Wielokulturowość pogranicza 520-KS1-3KON40

Student
Wiedza:

W1. zna i rozumie podstawową terminologię z zakresu kulturoznawstwa i antropologii kulturowej, taką jak: kultura symboliczna, pogranicze kulturowe, granica, tożsamość zbiorowa, etniczność, nacjonalizm, diaspora, wielokulturowość, transkulturowość, akulturacja, asymilacja, inkluzja i ekskluzja kulturowa.
(P6S_WG: KA6_WG3; P6S_KO:KA6_KO2)

W2. ma pogłębioną wiedzę na temat relacji między naukami o kulturze a naukami społecznymi, zwłaszcza w kontekście badań nad przestrzenią pogranicza, kontaktów międzygrupowych, konfliktów kulturowych oraz integracji.
(P6S_WG: KA6_WG1)

W3. rozumie historyczny charakter procesów kształtowania się pograniczy kulturowych, zna pojęcia: dziedzictwo kulturowe, pamięć kulturowa, mity założycielskie, narracje tożsamościowe, oraz potrafi je osadzić w kontekście zmieniających się granic państwowych i etnicznych w Europie Środkowo-Wschodniej.
(P6S_WK: KA6_WK3)

W4. zna współczesne kierunki badań nad kulturą pogranicza, w tym pojęcia: hybrydyzacja kulturowa, synkretyzm religijny, przekład kulturowy, orientalizacja, postkolonializm, glokalność, rewitalizacja kulturowa.
(P6S_WK: KA6_WK2)

Umiejętności:

U1. potrafi wyszukiwać, analizować i selekcjonować informacje (w tym ikonograficzne i cyfrowe) dotyczące zjawisk takich jak: konflikty etniczne, współistnienie kultur, migracje przymusowe, pogranicza religijne, języki kontaktowe, z uwzględnieniem ich kontekstu historycznego i społecznego.
(P6S_UW: KA6_UW1)

U2. umie sformułować problem badawczy z zakresu kultury pogranicza i zaprezentować wyniki badań w formie prezentacji multimedialnej.
(P6S_UW: KA6_UW3, KA6_UW5)

U3. potrafi przygotować prezentację nt. pogranicza, zarówno w języku polskim, jak i obcym, z zastosowaniem odpowiednich pojęć i źródeł.
(P6S_UK: KA6_UK4)

U4. komunikuje się skutecznie z osobami pochodzącymi z różnych tradycji kulturowych, wykazując znajomość pojęć takich jak: kompetencja międzykulturowa, stereotyp, uprzedzenie, kapitał kulturowy, etnocentryzm.
(P6S_UK: KA6_UK3)

U5. potrafi samodzielnie zaplanować proces zdobywania wiedzy w zakresie badań nad pograniczem, wykorzystując źródła akademickie, archiwalne i terenowe (np. wywiady lokalne, wizyty w muzeach regionalnych).
(P6S_UU: KA6_UU1)

Kompetencje społeczne:

K1. aktywnie uczestniczy w życiu kulturalnym regionu, zwłaszcza w wydarzeniach promujących dialog międzykulturowy, oraz potrafi dokonywać krytycznej analizy przekazów medialnych dotyczących np. mniejszości narodowych, relacji sąsiedzkich, narracji historycznych.
(P6S_KK:KA6_KK3)

K2. wykazuje potrzebę ciągłego rozwoju intelektualnego, zwłaszcza w zakresie badań nad kulturową tożsamością, pamięcią zbiorową, polityką historyczną, oraz potrafi aplikować tę wiedzę w działaniach edukacyjnych i społecznych.
(P6S_KK:KA6_KK1)

K3. skutecznie organizuje swoją pracę oraz potrafi działać zespołowo przy realizacji projektów społeczno-kulturalnych na rzecz społeczności pogranicza.
(P6S_KO: KA6_KO2)

K4. zna i respektuje zasady etyczne w pracy badawczej i popularyzatorskiej, zwłaszcza w kontekście reprezentowania grup mniejszościowych, mówienia o traumie, migracji, religijności i pamięci historycznej, unikając upraszczających ujęć i stereotypów.
(P6S_KR: KA6_KR2)

Każdy efekt będzie weryfikowany (aktywność, prezentacja, praca pisemna)

Ocena z zajęć jest średnią z poszczególnych zadań:

1) prezentacja

2) dyskusja na zajęciach

3) obecność-jedna nieobecność nieusprawiedliwiona dozwolona

4) zastosowanie metody konfrontacji i porównawczej w prezentacji argumentów
Ocena końcowa składa się z kilku komponentów, :
• Aktywność na zajęciach (10–20%)
• Prace pisemne (30–40%)
• Prezentacje (20–30%)
• test wiedzy opanowanej podczas zajęć 20%

1. Adamczuk L., Pogranicze polsko-litewskie. Problematyka badań etnosocjologicznych,
w: Pogranicze z Niemcami a inne pogranicza Polski, red. Z. Kurcz, Wrocław 1999, s. 227-246.
2. Babiński G., Pogranicze polsko-ukraińskie. Etniczność, zróżnicowanie religijne,
tożsamość, Kraków 1997.
3. Bienek H., Śląsk – ale gdzie on leży? Melancholijne wspomnienie (1985), w: Śląsk.
Rzeczywistości wyobrażone, red. W. Kunicki, współpr.. N. Żarska, K. Żarski, Poznań 2009, s. 471-477.
4. Boroch R., Wzajemny wizerunek sąsiadów. Metodologiczna propozycja badań
kulturoznawczych – Rosjanie w oczach Polaków, Acta Polona-Ruthenica, nr XI, Olsztyn
1996, s. 179-190.
5. Chlebowczyk J., O prawie do bytu małych i młodych narodów : kwestia narodowa i
procesy narodotwórcze we wschodniej Europie Środkowej w dobie kapitalizmu (od schyłku
XVIII do początków XX w.), Katowice-Warszawa-Kraków 1983, s. 28-38.
6. Davies N., Moorhouse R., Mikrokosmos. Portret miasta środkowoeuropejskiego,
Kraków 2003.
7. Dębicki M., Polskie pogranicza: odzwierciedlenie cywilizacyjnego zaawansowania
państwa czy obszary specyficzne? W: Pogranicze. Studia społeczne, red. A. Sadowski, t.
XII, s. 5-40.
8. Golka M., Pogranicza-transgraniczność -transkulturowość, w: Transgraniczność w
perspektywie socjologicznej – kontynuacje, red. L. Gołdyka, Zielona Góra 1999, s. 13-26.
9. Handke K., Pojęcie „kresy” na tle relacji centrum-peryferie, w: Kresy – pojęcie i
rzeczywistość, red. K. Handke, Warszawa 1997, s. 53-62.
10. Handke K., Pojęcie „region” a symbolika „środka”, w: Region, regionalizm - pojęcia i rzeczywistość, red. K. Handke, Warszawa 1993, s.105-120.
11. Kłoskowska A., Wielokulturowość regionów pogranicza, w: Region, regionalizm -
pojęcia i rzeczywistość, red. K. Handke, Warszawa 1993, s. 97-104.
12. Nikitorowicz N., Pogranicze, w: Pogranicze. Tożsamość, edukacja międzykulturowa,
Białystok 1995.
13. Nowicka E., Badanie pogranicza. Kilka propozycji metodologicznych, w: Pogranicze.
Studia społeczne, red. A. Sadowski, t. XVIII, Białystok 1999, s. 13-22.
14. Orłowska B. A., Czym jest pogranicze. Kwestie definicyjne, w: Kultura pogranicza –
pogranicze kultur, red. nauk. A. Bobryk, Siedlce-Pułtusk 2005, s. 7-10.
15. Palmowski T., Pogranicze polsko-rosyjskie. Problemy współpracy transgranicznej z Obwodem Kaliningradzkim, Gdynia-Pelplin 2007.
16. Sadowski A., Pogranicze jako przedmiot badań socjologicznych w warunkach
integracji europejskiej, w: Pogranicza i multikulturalizm w warunkach Unii Europejskiej.
Implikacje dla wschodniego pogranicza Polski, red. K. Krzysztofek, A. Sadowski, Białystok 2004.
17. Sadowski A., Pogranicze polsko-białoruskie. Tożsamość mieszkańców, Białystok 1995, s. 13-24.
18. Sadowski A., Czerniawska M., Tożsamość Polaków na pograniczach, Białystok
1999.
19. Sakson A., Mazurzy - społeczność pogranicza, Poznań 1991.
20. Stosunki polsko-niemieckie 1949-2005. Wspólnota wartości i interesów?, red. B. Kerski, W.-D. Eberwein, Olsztyn 2005.
21. Szaruga L., Węzeł kresowy, Częstochowa 2001.
22. Śliwiński M., Świadomość narodowa, świadomość pogranicza, Kultura i społeczeństwo, nr 2/1992, s. 37-44.
23. Tożsamość – Język – Rodzina. Z badań na pograniczu słowiańsko-bałtyckim, red. A.
Engelking, E. Golachowska, A. Zielińska, Warszawa 2008, s. 10-24.
24. Tożsamość kulturowo-etniczna Kaszubów a idea krajowości (regionalizmu), Kultura i społeczeństwo, nr 2/1991, s. 85-93.
25. Uliasz T., O kategorii pogranicza kultur, w: Pogranicze kultur, red. C. Kłak, Rzeszów 1997, s. 9-20.
26. Znaniecki F., Studia nad antagonizmem do obcych, Przegląd Socjologiczny, tom 1/1930, s. 158-209.

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

• Strona przedmiotu 520-KS1-3KON40 w USOSweb