Wielokulturowość Podlasia-dziedzictwo i współczesność 520-KS2-1WDW

1. Profil studiów: ogólnoakademicki
2. Forma studiów: stacjonarne
3. Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy
4. Dziedzina: nauki humanistyczne dyscyplina: nauki o kulturze i religii
5. Rok/semestr studiów: I rok, semestr I (II stopień)
6. Wymagania wstępne: brak
7. Liczba godzin zajęć dydaktycznych z podziałem na formy prowadzenia zajęć: 15 godzin wykład, 30 godzin ćwiczeń
8. Metody dydaktyczne: wykład informacyjny, dyskusja z wykorzystaniem różnych źródeł wiedzy, prezentacje tematyczne studentów
9. Punkty ECTS: 7
10. Bilans nakładu pracy studenta:
Rodzaje aktywności:
– udział w ćwiczeniach – 30 godzin
– przygotowanie do ćwiczeń – 80 godzin
– udział w wykładach - 15 godzin
– przygotowanie do wykładów – 50 godzin
– egzamin - 1 godzina
Razem 176 godzin, co odpowiada 7 punktom ECTS
11. Wskaźniki ilościowe:
Nakład pracy studenta związany z zajęciami:
– wymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela – 55 godzin, co odpowiada 2,2 punktu ECTS
– niewymagającymi bezpośredniego udziału nauczyciela – 120 godzin, co odpowiada 4,8 punktu ECTS

Założenia (opisowo)

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z kulturą Podlasia jako złożoną całością, w której wielokulturowość zawsze odgrywała ważną rolę. W trakcie ćwiczeń i wykładów podkreślany jest historyczny charakter kształtowania się procesów, wzorów, norm i idei kulturowych występujących na Podlasiu. Studenci zostają zapoznani z różnymi rodzajami źródeł, z których można czerpać wiedzę na temat współczesnego stanu kultury Podlasia oraz przemian historycznych jakie miały miejsce w tym zakresie, co pozwala rozwinąć ich umiejętność krytycznej analizy zróżnicowanych materiałów źródłowych.

Koordynatorzy przedmiotu

Artur Gaweł

Rodzaj przedmiotu

specjalnościowe

Tryb prowadzenia przedmiotu

w sali

Efekty kształcenia

1. Wiedza
Absolwent zna i rozumie:
W1. W stopniu zaawansowanym – kierunki i tendencje przeobrażeń we współczesnej kulturze Podlasia, ma wiedzę o zależnościach między nimi; (P7S_WK, KA7_WK2)
W2. Na poziomie zaawansowanym – historyczny charakter kształtowania się procesów, wzorów, norm i idei kulturowych występujących na Podlasiu; (P7S_WK, KA7_WK3)

2. Umiejętności
Absolwent potrafi:
U1. W pogłębiony, innowacyjny sposób wyszukiwać, analizować, oceniać, selekcjonować i użytkować informacje z wykorzystaniem różnych metod i źródeł (pisanych, ikonicznych, elektronicznych etc.) dotyczących kultury Podlasia; (P7S_UW, KA7_UW1)
U2. Rozpoznać różne wytwory kultury Podlasia oraz przeprowadzić ich krytyczną i twórczą analizę i interpretację z wykorzystaniem samodzielnie dobranych metod i technik w celu określenia ich znaczenia oraz ich oddziaływania społecznego i miejsca w procesach kulturowych; (P7S_UW, KA7_UW3)
U3. Docenić wielokulturowość społeczności Podlasia, rozumie na poziomie rozszerzonym odmienne postrzeganie życia społecznego i zjawisk kulturowych przez osoby wywodzące się z różnych środowisk i tradycji kulturowych oraz porozumieć się z nimi i współpracować; (P7S_UK, KA7_UK4)

3. Kompetencje społeczne
Absolwent jest gotów do:
K1. Otwartości na nowe idee i poglądy związane z wielokulturowością, gotowości do podejmowania polemiki oraz zmiany opinii w świetle dostępnych danych i argumentów w celu inspirowania działań na rzecz interesu publicznego; (P7S_KO, KA7_KO2)
K2. Aktywnego uczestniczenia w działaniach na rzecz zachowania dziedzictwa kulturowego Podlasia i inicjowania działań na rzecz interesu publicznego w tym zakresie; (P7S_KO, KA7_KO5)
K3. Docenienia wielokulturowości Podlasia, rozumienia na poziomie rozszerzonym odmiennych stylów życia społecznego i zjawisk kulturowych przez osoby wywodzące się z różnych środowisk i tradycji kulturowych oraz komunikowania się z nimi; (P7S_KR, KA7_KR1)

Sposoby weryfikacji efektów kształcenia: egzamin ustny obejmujący problematykę wykładów i ćwiczeń

Kryteria oceniania

Formy zaliczenia przedmiotu: egzamin ustny obejmujący problematykę wykładów i ćwiczeń.
Podczas egzaminu udzielane są odpowiedzi na trzy pytania problemowe z zakresu obejmującego wykłady i ćwiczenia.
Skala ocen zgodna z Regulaminem studiów.
Dopuszczalna jest dwukrotna nieusprawiedliwiona nieobecność na zajęciach.
Zasady zaliczania nieobecności: ustna w trakcie konsultacji.
Liczba godzin nieobecności kwalifikujących do niezaliczenia przedmiotu: 10.

Literatura

Atlas gwar wschodniosłowiańskich Białostocczyzny, red. Glinka Stanisław, Obrębska-Jabłońska Antonina, Siatkowski Janusz, t. 1, Warszawa 2014.
Barszczewski Aleksander, Białoruska obrzędowość i folklor wschodniej Białostocczyzny, Białystok 1990.
Barwiński Marek, Podlasie jako pogranicze narodowościowo-wyznaniowe, Łódź 2004.
Biernacka Maria, Wsie drobnoszlacheckie na Mazowszu i Podlasiu, Wrocław 1966.
Borawski Piotr, Dubiński Aleksander, Tatarzy Polscy. Dzieje, obrzędy, legendy, tradycje, Warszawa 1986.
Chomik Piotr, Głogowska Helena, Iwaniuk Sławomir, Łatyszonek Oleg, Mironowicz Eugeniusz, Misiuk Zbigniew, Siemianczuk Hienadź, Historia Białorusinów Podlasia, Białystok 2016.
Czerwiński Tomasz, Polska wielu kultur i religii, Warszawa 2013.
Dahlig Piotr, Nowak Tomasz, Podlasie, część V. Muzyka instrumentalna i taniec, Warszawa 2021.
Dajnowicz Małgorzata, Drobna szlachta ziemi łomżyńskiej na przełomie XIX i XX wieku, Łomża 2002.
Dworakowski Stanisław, Zwyczaje rodzinne w powiecie wysokomazowieckim, Warszawa 1935.
Ficowski Jerzy, Cyganie w Polsce. Dzieje i obyczaje, Warszawa 1989.
Fiedoruk Andrzej, Kuchnia podlaska, Poznań 2006.
Fiedoruk Andrzej, Historia podlaskich smaków, Białystok 2016.
Gaweł Artur, Białostocczyzna jako region etnograficzny, (w:) Europa. Region. Turystyka. Specyfika przestrzeni regionalnej – jej ochrona, zachowanie i rozwój. Materiały Międzynarodowej Konferencji Naukowej Białowieża 20-22 maja 2004, Białowieża 2004, s. 197-210.
Gaweł Artur, Rok obrzędowy na Podlasiu, Białystok 2013.
Gaweł Artur, Zdobnictwo drewnianych domów na Białostocczyźnie, Wasilków 2021.
Historia województwa podlaskiego, red. Adam Dobroński, Białystok 2010.
Iwaniec Eugeniusz, Z dziejów staroobrzędowców na ziemiach polskich XVII-XX wiek, Warszawa 1977.
Kameraz-Kos Ninel, Święta i obyczaje żydowskie, Warszawa 1997.
Krekulová Alena, Doležalová Jana, Święta żydowskie: obyczaje i potrawy, Warszawa 1999.
Maroszek Józef, Dzieje województwa podlaskiego do 1795 roku, Białystok 2013.
Maryniakowa Irena, Rembiszewska Dorota, Siatkowski Janusz, Różnojęzyczne słownictwo gwarowe Podlasia, Suwalszczyzny i północno-wschodniego Mazowsza, Warszawa 2014.
Paprocki Henryk ks., Sawicki Piotr, Prawosławie w Polsce. The Polish Orthodox Church, Olszanica 2008.
Pokropek Marian, Ludowe tradycje Suwalszczyzny, Suwałki 2010.
Pokropek Marian, Świadomość zróżnicowania kulturowego na przykładzie współczesnego pogranicza bałtyjsko-słowiańskiego w Polsce północno-wschodniej, „Rocznik Białostocki”, t. XIV, 1981, s. 259-296.
Pokropek Marian, Suwalszczyzna. Świat pogranicza, Suwałki 2009.
Pokropek Marian, Zróżnicowanie kulturowe na pograniczu etniczno-językowym i jego odbicie w świadomości mieszkańców na przykładzie pogranicza polsko-litewsko-białoruskiego w północno-wschodniej Polsce, „Etnografia Polska”, t. XXIII, 1979, s. 127-156.
Rosjanie – staroobrzędowcy w Polsce. Russkie staroobrâdcy v Pol'še, red. Adam Pogorzelski, Olga Pogorzelska, Suwałki 2007.
Ryżewski Grzegorz, Złożoność kulturowa ziem podlaskich w kontekście historycznym, „Ikonosfera. Zeszyty Muzeum Ikon w Supraślu”, t. IX, Dziedzictwo Podlasia, s. 8-36.
Ryżewski Grzegorz, Górska Iwona, Kułak Aneta, Kotyńska-Stetkiewicz Joanna, Perły architektury województwa podlaskiego, Bydgoszcz 2008.
Ryżewski Grzegorz, Powiat sokólski. Dziedzictwo historyczno-kulturowe, Sokółka 2020.
Skibińska Katarzyna, Podlasie, Podlasze, Polexitae. Rys historyczno-religijny, „Ikonosfera. Zeszyty Muzeum Ikon w Supraślu”, t. IX, Dziedzictwo Podlasia, s. 38-53.
Snarski Krzysztof, Staroobrzędowcy. Historia, wiara, tradycja, Kielce 2019.
Stempa Tomasz ks., Cerkiew prawosławna w Polsce. Ilustrowana historia, Warszawa 2016.
Szymańska Janina, Podlasie, część I. Pieśni i obrzędy doroczne, Warszawa 2016.
Szymańska Janina, Podlasie, część II. Pieśni i obrzędy rodzinne, Warszawa 2016.
Tyszkiewicz Jan, Tatarzy w Polsce i na Litwie, Warszawa 1989.
W krainie wielu tradycji. Badania etnograficzne na pograniczu polsko-litewsko-białoruskim w XX i początkach XXI wieku, red. Krzysztof Snarski, Adam Żulpa, Warszawa-Suwałki 2014.
Wiśniewski Jerzy, Zarys dziejów osadnictwa na Białostocczyźnie, Atlas gwar wschodniosłowiańskich Białostocczyzny, t. 1, Warszawa 1980.

W cyklu 2024:

Atlas gwar wschodniosłowiańskich Białostocczyzny, red. Glinka Stanisław, Obrębska-Jabłońska Antonina, Siatkowski Janusz, t. 1, Warszawa 2014.
Barszczewski Aleksander, Białoruska obrzędowość i folklor wschodniej Białostocczyzny, Białystok 1990.
Barwiński Marek, Podlasie jako pogranicze narodowościowo-wyznaniowe, Łódź 2004.
Biernacka Maria, Wsie drobnoszlacheckie na Podlasiu, Wrocław 1966.
Borawski Piotr, Dubiński Aleksander, Tatarzy Polscy. Dzieje, obrzędy, legendy, tradycje, Warszawa 1986.
Chomik Piotr, Głogowska Helena, Iwaniuk Sławomir, Łatyszonek Oleg, Mironowicz Eugeniusz, Misiuk Zbigniew, Siemianczuk Hienadź, Historia Białorusinów Podlasia, Białystok 2016.
Czerwiński Tomasz, Polska wielu kultur i religii, Warszawa 2013.
Dahlig Piotr, Nowak Tomasz, Podlasie, część V. Muzyka instrumentalna i taniec, Warszawa 2021.
Dajnowicz Małgorzata, Drobna szlachta ziemi łomżyńskiej na przełomie XIX i XX wieku, Łomża 2002.
Dworakowski Stanisław, Zwyczaje rodzinne w powiecie wysokomazowieckim, Warszawa 1935.
Ficowski Jerzy, Cyganie w Polsce. Dzieje i obyczaje, Warszawa 1989.
Fiedoruk Andrzej, Kuchnia podlaska, Poznań 2006.
Fiedoruk Andrzej, Historia podlaskich smaków, Białystok 2016.
Gaweł Artur, Białostocczyzna jako region etnograficzny, (w:) Europa. Region. Turystyka. Specyfika przestrzeni regionalnej – jej ochrona, zachowanie i rozwój. Materiały Międzynarodowej Konferencji Naukowej Białowieża 20-22 maja 2004, Białowieża 2004, s. 197-210.
Gaweł Artur, Rok obrzędowy na Podlasiu, Białystok 2013.
Gaweł Artur, Zdobnictwo drewnianych domów na Białostocczyźnie, Wasilków 2021.
Historia województwa podlaskiego, red. Adam Dobroński, Białystok 2010.
Iwaniec Eugeniusz, Z dziejów staroobrzędowców na ziemiach polskich XVII-XX wiek, Warszawa 1977.
Kameraz-Kos Ninel, Święta i obyczaje żydowskie, Warszawa 1997.
Krekulová Alena, Doležalová Jana, Święta żydowskie: obyczaje i potrawy, Warszawa 1999.
Maroszek Józef, Dzieje województwa podlaskiego do 1795 roku, Białystok 2013.
Maryniakowa Irena, Rembiszewska Dorota, Siatkowski Janusz, Różnojęzyczne słownictwo gwarowe Podlasia, Suwalszczyzny i północno-wschodniego Mazowsza, Warszawa 2014.
Paprocki Henryk ks., Sawicki Piotr, Prawosławie w Polsce. The Polish Orthodox Church, Olszanica 2008.
Pokropek Marian, Ludowe tradycje Suwalszczyzny, Suwałki 2010.
Pokropek Marian, Świadomość zróżnicowania kulturowego na przykładzie współczesnego pogranicza bałtyjsko-słowiańskiego w Polsce północno-wschodniej, „Rocznik Białostocki”, t. XIV, 1981, s. 259-296.
Pokropek Marian, Suwalszczyzna. Świat pogranicza, Suwałki 2009.
Pokropek Marian, Zróżnicowanie kulturowe na pograniczu etniczno-językowym i jego odbicie w świadomości mieszkańców na przykładzie pogranicza polsko-litewsko-białoruskiego w północno-wschodniej Polsce, „Etnografia Polska”, t. XXIII, 1979, s. 127-156.
Rosjanie – staroobrzędowcy w Polsce. Russkie staroobrâdcy v Pol'še, red. Adam Pogorzelski, Olga Pogorzelska, Suwałki 2007.
Ryżewski Grzegorz, Złożoność kulturowa ziem podlaskich w kontekście historycznym, „Ikonosfera. Zeszyty Muzeum Ikon w Supraślu”, t. IX, Dziedzictwo Podlasia, s. 8-36.
Ryżewski Grzegorz, Górska Iwona, Kułak Aneta, Kotyńska-Stetkiewicz Joanna, Perły architektury województwa podlaskiego, Bydgoszcz 2008.
Ryżewski Grzegorz, Powiat sokólski. Dziedzictwo historyczno-kulturowe, Sokółka 2020.
Skibińska Katarzyna, Podlasie, Podlasze, Polexitae. Rys historyczno-religijny, „Ikonosfera. Zeszyty Muzeum Ikon w Supraślu”, t. IX, Dziedzictwo Podlasia, s. 38-53.
Snarski Krzysztof, Staroobrzędowcy. Historia, wiara, tradycja, Kielce 2019.
Stempa Tomasz ks., Cerkiew prawosławna w Polsce. Ilustrowana historia, Warszawa 2016.
Szymańska Janina, Podlasie, część I. Pieśni i obrzędy doroczne, Warszawa 2016.
Szymańska Janina, Podlasie, część II. Pieśni i obrzędy rodzinne, Warszawa 2016.
Tyszkiewicz Jan, Tatarzy w Polsce i na Litwie, Warszawa 1989.
W krainie wielu tradycji. Badania etnograficzne na pograniczu polsko-litewsko-białoruskim w XX i początkach XXI wieku, red. Krzysztof Snarski, Adam Żulpa, Warszawa-Suwałki 2014.
Wiśniewski Jerzy, Zarys dziejów osadnictwa na Białostocczyźnie, Atlas gwar wschodniosłowiańskich Białostocczyzny, t. 1, Warszawa 1980.

W cyklu 2025:

Atlas gwar wschodniosłowiańskich Białostocczyzny, red. Glinka Stanisław, Obrębska-Jabłońska Antonina, Siatkowski Janusz, t. 1, Warszawa 2014.
Barszczewski Aleksander, Białoruska obrzędowość i folklor wschodniej Białostocczyzny, Białystok 1990.
Barwiński Marek, Podlasie jako pogranicze narodowościowo-wyznaniowe, Łódź 2004.
Biernacka Maria, Wsie drobnoszlacheckie na Podlasiu, Wrocław 1966.
Borawski Piotr, Dubiński Aleksander, Tatarzy Polscy. Dzieje, obrzędy, legendy, tradycje, Warszawa 1986.
Chomik Piotr, Głogowska Helena, Iwaniuk Sławomir, Łatyszonek Oleg, Mironowicz Eugeniusz, Misiuk Zbigniew, Siemianczuk Hienadź, Historia Białorusinów Podlasia, Białystok 2016.
Czerwiński Tomasz, Polska wielu kultur i religii, Warszawa 2013.
Dahlig Piotr, Nowak Tomasz, Podlasie, część V. Muzyka instrumentalna i taniec, Warszawa 2021.
Dajnowicz Małgorzata, Drobna szlachta ziemi łomżyńskiej na przełomie XIX i XX wieku, Łomża 2002.
Dworakowski Stanisław, Zwyczaje rodzinne w powiecie wysokomazowieckim, Warszawa 1935.
Ficowski Jerzy, Cyganie w Polsce. Dzieje i obyczaje, Warszawa 1989.
Fiedoruk Andrzej, Kuchnia podlaska, Poznań 2006.
Fiedoruk Andrzej, Historia podlaskich smaków, Białystok 2016.
Gaweł Artur, Białostocczyzna jako region etnograficzny, (w:) Europa. Region. Turystyka. Specyfika przestrzeni regionalnej – jej ochrona, zachowanie i rozwój. Materiały Międzynarodowej Konferencji Naukowej Białowieża 20-22 maja 2004, Białowieża 2004, s. 197-210.
Gaweł Artur, Rok obrzędowy na Podlasiu, Białystok 2013.
Gaweł Artur, Zdobnictwo drewnianych domów na Białostocczyźnie, Wasilków 2021.
Historia województwa podlaskiego, red. Adam Dobroński, Białystok 2010.
Iwaniec Eugeniusz, Z dziejów staroobrzędowców na ziemiach polskich XVII-XX wiek, Warszawa 1977.
Kameraz-Kos Ninel, Święta i obyczaje żydowskie, Warszawa 1997.
Krekulová Alena, Doležalová Jana, Święta żydowskie: obyczaje i potrawy, Warszawa 1999.
Maroszek Józef, Dzieje województwa podlaskiego do 1795 roku, Białystok 2013.
Maryniakowa Irena, Rembiszewska Dorota, Siatkowski Janusz, Różnojęzyczne słownictwo gwarowe Podlasia, Suwalszczyzny i północno-wschodniego Mazowsza, Warszawa 2014.
Paprocki Henryk ks., Sawicki Piotr, Prawosławie w Polsce. The Polish Orthodox Church, Olszanica 2008.
Pokropek Marian, Ludowe tradycje Suwalszczyzny, Suwałki 2010.
Pokropek Marian, Świadomość zróżnicowania kulturowego na przykładzie współczesnego pogranicza bałtyjsko-słowiańskiego w Polsce północno-wschodniej, „Rocznik Białostocki”, t. XIV, 1981, s. 259-296.
Pokropek Marian, Suwalszczyzna. Świat pogranicza, Suwałki 2009.
Pokropek Marian, Zróżnicowanie kulturowe na pograniczu etniczno-językowym i jego odbicie w świadomości mieszkańców na przykładzie pogranicza polsko-litewsko-białoruskiego w północno-wschodniej Polsce, „Etnografia Polska”, t. XXIII, 1979, s. 127-156.
Rosjanie – staroobrzędowcy w Polsce. Russkie staroobrâdcy v Pol'še, red. Adam Pogorzelski, Olga Pogorzelska, Suwałki 2007.
Ryżewski Grzegorz, Złożoność kulturowa ziem podlaskich w kontekście historycznym, „Ikonosfera. Zeszyty Muzeum Ikon w Supraślu”, t. IX, Dziedzictwo Podlasia, s. 8-36.
Ryżewski Grzegorz, Górska Iwona, Kułak Aneta, Kotyńska-Stetkiewicz Joanna, Perły architektury województwa podlaskiego, Bydgoszcz 2008.
Ryżewski Grzegorz, Powiat sokólski. Dziedzictwo historyczno-kulturowe, Sokółka 2020.
Skibińska Katarzyna, Podlasie, Podlasze, Polexitae. Rys historyczno-religijny, „Ikonosfera. Zeszyty Muzeum Ikon w Supraślu”, t. IX, Dziedzictwo Podlasia, s. 38-53.
Snarski Krzysztof, Staroobrzędowcy. Historia, wiara, tradycja, Kielce 2019.
Stempa Tomasz ks., Cerkiew prawosławna w Polsce. Ilustrowana historia, Warszawa 2016.
Szymańska Janina, Podlasie, część I. Pieśni i obrzędy doroczne, Warszawa 2016.
Szymańska Janina, Podlasie, część II. Pieśni i obrzędy rodzinne, Warszawa 2016.
Tyszkiewicz Jan, Tatarzy w Polsce i na Litwie, Warszawa 1989.
W krainie wielu tradycji. Badania etnograficzne na pograniczu polsko-litewsko-białoruskim w XX i początkach XXI wieku, red. Krzysztof Snarski, Adam Żulpa, Warszawa-Suwałki 2014.
Wiśniewski Jerzy, Zarys dziejów osadnictwa na Białostocczyźnie, Atlas gwar wschodniosłowiańskich Białostocczyzny, t. 1, Warszawa 1980.

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 520-KS2-1WDW w USOSweb