Pedagogika wczesnoszkolna 540-PS5-2PPR

Problematyka zajęć:
Pedagogika wczesnoszkolna wśród innych subdyscyplin pedagogicznych – terminologia, powiązania, znaczenie. Cele i zadania, przedmiot poznania, zakres badań subdyscypliny, przemiany celów i treści pedagogiki wczesnoszkolnej.
Problemy pedagogiki wczesnoszkolnej – cele, modele i koncepcje pedagogiczne
Potrzeby dziecka a praca nauczyciela
Myślenie dziecka a style uczenia się i nauczania
Edukacja dzieci w młodszym wieku szkolnym – typy, cele, zadania, zasady funkcjonowania instytucji edukacyjnych
Współpraca szkoły i nauczyciela dzieci w młodszym wieku szkolnym z rodziną dziecka i instytucjami wspierającymi – cele, funkcje, zasady współpracy, szanse i zagrożenia
Alternatywne sposoby pracy z uczniami klas początkowych
Planowanie pracy nauczyciela – prawne i organizacyjne zasady planowania, rodzaje planów, ich konstrukcja, znaczenie
Metody edukacji wczesnoszkolnej i ich specyfika. Strategia wielostronnego kształcenia i jej znaczenie
Formy organizacji pracy uczniów młodszych i ich znaczenie w rozwijaniu samodzielności
Media dydaktyczne i ich znaczenie w edukacji dzieci w młodszym wieku szkolnym
Style i metody wychowania dzieci w młodszym wieku szkolnym i ich specyfika. Trudności wychowawcze i możliwości ich przezwyciężania
Kształtowanie pojęć i umiejętności uczniów klas początkowych i ich znaczenie. Etapy, metody kształtowania pojęć, przyczyny błędnych pojęć i sposoby ich unikania w pracy z dziećmi młodszymi. Rodzaje umiejętności.
Kontrola i ocena uczniów klas I-III – funkcje kontroli a funkcje oceny; rodzaje kontroli, sposoby przeprowadzania, ustalanie wymagań programowych; ocena opisowa i jej znaczenie dla rozwoju dziecka. Trudności uczniów młodszych w nauce – przyczyny, skutki, sposoby zapobiegania.
Edukacja wczesnoszkolna w wybranych krajach – podobieństwa i różnice, porównanie celów, sposobu organizacji, specyfiki kształcenia, treści, sposobów oceniania itp.

Założenia (opisowo)

Poznanie terminologii używanej w pedagogice wczesnoszkolnej, jej źródeł, miejsca oraz zastosowania w obrębie pokrewnych dyscyplin naukowych. Określenie miejsca pedagogiki wczesnoszkolnej w systemie nauki oraz jej przedmiotowe i metodologiczne powiązania z innymi dyscyplinami naukowymi. Poznanie typów, celów i zasad funkcjonowania instytucji edukacyjnych przeznaczonych dla uczniów w młodszym wieku szkolnym. Analiza celów i zasad współpracy szkoły i nauczyciela z podmiotami zewnętrznymi oraz modeli, funkcji, szans i zagrożeń tej współpracy oraz warunków porozumiewania się z różnymi odbiorcami, z wykorzystaniem nowoczesnych rozwiązań technologicznych. Określenie roli nauczyciela w rozwijaniu postaw i zachowań uczniów. Poznanie wybranych modeli i koncepcji pedagogicznych w edukacji wczesnoszkolnej. Analiza i interpretacja złożonych problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych i kulturowych. Porównanie stylów wychowania w praktyce edukacyjnej, ich wartościowych cech i zagrożeń dla podmiotowości ucznia.

Koordynatorzy przedmiotu

Alina Budniak

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Tryb prowadzenia przedmiotu

mieszany: w sali i zdalnie

Liczba godzin zajęć zdalnych

30 godzin, wykład

Efekty kształcenia

Student:
- analizuje klasyczne i współczesne teorie rozwoju człowieka, wychowania, uczenia się i nauczania lub kształcenia oraz ich wartości aplikacyjne, a także potrafi je krytycznie oceniać i twórczo z nich korzystać (KP7_WG2);
- wyjaśnia rolę nauczyciela lub wychowawcy w modelowaniu postaw i zachowań uczniów (KP7_WK3);
- zinterpretuje procesy komunikacji społecznej oraz ich prawidłowości i zakłócenia w odniesieniu do pracy z dziećmi w młodszym wieku szkolnym i ich rodzicami (KP7_WK4);
- projektuje możliwości wykorzystania informacji uzyskanych na temat ucznia od specjalistów, w tym psychologa, logopedy, pedagoga, lekarza, i rodziców lub opiekunów ucznia (KP7_UK1);
- gotów jest do projektowania i stosowania działań mających na celu edukację
aksjologiczną i wychowanie do wartości – wprowadzanie uczniów w świat wartości (KP7_KK3);

Kryteria oceniania

Warunkiem przystąpienia do egzaminu jest zaliczenie ćwiczeń.
Egzamin pisemny

Literatura

1. Adamek I., (1997) Podstawy edukacji wczesnoszkolnej, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków
2. Bonar J., Buła A. (red.)(2011), Poznać. Zrozumieć. Doświadczyć. Teoretyczne podstawy praktycznego przygotowania nauczyciela wczesnej edukacji. Kraków: Oficyna Wydawnicza IMPULS, https://dspace.uni.lodz.pl/xmlui/bitstream/handle/11089/5053/Poznac-Zrozumiec-Doswiadczyc-Tom%201.pdf?sequence=5&isAllowed=y
3. Borowska B., Buk-Cegiełka M.(2019) Pedagogika wczesnoszkolna w Polsce i na świecie, Lublin: KUL, https://repozytorium.kul.pl/server/api/core/bitstreams/aa785741-470a-4168-8222-2f7b5b2ed51e/content
4. Brzezińska A. I., Appelt K., Ziółkowska B.: (2021) Psychologia rozwoju człowieka, GWP, Sopot
5. Budniak A., (2025) Edukacja społeczna dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym. Vademecum, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków
6. Budniak A., (2017) Edukacja społeczno-przyrodnicza dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym, wyd. 5, Impuls, Kraków
7. Dąbrowska T. E., Wojciechowska-Charlak B., (1997) Między praktyką a teorią wychowania, Wydawnictwo UMCS, Lublin
8. Edukacja elementarna jak strategia zmian rozwojowych dziecka, (2004) (red.) H. Sowińska, R. Michalak, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków
9. Efektywność edukacji wczesnoszkolnej. Wybrane aspekty (2016), red. T. Parczewska, Wydawnictwo UMCS, Lublin
10. Głoskowska-Sołdatow M.(red.) (2020), Środowisko edukacyjne jako przestrzeń współpracy różnych podmiotów, Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.
11. Karwowska-Struczyk M, Sobierańska D, Szpotowicz M.(2011), (red.) Pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna, badania, opinie, inspiracje, Warszawa: Wydawnictwo Żak.
12. Klus-Stańska D., Nowicka M. (2005), Sensy i bezsensy edukacji wczesnoszkolnej, WSiP, Warszawa
13. Kopaczyńska I. (2021). Edukacja wczesnoszkolna w splocie sprzeczności. ROCZNIK LUBUSKI Tom 47, cz. 1, 2021 file:///C:/Users/user/Downloads/articles-2081970.
14. Korzeniecka-Bondar A. (2006). Nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej jako człowiek budujący. Warunki i możliwości jego kształcenia w uniwersytecie. Białystok: TRANS HUMANA.
15. Murawska B.(2014) Edukacja wczesnoszkolna, Warszawa:IBE. https://eduentuzjasci.pl/images/stories/publikacje/NDN/edukacja/NDN_Edukacja_3_Wczesny_wiek_szkolny.pdf
16. Nowak M., (2001) Kształcenie i rozwój w koncepcji Brunera [w:] Wprowadzenie do pedagogiki. Wybór tekstów, red. T. Jaworska, R. Leppert, wyd. 2., Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków
17. Nowak M., Podstawy pedagogiki otwartej, KUL, Lublin 2000
18. Pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna - wybrane problemy, (2016) (red.) K. Pujer. Wrocław: Exante.
19. Pedagogika wczesnoszkolna dyskursy, problemy, rozwiązania (2011) (red.). D. Klus-Stańska, M. Szczepska-Pustkowska. Warszawa: Łośgraf.
20. Portman R., (2007) Jakiego kształcenia potrzeba dzieciom? Jedność dla dzieci, Kielce
21. Puślecki W., (1996) Kształcenie wyzwalające w edukacji wczesnoszkolnej, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków
22. Wczesna edukacja dziecka. Stan obecny – perspektywy – potrzeby. (2006), (red.) J. Bałachowicz, A. Kowalska, WSP TWP Warszawa
23. Wczesna edukacja dziecka. Teoria i praktyka, (2018) (red.) E. Smak, E. Jędrzejowska, I. Konopnicka. Uniwersytet Opolski, Opole
24. Więckowski R., (1993) Pedagogika wczesnoszkolna, WSiP, Warszawa

Uwagi

W cyklu 2025:

Kolejność realizowanych tematów wykładów i ćwiczeń może ulec zmianie

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 540-PS5-2PPR w USOSweb