Antropologiczne problemy w literaturze 520-KS2-2APL

Wiedza – Absolwent zna i rozumie:

W1. W pogłębionym stopniu miejsce i znaczenie antropologii kultury oraz antropologii literatury w kontekście nauk humanistycznych i społecznych; rozumie ich metodologiczne oraz przedmiotowe odrębności i powinowactwa; zna ich potencjał interpretacyjny w odniesieniu do dzieł literackich jako źródeł wiedzy antropologicznej. (P7S_WG:
KA7_WG1, KA7_WG4)

W2. Szczegółową terminologię z zakresu antropologii kultury, literatury oraz etnografii (np. Inny, rytuał, tabu, tożsamość, performatywność, narracja kulturowa) w języku polskim. (P7S_WG: KA7_WG3)

W3. Kierunki i tendencje przemian kulturowych w odniesieniu do zjawisk ukazywanych w literaturze, takich jak kolonializm, wojna, wykluczenie, feminizm – ze świadomością historycznego uwarunkowania procesów kulturowych oraz ich wpływu na twórczość literacką. (P7S_WK: KA7_WK2, KA7_WK3)
Metoda weryfikacji: prezentacja na zaliczenie

Umiejętności – Absolwent potrafi:

U1. Wyszukiwać i analizować teksty literackie jako źródła wiedzy antropologicznej, rozpoznawać obecne w nich narracje kulturowe i społeczne, dokonywać ich interpretacji w kontekście międzydyscyplinarnym (antropologicznym, filozoficznym, socjologicznym). ( P7S_UW: KA7_UW1, KA7_UW3)

KA7_UW4 / KA7_UW6 – Formułować problemy badawcze związane z analizą literatury z perspektywy antropologicznej (np. problem Innego, wykluczenia, doświadczenia wojny, cielesności); pisać teksty analityczne i interpretacyjne z użyciem właściwej metodologii.

KA7_UK3 / KA7_UK4 – Tworzyć krytyczne opinie na temat wytworów literackich ukazujących zróżnicowanie kulturowe, społeczne i egzystencjalne człowieka, z poszanowaniem odmiennych tradycji i perspektyw; rozumieć oraz interpretować wielokulturowość na poziomie zaawansowanym.
Metoda weryfikacji: prezentacja na zaliczenie

Kompetencje społeczne – Absolwent jest gotów do:

KA7_KK2 / KA7_KR1 – Podejmowania postawy aksjologicznej i empatycznej w odniesieniu do tematów poruszanych w literaturze (np. inność, wykluczenie, trauma wojenna, cielesność kobieca), a także ich krytycznej oceny z uwzględnieniem kontekstu kulturowego.

K1. Otwartości na dialog międzykulturowy i refleksji nad kulturowymi różnicami, gotowości do działania na rzecz ich zrozumienia i ochrony dziedzictwa kulturowego w Europie i poza nią. (P7S_KO: KA7_KO2, KA7_KO5)

Metoda weryfikacji: prezentacja na zaliczenie

Ćwiczenia kończą się zaliczeniem na ocenę w formie prezentacji. W celu uzyskania zaliczenia należy znać zdecydowaną większość tekstów literackich i przydatnych tekstów z dziedziny opracowań i kontekstów kulturowych (około 70%) i wykazać się na zajęciach ich znajomością oraz problematyzacją.. W trakcie zajęć ocena ciągła aktywności studentów (udział w dyskusji, prezentacje, referowanie, interpretacje tekstów).

Literatura podstawowa:
- Michał Paweł Markowski, Antropologia i literatura, „Teksty Drugie” 2007 nr 6 , s. 24 – 33
- Ewa Kosowska, Antropologia kultury – antropologia literatury. Wprowadzenie do tematu, w: Antropologia kultury – antropologia literatury, red. E. Kosowska, E. Jaworski, Katowice 2005, s. 31 – 43
- J. Conrad, Jądro ciemności
- Tony C. Brown "Cultural Psychosis on the Frontier: The Work of Darkness in Josep's Conrad's Heart of Darkness.
- F. Dostpyevski, Notatki z podziemia
- Scanlan, James P. "Freedom and the Underground Man." Slavic and East European Journal 11, no. 3 (1967): 237–247.

Kulturowe konteksty (obowiązkowe):
- Edward W. Said, Wprowadzenie, w tegoż: Orientalizm, przeł. M. Wyrwas – Wiśniewska, Poznań 2005, s. 30 – 64
- Gayatri Chakravorty Spivak, Krytyka postkolonialnego rozumu, w: Teorie literatury XX wieku. Antologia, red. A. Burzyńska, M.P. Markowski, Kraków 2006, s. 650 – 673

O Notatkach z Podziemia:

-Frank, Joseph. "Nihilism and 'Notes from Underground'." In Dostoevsky: The Seeds of Revolt, 1821–1849, 339–363. Princeton: Princeton University Press, 1976.
-Girard, René. "Dostoevsky: The Underground and the Mimesis of Crisis." In Resurrection from the Underground: Feodor Dostoevsky, 1–26. New York: Crossroad, 1997.
-Morson, Gary Saul. "Paradoxical Dostoevsky." In The Boundaries of Genre: Dostoevsky's 'Diary of a Writer' and the Traditions of Literary Utopia, 79–104. Evanston: Northwestern University Press, 1981.
-Miller, Robin Feuer. "Notes from Underground: An Experiment in Literary Anthropology." In Dostoevsky's Unfinished Journey, 103–119. New Haven: Yale University Press, 2007.

Literatura Uzupełniająca:
- A. Gomóła, Od antropologii do antropologii literatury, w: Antropologia kultury – antropologia literatury. Na tropach koligacji, red. E. Kosowska, A. Gomóła, E. Jaworski, Katowice 2007 (!), s. 143 – 158.
- C. Geertz, Być tam. Antropologia i scena pisarska, w tegoż, Dzieło i życie, przeł. E. Dżurak, S. Sikora, Warszawa 2000, s. 9 – 40
- W. Iser, Czym jest antropologia literatury? Różnica między fikcjami wyjaśniającymi a odkrywającymi, przeł. A. Kowalcze – Pawlik, „Teksty Drugie” 2006 nr 5 , s. 11 – 35.
- M. Pacukiewicz, Dyskurs antropologiczny w pisarstwie Conrada, Kraków 2008.

- Cz. Miłosz, Telimena wyzwolona, w tegoż: Jakiegoż to gościa mieliśmy. O Annie Świrszczyńskiej, Kraków 1996, s. 78 - 107
- Ciało i tekst. Feminizm w literaturoznawstwie – antologia szkiców, red. A. Nasiłowska, Warszawa 2001

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

• Strona przedmiotu 520-KS2-2APL w USOSweb