Tożsamość miejsca. Tworzymy terenowy przewodnik kulturoznawczy. 520-KS1-3KON43
Nazwa przedmiotu: Tożsamość miejsca. Tworzymy terenowy przewodnik kulturoznawczy.
Poziom studiów: studia pierwszego stopnia
Rok studiów: III
Semestr: (np. semestr letni)
Forma zajęć: konwersatorium
Liczba godzin: 30
Liczba punktów ECTS: 3
Język prowadzenia zajęć: polski
Forma zaliczenia: zaliczenie na ocenę
Celem zajęć jest zapoznanie studentów z kulturoznawczymi metodami analizy tożsamości miejsca na przykładzie jednego z podlaskich pogranicznych miast (np. Supraśl). Konwersatorium łączy refleksję teoretyczną nad kategoriami miejsca, pamięci i dziedzictwa kulturowego z praktyką interpretowania przestrzeni lokalnej.
Zajęcia koncentrują się na analizie kulturowej specyfiki regionu pogranicza, z uwzględnieniem zróżnicowania etnicznego, religijnego i społecznego, konfliktów pamięci, rywalizujących narracji historycznych oraz symbolicznych reprezentacji przeszłości w przestrzeni publicznej. Istotnym elementem kursu jest również rozwijanie umiejętności prezentowania wyników analiz kulturoznawczych w formie przystępnej dla różnych odbiorców.
Treści programowe
1. Wprowadzenie do problematyki tożsamości miejsca.
2. Miejsce i przestrzeń w badaniach kulturoznawczych.
3. Pamięć zbiorowa i polityka pamięci.
4. Pogranicze jako przestrzeń kulturowa.
5. Historia i kontekst społeczno-kulturowy Supraśla.
6. Dziedzictwo religijne i wielowyznaniowość regionu.
7. Dziedzictwo materialne i krajobraz kulturowy miasta.
8. Dziedzictwo niematerialne i lokalne praktyki pamięci.
9. Konflikty pamięci i rywalizujące narracje historyczne.
10. Symboliczne reprezentacje przeszłości w przestrzeni publicznej.
11. Współczesne dyskursy o mieście: turystyka, promocja, narracje lokalne.
12. Metody badań kulturoznawczych w analizie miejsca.
13- 14. Warsztat z czytania przestrzeni – wizja lokalna.
15. Prezentacje efektów pracy i dyskusja.
Metody dydaktyczne:
dyskusja konwersatoryjna
analiza i interpretacja tekstów naukowych oraz literackich
analiza materiałów wizualnych i źródeł kultury
praca w archiwach i krytyka źródeł
praca projektowa indywidualna oraz zespołowa
praca terenowa (analiza przestrzeni, miejsc pamięci, obiektów kultury, rekreacji i rozrywki
|
W cyklu 2025:
„Tożsamość miejsca” to konwersatorium łączące kulturoznawczą teorię z praktyką. Skupimy się na poznawaniu, analizie i opisywaniu realiów jednej z podlaskich miejscowości — Supraśl — obrazującej zagadnienia związane z pograniczem: zarówno zróżnicowanie kulturowe, dziedzictwo materialne i niematerialne, jak i cały zespół relacji społecznych, poczynając od konfliktów pamięci, rywalizacji narracji i symbolicznych gier władzy. Opowiemy lokalną historię z uwzględnieniem perspektyw różnych obecnych tam dziś lub w przeszłości grup społecznych, etnicznych i wyznaniowych. Przyjrzymy się współczesnym symbolicznym odzwierciedleniom przeszłości, obecności różnych grup w przestrzeni publicznej oraz dominującym i nieoficjalnym dyskursom. Spróbujemy zrozumieć realia, problemy i atuty współczesnego miasta z wykorzystaniem współczesnych teorii i nurtów badawczych oraz opowiedzieć o nich w atrakcyjny dla odbiorców sposób. |
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Tryb prowadzenia przedmiotu
W cyklu 2025: w sali lektura monograficzna | Ogólnie: lektura monograficzna w sali |
Efekty kształcenia
WIEDZA. Student zna i rozumie:
KA6_WG2 - klasyczne i współczesne dokonania w dziedzinie kulturoznawstwa, w tym podstawowe teorie i nurty badawcze.
KA6_WK2 - główne kierunki i tendencje przeobrażeń we współczesnej kulturze
KA6_WK3 - historyczny charakter kształtowania się procesów i idei kulturowych
UMIEJĘTNOŚCI, student potrafi:
KA6_UW4 - rozpoznać różne wytwory kultury oraz przeprowadzić ich krytyczną analizę i interpretację z zastosowaniem wybranych metod w celu określenia ich znaczeń i ich oddziaływania społecznego i miejsca w procesach kulturowych
KA6_UK2 - formułować opinie krytyczne o wytworach kultury na podstawie wiedzy naukowej i własnego doświadczenia w języku polskim
KA6_UU3 - samodzielnie doskonalić umiejętności tworzenia prostych diagnoz zjawisk kulturowych.
KOMPETENCJE SPOŁECZNE. Student jest gotów do:
KA6_KK1 - wykorzystywania posiadanej przez siebie wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ustawicznego dokształcania się i rozwoju zawodowego
KA6_KR3 - przestrzegania zasad etycznych związanych z odpowiedzialnością za podejmowane działania o charakterze tworzenia.
Kryteria oceniania
Zaliczenie na ocenę.
Podczas oceniania będą brane pod uwagę: aktywny udział w zajęciach, zadania cząstkowe, wykonywane na poszczególne zajęcia oraz projekt końcowy, podsumowujący pracę na zajęciach.
Literatura
Literatura teoretyczna:
· Aleida Assmann, Pamięć kulturowa. Pismo, zapamiętywanie i polityczna tożsamość w cywilizacjach starożytnych, tłum. A. Kryczyńska-Pham, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2008.
· Pierre Bourdieu, Męska dominacja, tłum. L. Kopciewicz, Warszawa: Oficyna Naukowa, 2004.
· Norman K. Denzin, Yvonna S. Lincoln, Metody badań jakościowych, t. 1–2, tłum. K. Podemski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009.
· Ewa Domańska, Historia egzystencjalna. Krytyczne studium narratywizmu i humanistyki zaangażowanej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012.
· Clifford Geertz, Interpretacja kultur. Wybrane eseje, tłum. M. Piechaczek, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2005.
· Kevin Lynch, Obraz miasta, tłum. T. Jeleński, Kraków: Wydawnictwo Archivolta, 2011.
· Pierre Nora, Czas pamięci, tłum. W. Dłuski, w: Pamięć zbiorowa i kulturowa. Współczesna perspektywa niemiecka, red. M. Saryusz-Wolska, Kraków: Universitas, 2009, s. 37–55.
· Pierre Nora, Między pamięcią a historią: miejsca pamięci. tłum. J.M.Kłoczowski, Warszawa 2022
· Robert Traba, Historia – przestrzeń dialogu, Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN, 2006.
· Yi-Fu Tuan, Przestrzeń i miejsce, tłum. A. Morawińska, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1987.
|
W cyklu 2025:
Literatura teoretyczna: Wybrana literatura dotycząca Supraśla: |
Uwagi
|
W cyklu 2025:
Planowane są zajęcia w sali oraz w terenie |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: