KA6_KO3, P6S_KK: KA6_KK3).

Formy zaliczenia przedmiotu: zaliczenie na ocenę.
Ocena na podstawie:
- aktywności na zajęciach (udział w dyskusjach poparty znajomością polecanych lektur) (50%),
- prezentacji dotyczącej zagadnienia z zakresu tematyki poruszanej na zajęciach (50%).

Aby otrzymać ocenę pozytywną student powinien uzyskać nie mniej niż 51% punktów możliwych do zdobycia w trakcie zajęć.

Dopuszcza się dwie nieobecności nieusprawiedliwione. Nieobecność na ponad 50% zajęć uniemożliwia zaliczenia przedmiotu.

Barwiński Marek, 2014, Podlasie jako region pogranicza, „Studia z Geografii Politycznej i Historycznej”, tom 3, s. 281-306, [proszę o skoncentrowanie się na stronach 285-296, 302].
Błaszak M., Przybylski Ł., Rzeczy są dla ludzi. Niepełnosprawność i idea projektowania uniwersalnego, Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, Warszawa 2010.
Centrum Produktu Lokalnego Sokole, http://cplsokole.pl/
Ceramika siwa, Centrum Rękodzieła Ludowego, Niemczyn, http://crlczarna.vipserv.org/?cat=10
Citko Katarzyna, Kępa Ewa, 2015, Podbiałostockie ogrody przydomowe jako przejaw twórczości codziennej ich właścicieli, [w:] J. Uszyńska-Jarmoc, B. Kunat (red.), Twórczość codzienna jako aktywność całożyciowa człowieka, „Trans Humana”, Białystok 2015, s. 251-266.
Czyżewski Krzysztof, Nowe Podlasie (PDF), https://www.academia.edu/7284421/Nowe_Podlasie
Durydiwka Małgorzata, Kociszewski Piotr, 2013, Wielokulturowość Podlasia i możliwości jej wykorzystania w turystyce, „Turystyka Kulturowa”, Nr 6, s. 5-29, [proszę o skoncentrowanie się na stronach 10-16]
Gaweł Artur, 1993, Tradycyjny wypiek chleba na Sokólszczyźnie, „Białostocczyzna”, Nr 1, s. 59-69.
Gaweł Artur, Stepaniuk Mirosław, 2008, Zdobnictwo drewnianych budynków mieszkalnych, Białystok: Instytut Zrównoważonego Rozwoju Sp. z o.o.
Jędrzejczyk-Kuliniak Katarzyna, Pawlic-Miśkiewicz Barbara (red.), 2012, Przysmaki z Jurty. Tradycyjne przepisy kuchni tatarskiej, Białystok: Muzułmański Związek Religijny w RP
Kępa Ewa, 2024, Podlaski ręcznik obrzędowy – jego symbolika, formy i sposoby wykonywania, [w:] Alicja Kisielewska, Joanna Mytnik-Daniluk (red.), Akademia kompetencji kulturowych mieszkańców województwa podlaskiego. Raport z badań, Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, s. 107–142.
Kutia, http://www.kuchnia.cerkiew.pl/przepisy.php?id_n=152&id=16
Matus Irena, 2000, Lud Nadnarwiański, rozdział: Bieżeństwo, Białystok: Katedra Kultury Białoruskiej Uniwersytetu w Białymstoku, s. 24-33.
Matus Irena, 2000, Lud Nadnarwiański, rozdział: Od żyta do chleba, Białystok: Katedra Kultury Białoruskiej Uniwersytetu w Białymstoku, s. 66-73.
Matus Irena, 2000, Lud Nadnarwiański, rozdział: Od żyta do chleba, Białystok: Katedra Kultury Białoruskiej Uniwersytetu w Białymstoku, s. 74-77.
Matus Irena, 2000, Lud Nadnarwiański, rozdziały: Obróbka lnu, Białystok: Katedra Kultury Białoruskiej Uniwersytetu w Białymstoku, s. 77-87.
Matus Irena, 2009, Walory kulturowe Krainy Otwartych Okiennic, „Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska. Sectio B: Geographia. Geologia. Mineralogia et Petrographia” t. 64, nr 2, s. 57-70.
Matus Irena, 2017, Specyfika pieczywa obrzędowego na północnym Podlasiu, „Studia Białorutenistyczne” Nr 11.
Matus Irena, 2018, Lud nadnarwiański. Zwyczaje i obrzędy weselne, rozdz. II: Zwyczaje przedweselne; rozdz. VIII: Wyjazd do młodego, Białystok: Uniwersytet w Białymstoku, s. 49-94, 297-312.
Najwyższe Kolegium, s. 6-7, http://bibliotekatatarska.pl/przysmaki-z-jurty-tradycyjne-przepisy-kuchni-tatarskiej/)
Podlaski Instytut Kultury, Podlaskie sploty – cykl reportaży filmowych, https://pikpodlaskie.pl/z-wizyta-u-tkaczki-cykl-reportazy-filmowych/
Projekt Dwuosnowowa.pl, http://dwuosnowowa.pl/
Projekt e-tradycja, https://e-tradycja.pikpodlaskie.pl/
Prymaka-Oniszk Aneta, 2016, Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, fragmenty.
Romaniuk Anna, 2019, Orzeszkowo 14. Historia z Podlasia, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, s. 66-70.
Sadanowicz Ewelina, 2018, Szeptuchy jako specyficzne zjawisko znachorskie pogranicza na Podlasiu, „Pogranicze. Studia Społeczne” t. XXXII, s. 190-207.
Stawska Adrianna Ewa, 2006, Kuchnia kresowa na Podlasiu, Białystok.
Sulima Magdalena, 2018, Dom pogranicza w kulturze wsi podlaskiej, Białystok, Oficyna Wydawnicza Politechniki Białostockiej, s. 148-168.
Szlak Rękodzieła Ludowego województwa podlaskiego, http://crlczarna.vipserv.org/?page_id=256
Zwierzyńska Ewa, 2022, Podlaska mozaika. Reportaże z raju – krainy błota i mgły, Kielce: Wydawnictwo Paśny Buriat, rozdział: Ekotony, s. 27-41.
Zwierzyńska Ewa, 2022, Podlaska mozaika. Reportaże z raju – krainy błota i mgły, Kielce: Wydawnictwo Paśny Buriat, rozdział: Na Jurija, s. 165-173.
Zwierzyńska Ewa, 2022, Podlaska mozaika. Reportaże z raju – krainy błota i mgły, Kielce: Wydawnictwo Paśny Buriat, rozdział: My tu wszyscy na pany zeszli, s. 49-57.

Literatura uzupełniająca:
Biernacka Anna, Garwolińska Natalia, Szewczyk Jarosław, 2014, Fenomen domu wiejskiego na Podlasiu (z badań we wsi Olendy w gminie rudka w 2014 roku), „Architecturae et Artibus", Vol. 6, no. 4, s. 5-26.
Dębowska Alina, Sołub Katarzyna, Sołub Jerzy, 2015, Katalog ręczników ludowych gminy Bielsk Podlaski, Muzeum Podlaskie w Białymstoku, Białystok 2015.
Dobroński Adam, 2010, Historia województwa podlaskiego, Białystok.
Fiedoruk Andrzej, 2016, Historia podlaskich smaków, Białystok: Dorzecze, s. 182-208.
Gaweł Artur, 2010, Zdobnictwo drewnianych domów na Białostocczyźnie, Białystok: ORTHDRUK.
Gaweł Artur, 2014, Niematerialne dziedzictwo kulturowe wsi podlaskiej – współczesny stan zachowania oraz główne problemy jego ochrony, „Ochrona Zabytków”, Nr 1 (264), s. 41-51.
Gaweł Artur, Rok obrzędowy na Podlasiu, Białystok: Muzeum Podlasie w Białymstoku.
Gloger, 1898, O chlebie i zwyczajach przy pieczywie u ludu w Tykocińskim, „Wisła", t. XII, s. 336-343.
Guzior Katarzyna, 2017, Magiczna moc słowa i gestu w rytuale uzdrawiania podlaskich szeptuch, „Performer”, Nr 14.
Kępa Ewa, 2012, Historie wydobyte z cienia. Aneks, Kraków: Universitas, s. 243-257.
Lippoman Tomasz, 2008, Legendy Podlasia, Białystok.
Matus Irena, 2006, Ręcznik – przedmiot symbol sacrum, „Przegląd Prawosławny”, Nr 8.
Matus Irena, 2009, Walory kulturowe Krainy Otwartych Okiennic, „Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska. Sectio B: Geographia. Geologia. Mineralogia et Petrographia” t. 64, nr 2, s. 57-70.
Matus Irena, 2017, Specyfika pieczywa obrzędowego na północnym Podlasiu, „Studia Białorutenistyczne” Nr 11, s. 81-91.
Sulima Magdalena, 2018, Dom pogranicza w kulturze wsi podlaskiej, Białystok, Oficyna Wydawnicza Politechniki Białostockiej, s. 23-31.
Z. Gloger, 1900, Rok polski w życiu, tradycyi i pieśni, Warszawa 1982.
Zwierzyńska Ewa, 2014, Los wyhaftowany na płótnie, „Czasopis” 2014, nr 10.
Fiedoruk Andrzej, 2006, Kuchnia podlaska, Poznań: Wydawnictwo Zysk i S-ka.

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

• Strona przedmiotu 520-KS1-1KPO w USOSweb