Kulturowe konteksty historii literatury 520-KS1-2KKH

Podczas zajęć studenci poznają najważniejsze terminy i koncepcje dotyczące kulturowej historii literatury, która czerpie narzędzia badawcze z antropologii kultury, filozofii i socjologii. Zajęcia pozwolą studentom uchwycić dynamikę kultury, związaną z przeżywaniem historii i nowoczesności, z przemianami formuły polskości i zmianami na rynku literackim, np. procesy komunikacyjne związane z narodzinami "społeczeństwa spektaklu" i rozwojem kultury popularnej.

obowiązkowe

w sali

W zakresie wiedzy student/ka:
W1. Zna i rozumie najważniejsze terminy i koncepcje związane z kulturową historią literatury; (P6S_WG, KP6_WG3)
W2. Ma pogłębioną i uporządkowaną wiedzę o literackich i pozaliterackich kontekstach literatury; (P6S_WG, KP6_WG4)
W3. Zna i rozumie wybrane dominanty kulturowe tematyzowane przez literaturę: antropologię inności, kulturę pamięci, literackie badania tożsamości jednostki w kontekście kulturowego dziedzictwa, antropologiczno-egzystencjalną koncepcję tożsamości jednostki, przestrzeni i wytworów ludzkiej wyobraźni; (P6S_WG, KP6_WG1, KP6_WK3)
W4. Zna filmy, dzieła malarskie i muzyczne, które powstały z literackich inspiracji. (P6S_WG, KP6_WK5)

W zakresie umiejętności student/ka:
U1. Potrafi zinterpretować zjawiska literackie i dostrzec ich powiązania z różnymi obszarami kultury, rozumie związki kulturowej historii literatury z innymi dziedzinami nauk: literaturoznawstwem, filozofią, socjologią, antropologią, a także posiada rozwinięte umiejętności analizy i interpretacji dzieł literackich ze wskazaniem i wykorzystaniem właściwych kontekstów literackich i pozaliterackich; ( P6S_UW, KP6_UW2, KP6_UU2, KP6_UK1).
U2. Potrafi umieścić wybrane teksty literackie w kontekstach historycznych i kulturowych; (KP6_UW1)
U3. Potrafi zinterpretować dzieło literackie, wykorzystując wiedzę z zakresu poetyki kulturowej i kulturowej teorii literatury; (P6S_UW, KP6_UW2)
U4. Umie przygotować recenzję książki odwołując się do tematyki zajęć; (P6S_UW, KP6_UW1, KP6_UW6)
U5. Potrafi uchwycić dynamikę kultury, związaną z przeżywaniem historii i nowoczesności, z przemianami formuły polskości i zmianami na rynku literackim, np. procesy komunikacyjne związane z narodzinami "społeczeństwa spektaklu" i rozwojem kultury popularnej; (P6S_UW, KP6_UW4)

W zakresie kompetencji społecznych student:
K1. Współdziała i pracuje w grupie, przyjmując w niej różne role. (P6S_KO, KP6_KO2)

Ocena końcowa składa się z dwóch elementów:
1. Recenzja inspirowana tematyką zajęć – 80% oceny końcowej
Student przygotowuje recenzję wybranego współczesnego tekstu literackiego, który znajduje się na liście zaproponowanej przez prowadzącą. Praca powinna uwzględniać kontekst omawiany podczas zajęć oraz odniesienia do odpowiedniej literatury przedmiotowej.

Recenzja oceniana jest według kryteriów merytorycznych (umiejętność analizy wybranego zagadnienia, umiejętność krytycznego myślenia, zdolność do logicznego argumentowania własnego stanowiska) oraz formalnych (poprawność stylistyczna i językowa, zastosowanie odpowiedniej metodologii, prawidłowa redakcja przypisów i bibliografii.
2. Aktywne uczestnictwo w zajęciach – 20% oceny końcowej (zaangażowanie w pracę w grupach, udział w dyskusjach, indywidualna aktywność podczas spotkań).

• Kulturowa historia literatury, red. A. Łebkowska, W. Bolecki, Warszawa 2015.
• Poetyka kulturowa. Pisma wybrane, Kraków 2006.
• Edward W. Said, Wprowadzenie, w: idem: Orientalizm, przeł. M. Wyrwas – Wiśniewska, Poznań 2005, s. 30 – 64.
• G. Ch. Spivak, Krytyka postkolonialnego rozumu, w: Teorie literatury XX wieku. Antologia, red. A. Burzyńska, M.P. Markowski, Kraków 2006.
• M. Dąbrowski, Literatura i konteksty. Rzeczy teoretyczne, Warszawa 2011.
• Narracja i tożsamość. Narracje w kulturze, red. W. Bolecki, R. Nycz, Warszawa 2004.
• W. Bolecki, Literackie historie kultury, w: Kulturowa historia literatury, red. A. Łebkowska, W. Bolecki, Warszawa 2015.
• P. Bohuszewicz, Kulturowa teoria literatury jako styl badawczy, „Teksty Drugie” 2023, nr 3.
• S. Greenblatt, W stronę poetyki kultury, w: idem, Poetyka kulturowa. Pisma wybrane, Kraków2006.
• S. Greenblatt, Szekspir i egzorcyści, w: idem, Poetyka kulturowa. Pisma wybrane, Kraków 2006.
• J. Maj, Kulturowa historia literatury, w: eadem, Nowe historie literatury, Kraków 2021
• R. Sendyka, Poetyka kultury: propozycje Stephena Greenblatta, w: Kulturowa teoria literatury 2. Poetyki, problematyki, interpretacje, red. T. Walas, R. Nycz, Kraków 2012.
• R. Koziołek, Budowniczy lustra, w: idem, Ciała Sienkiewicza. Studia o płci i przemocy, Katowice 2015.
• M. Leiris, Lustro tauromachii, przeł. M. Ochab, Gdańsk 1999.
• A. Barcz, Ujarzmianie bestii? Walka byków Sienkiewicza, w: eadem, Realizm ekologiczny. Od ekokrytyki do zookrytyki w literaturze polskiej, Katowice 2016.
• J. Sztachelska, Henryk Sienkiewicz. Życie na walizkach, Warszawa 2017, s. 93-99.
• T. Zieliński, Idea Polski w dziełach Sienkiewicza, w: Z ojczystej niwy. Studia i szkice, Zamość 1923;
• M. Pacukiewicz, Dyskurs antropologiczny w pisarstwie Conrada, Kraków 2008.
• T. Kunz, Granice przedstawialności doświadczenia. Narracja jako terapia (na przykładzie Jądra ciemności Josepha Conrada), w: Kulturowa teoria literatury 2. Poetyki, problematyki, interpretacje, red. Teresa Walas, Ryszard Nycz, Kraków 2012, s. 496 – 516
• F. Ziejka, Wesele w kręgu mitów polskich, Kraków 1997.
• P. Augustyniak, Rozmowa ze Stanisławem Wyspiańskim, w: Wyspiański/ Zbudź się Polaku, red. P. Augustyniak Gdańsk 2017.
• A. Bielik-Robson, P. Sadzik, Widma Derridy. Przeżycie, w: Widma Derridy, red. A. Bielik-Robson, P. Sadzik, Warszawa 2018.
• M. Rawiński, „Słowo o Jakubie Szeli” Brunona Jasińskiego wobec folkloru, „Pamiętnik Literacki”1971, nr 62/1.
• P. Czapliński, Antybaśń o Szeli, „Czas Kultury” 2020, nr 4.
• Andrzej Zawada, Gra w ludowe. Nurt chłopski w prozie współczesnej a kultura ludowa, Warszawa 1983.
• I. Lenart, Bieguni Olgi Tokarczuk jako współczesna przypowieść o człowieku, w: Inna literatura Dwudziestolecie 1989-2009, t. 1, red. Z. Andres, J. Pasterski. Rzeszów 2010.
• M. Świerkosz, Proza Olgi Tokarczuk, w: eadem, W przestrzeniach tradycji. Proza Izabeli Filipiak i Olgi Tokarczuk w sporach o literaturę, kanon i feminizm. Wwa 2014, s. 198-282.
• T. Żukowski, Fetysz „obiektywności”. „Nasza klasa” Tadeusza Słobodzianka, „Studia Litteraria et Historica” 2015, s. 109-147.
• M. Hirsch, „Żałoba i postpamięć”, w: Teoria wiedzy o przeszłości na tle współczesnej humanistyki, red. E. Domańska, Poznań 2011.
Teksty uzupełniające:
• J. Kolendo, Czy Ligia była Polką? Wątek patriotyczny w „Quo vadis”, w: Wokół „Quo vadis”. Sztuka i kultura Rzymu czasów Nerona, pod red. W. Dobrowolskiego, Warszawa 2001;
• W. Ratajczak, Conrad i Arendt. Ujawnianie korzeni zła, „Napis” 2011, XVII.
• M. Augé, Nie-miejsca. Wprowadzenie do antropologii hipernowoczesności, przeł. r. Chymkowski, Warszawa 2012.
• R. Braidotti, Podmioty nomadyczne. Ucieleśnienie i różnica seksualna w feminizmie współczesnym, przeł. A. Derra, Warszawa 2009. (wybrane fragmenty)
• A. Cała, Wizerunek Żyda w polskiej kulturze ludowej, Warszawa 1998 (tu: „Mit” oraz „Obcość jako kategoria kultury”).
• A. Calderón Puerta, Motyw gwałtu w opowiadaniu „Aryjskie papiery” Idy Fink i w dramacie „Nasza klasa” Tadeusza Słobodzianka, „Teksty Drugie” 2015, nr 2.
• S. Žižek, Raduj się swoim narodem jak sobą samym!, „Nowa Krytyka” 1999, nr 10.

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

• Strona przedmiotu 520-KS1-2KKH w USOSweb