“Wysokie i niskie”. Nieelitarne inspiracje w polskiej kulturze artystycznej XX wieku. 520-KS2-1KON42

Co łączy chłopską pieśń, wiejskie obrzędy, gwarę, ludową wyobraźnię czy prowincjonalny pejzaż z twórczością polskich pisarzy, malarzy i kompozytorów XX wieku?
Zajęcia poświęcone będą nieelitarnym źródłom polskiej sztuki i literatury, tj. kulturze chłopskiej, folklorowi, tradycji regionalnej, obrzędowości oraz kulturze oralnej. Interesować nas będzie zarówno fascynacja kulturą ludową artystów wywodzących się ze świata inteligencji, jak i twórczość tych, którzy sami pochodzili ze wsi i wnosili jej doświadczenie, język i wyobraźnię do literatury i sztuki.
Przyglądać będziemy się przede wszystkim polskiej kulturze artystycznej XX wieku, ale aby dobrze zrozumieć zjawiska dwudziestowieczne, koniecznym będzie sięgnięcie do przeszłości ze szczególnym uwzględnieniem zwrotu romantycznego. Przyjrzymy się zatem twórczości artystów różnych pokoleń i reprezentujących różne dziedziny, a więc od Mickiewicza, Kasprowicza i Wyspiańskiego, przez Malczewskiego, Stryjeńską i Skoczylasa, po poetów związanych z awangardą i nurtem autentyzmu, takich jak Przyboś, Czernik, Młodożeniec i Piętak, a także Ożog i Nowak. W plastyce interesować nas będą również Makowski i Kulisiewicz, w muzyce zaś Szymanowski, Lutosławski i Serocki.
W centrum rozważań będzie pytanie o to, co artyści odnajdywali poza obszarem kultury elitarnej oraz w jaki sposób te poszukiwania wpływały na ostateczny kształt dzieła sztuki. Zastanawiać będziemy się również nad różnicą między stylizacją folklorystyczną, a doświadczeniem kultury chłopskiej od wewnątrz i wreszcie nad tym, czy podział na kulturę elitarną i nieelitarną pozwala w ogóle sensownie opisywać i wyjaśniać te zjawiska.